III SA/Kr 322/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Maria Zawadzka Protokolant Starszy referent Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 340,00 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy K. decyzją z dnia [....] 2013 r. orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości nr [....] położonej w K. z działkami nr 358, nr 360, nr 356/2, nr 356/7 i 538 położonymi w K. J. G. i B. G. pismem z dnia 30 sierpnia 2013 r. wnieśli o przekazanie sprawy o rozgraniczenie nieruchomości do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w O. na podstawie art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Postanowieniem z [....] 2014r., sygn. akt [....] Sąd Rejonowy w O. odrzucił wniosek B. G. i J. G. w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 29 sierpnia 2014 r. R. B. wniosła o nadanie klauzuli prawomocności decyzji organu I instancji z dnia [....] 2013 r. orzekającej o rozgraniczeniu przedmiotowych nieruchomości. Postanowieniem z dnia [.....] 2015r., znak: [....] Wojt Gminy K. odmówił nadania klauzuli prawomocności decyzji własnej z dnia [.....] 2013 r. orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości nr [....] położonej w K. z działkami nr 358,360, 356/2, 356/7 i 538. Organ l instancji podniósł, iż w razie zgłoszenia przez stronę niezadowoloną z ustalenia przebiegu granicy – w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji – żądania przekazania sprawy sądowi, decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości traci moc wiążącą, co oznacza, że nie zyskuje ani procesowych, ani materialnoprawnych skutków decyzji ostatecznej. Stosowana przez organy administracji publicznej pieczęć z zawartą informacją o ostateczności decyzji jest formą zaświadczenia, wobec czego rozstrzygnięcie o odmowie nadania klauzuli ostateczności decyzji winno nastąpić w formie postanowienia. R. B. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie,zarzucając naruszenie przepisów prawa przez organ i powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych z którego wynika, iż samo wniesienie żądania przekazania sprawy sądowi nie powoduje automatycznie anulowania decyzji rozgraniczeniowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 30 stycznia 2015 r. nr [.....] utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że pismo Wójta Gminy K. z dnia [.....] 2014 r. należało uznać za postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez R. B. W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma stanowisko zajęte przez Sąd Rejonowy w O. w postanowieniu z dnia [....] 2014 r., sygn. akt [....]. Sąd ten odrzucając wniosek z dnia 30 sierpnia 2013 r. o rozgraniczenie stwierdził, że złożone w terminie żądanie J. i B. G. przekazania sprawy rozgraniczenia nieruchomości sądowi odniosło ten skutek, że decyzja Wójta Gminy K. z dnia [.....] 2013 r. utraciła moc wiążącą mimo, iż wniosek ten został zwrócony. Organ odwoławczy stwierdził, że orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 1998 r., [.....] jest zbieżne z postanowieniem organu I instancji, podobnie jak z orzecznictwem sądów administracyjnych i cywilnych. Dlatego też organ I instancji prawidłowo przyjął, że decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości traci moc wiążącą w części objętej żądaniem przekazania sprawy do sądu i to niezależnie od wyniku postępowania sądowego. R. B. na to postanowienie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podniosła, że orzeczenie wskazane przez SKO o sygn. akt [.....] nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Orzeczenie to wskazuje, że decyzja administracyjna o rozgraniczeniu w części, w jakiej nie żądano przekazania do sądu stała się ostateczna, natomiast w części, w jakiej złożono wniosek o przekazanie sądowi decyzja ta utraciła moc wiążąca, co oznacza, że nie zyskała w tej części ani procesowych ani materialnoprawnych skutków decyzji ostatecznej. Orzeczenie to dotyczyło sytuacji w której skutecznie zażądano przekazania sprawy do sądu, a skutkiem przekazania było przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego przez sąd i wydanie merytorycznego orzeczenia. Jednak w niniejszej sprawie postępowanie sądowe zakończyło się zwrotem wniosku o rozgraniczenie. Dlatego też wskazanego orzeczenia nie można przenosić bezpośrednio na grunt rozpoznawanej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 stycznia 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy K. o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego, że decyzja Wójta Gminy K. z dnia [....] 2013 r. orzekająca o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w K. jest ostateczna. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia następującej kwestii czy wydanie przez Sąd Rejonowy w O. Wydział [.....] Cywilny prawomocnego postanowienia z dnia [.....] 2014 r. o odrzuceniu wniosku o przekazanie sprawy o rozgraniczenie nieruchomości do rozpatrzenia sądowi ma ten skutek, że powoduje automatyczne anulowanie decyzji rozgraniczeniowej. Stwierdzić należy, że skuteczne skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego powoduje, że wydana w postępowaniu administracyjnym decyzja nie wywołuje skutków prawnych, zaś zgromadzona przez organ dokumentacja stanowi materiał dowodowy w sprawie sądowej. Przy tym w judykaturze wskazuje się, że decyzja o rozgraniczeniu traci moc jedynie wówczas, gdy w następstwie żądania (wniosku) strony sąd powszechny nada sprawie bieg i w konsekwencji wyda postanowienie o rozgraniczeniu. W takiej sytuacji decyzja orzekająca o rozgraniczeniu nie będzie mogła wywoływać ani procesowych, ani materialnoprawnych skutków decyzji ostatecznej (zob. uzasadnienie wyroku WSA z dnia 1 czerwca 2011 r., II SA/Rz 266/11, niepubl.). Jeżeli natomiast nastąpi zwrot wniosku (np. na skutek jego nieopłacenia) lub dojdzie do umorzenia postępowania sądowego, decyzja ta staje się ostateczna. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, z którego wynika, że decyzja o rozgraniczeniu traci moc wiążącą w sytuacji, gdy w następstwie wniosku strony niezadowolonej z rozgraniczenia sąd powszechny nada sprawie bieg i w konsekwencji wyda orzeczenie o rozgraniczeniu. W takiej sytuacji decyzja orzekająca o rozgraniczeniu nie będzie mogła wywoływać ani procesowych, ani materialnoprawnych skutków decyzji ostatecznej. W sytuacji natomiast, gdy wniosek strony niezadowolonej z rozgraniczenia zostanie przez sąd zwrócony (na skutek np. jego nieopłacenia bądź nieuzupełnienia jego braków formalnych) lub dojdzie do umorzenia postępowania (np. wskutek cofnięcia żądania o skierowaniu sprawy do sądu), decyzja o rozgraniczeniu staje się ostateczna ze wszystkimi skutkami, jakie prawo przewiduje dla takich decyzji. Wówczas niedopuszczalne jest wydanie kolejnej decyzji w sprawie uprzednio zakończonej ostateczną decyzją, gdyż prowadziłoby to do jej kwalifikowanej wady prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., z uwagi na tożsamość sprawy rozstrzygniętej dwoma decyzjami. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia przepisów postępowania art. 7 i 77 K.p.a. oraz art. 138 § 2 K.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a ponadto naruszenia art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Stosownie do art. 33 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron (ust. 1). Wydanie decyzji poprzedza m. in. dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami (ust. 2 pkt 1). Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi (ust. 3). Takie brzmienie tego przepisu oznacza, że żądanie strony niezadowolonej z rozgraniczenia orzeczonego decyzją administracyjną przekazania sprawy sądowi powszechnemu wyklucza zastosowanie trybu odwoławczego przewidzianego w K.p.a. W związku z tym przepis art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne należy traktować jako lex specialis w stosunku do przepisów K.p.a. dotyczących odwołań od decyzji. Podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia SKO stanowiło ustalenie poczynione przez organ odwoławczy, że wprawdzie B. i J. G. wnieśli w ustawowym terminie o przekazanie sprawy o rozgraniczenie nieruchomości do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w O., to jednak na skutek nie dopełnienia przez wnioskodawców wymogów formalnych, ich wniosek został zwrócony. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, decyzja o rozgraniczeniu utraciła moc wiążącą. Z poglądem tym jednak nie można się zgodzić. Jak powyżej zostało już wskazane decyzja administracyjna o rozgraniczeniu traci moc wiążącą w części objętej żądaniem przekazania sprawy sądowi, natomiast w części nie objętej tym żądaniem staje się ostateczna. Istotnym natomiast jest zwrócenie przez organy orzekające uwagi na to, czy w stanie faktycznym danej sprawy, rzeczywiście sąd powszechny nadał sprawie o rozgraniczenie bieg (przyjął do merytorycznego rozpoznania wniosek strony niezadowolonej z rozgraniczenia orzeczonego przez organ administracji publicznej), czy też - wniosek tych podmiotów został zwrócony na skutek np. jego nieopłacenia. Innymi słowy, decyzja o rozgraniczeniu traci moc wiążącą w sytuacji gdy w następstwie wniosku strony niezadowolonej z rozgraniczenia sąd powszechny nada sprawie bieg i w konsekwencji wyda orzeczenie o rozgraniczeniu. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż wniosek został zwrócony, a orzeczenie Sądu Rejonowego w O. o jego odrzuceniu jest prawomocne. W ocenie Sądu powyższe okoliczności miały istotny wpływ na treść podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, albowiem determinowały moc wiążącą decyzji w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. W toku ponownego rozpoznania sprawy organy administracyjne mając na uwadze poczynione uwagi wydadzą stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa, zauważając przede wszystkim, że wniosek o przekazanie sprawy Sądowi został prawomocnie odrzucony. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 1 P.p.s.a.