III SA/Kr 322/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer AWSA Dorota Dąbek Protokolant: Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 10 marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. zwolnił dyspozytora celnego - A. G. ze służby stałej w Izbie Celnej w K. - z dniem 31 maja 2004 r. Na uzasadnienie decyzji podano, że pismem z dnia [...].01.2004r. do sygn. akt [...] Prokuratura Rejonowa w Z. zawiadomiła Dyrektora Izby Celnej w K. o wydaniu postanowienia z dnia [...].01.2004 r., w którym przedstawiono A. G. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 228 § 3 kk polegającego na tym, że w dniu [...].08.2003 r. pełniąc służbę w Oddziale Celnym w L. zażądał udzielenia mu korzyści majątkowej w zamian za odstąpienie od wymierzenia kary za przejazd pojazdu nienormatywnego. Zdaniem organu administracyjnego, świadczy to o świadomym dopuszczeniu się przez funkcjonariusza celnego poważnego naruszenia obowiązków służbowych oraz o jego korupcyjnym zachowaniu powodującym utratę zaufania niezbędnego do wykonywania przez niego obowiązków służbowych. Jako podstawę prawną podano art. 26 pkt 12 ustawy z dnia 24.07.1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.). Z decyzja tą nie zgodził się A. G., który wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Funkcjonariusz podniósł, że w jego przypadku według art. 23 cyt. ustawy o Służbie Celnej należałoby zastosować zawieszenie go w pełnieniu obowiązków, tym bardziej, że sprawa nie jest przesądzona - nie został skazany, ani nie został przeciwko niemu wniesiony akt oskarżenia. Zwrócił uwagę, że pracuje od 1991 r. i nigdy nie miał problemów z prawem, ani z zachowaniem w pracy, a w jego aktach są jedynie awanse i nagrody za dobrą pracę. Decyzją z dnia 10 marca 2004r. do Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. po rozpatrzeniu w/w wniosku A. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na uzasadnienie tej decyzji przytoczono argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza to, że "przedstawienie funkcjonariuszowi celnemu, w szczególności pełniącemu służbę w ruchu granicznym lub bezpośrednio przy odprawach celnych, zarzutu popełnienia przestępstwa z chęci zysku związanego z wykonywaniem obowiązków służbowych spowodowało utratę zaufania niezbędnego do pełnienia dalszej służby". I z tą decyzją nie zgodził się A. G., który w skardze powtórzył zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i podkreślił, że -jego zdaniem -jedyną właściwą decyzją organu byłoby zawieszenie go w czynnościach służbowych, a to na mocy art. 23 cyt. ustawy o Służbie Celnej, który to bezwarunkowy przepis z jednej strony powoduje odsunięcie funkcjonariusza od czynności służbowych w przypadku takiego podejrzenia, ale z drugiej strony gwarantuje funkcjonariuszowi dalszą pracę w sytuacji uniewinnienia go lub umorzenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania. Skarżący zarzucił, że jego sytuacja w chwili obecnej jest gorsza od funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w związku z wniesieniem przeciwko nim aktu oskarżenia lub tymczasowego aresztowania, albowiem art. 61 cyt. wyżej ustawy o Służbie Cywilnej daje im w pewnych warunkach prawo przywrócenia do służby, którego skarżący byłby pozbawiony. Nadto skarżący podniósł brak konsekwencji organu, który jako podstawę zwolnienia przyjął utratę zaufania do funkcjonariusza, a jednocześnie z dniem 11 lutego 2004r. powierzył mu samodzielne, jednoosobowe, bez nadzoru i kontroli, wykonywanie obowiązków służbowych w Oddziale Celnym w N., bezpośrednio przy odprawach celnych. W konsekwencji skarga zmierza do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie uzasadniając jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) i art. 134 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga A. G. jest uzasadniona. Ma rację skarżący podnosząc, że organ administracyjny dokonując zwolnienia go ze służby z powodu wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o czyn z art. 228kk będący przestępstwem umyślnym, ściganym z oskarżenia publicznego - naruszył prawo, a konkretnie art. 23 ustawy z dnia 24.07.1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.), który stanowi: "Art. 23. 1. "Funkcjonariusza celnego zawiesza się w pełnieniu obowiązków służbowych na czas nie dłuższy niż 3 miesiące, w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego. (...) 3. W szczególnie uzasadnionych wypadkach okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych można przedłużyć do 12 miesięcy. 4. Okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych wlicza się do okresu pełnienia służby, od którego zależą uprawnienia funkcjonariusza celnego. W wypadku, o którym mowa w ust. 1, okres zawieszenia jest wliczany tylko wówczas, gdy w postępowaniu karnym funkcjonariusz celny został uniewinniony albo postępowanie zostało umorzone. (...)" Mając na względzie treść powyższego przepisu należy zwrócić uwagę, że sytuacja, w której wszczęto przeciwko funkcjonariuszowi celnemu postępowanie karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego, a więc taka, w jakiej znalazł się skarżący A. G., obliguje organ administracyjny do zastosowania tego przepisu, a więc do zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Mając na względzie treść art. 26 pkt 12 cyt. ustawy o Służbie Cywilnej, na podstawie której organ wydał zaskarżone decyzje - Sąd zwraca uwagę na zawarte w nim pojęcie "utraty zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych", które to pojęcie organ winien wypełnić konkretną treścią - konkretnymi okolicznościami wskazującymi na "utratę zaufania" do funkcjonariusza. Skoro ustawodawca w inny sposób uregulował sytuację, w której "wszczęto przeciwko funkcjonariuszowi celnemu postępowanie karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego", to takie szczególne unormowanie (podobnie jak inne szczególne unormowania wynikające np. z art. 25 ust. 1 pkt 3 czy pkt 8a ustawy o Służbie Celnej) jednoznacznie wyłącza możliwość objęcia tej sytuacji przepisem o charakterze bardziej ogólnym, nieostrym, jakim jest przepis art. 26 pkt 12 powołanej ustawy o Służbie Celnej. Ma także rację skarżący twierdząc, że jego sytuacja, pomimo, iż został zwolniony zanim wniesiono akt oskarżenia, czy mimo, iż w stosunku do niego nie zastosowano tymczasowego aresztowania, o których to okolicznościach mówi art. 25 ust. 1 pkt 8a i 8b ustawy o Służbie Celnej, byłaby gorsza, niż funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w oparciu o te przepisy, albowiem brak jest podstawy prawnej do obligatoryjnego przywrócenia do służby funkcjonariusza celnego zwolnionego ze służby na podstawie art. 26 pkt 12 ustawy o Służbie Celnej, natomiast - zgodnie z art. 61 ust. 1 tej ustawy - organ ma obowiązek przywrócić do służby funkcjonariusza celnego w wypadku: " 1) uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu -jeżeli zwolnienie ze służby nastąpiło na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a, 2) umorzenia posterowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu -jeżeli zwolnienie ze służby nastąpiło na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8b. " Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne naruszyły przepisy wskazanego wyżej prawa materialnego - ustawy o Służbie Cywilnej, a uznając skargę za uzasadnioną- na mocy tych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.