III SA/Kr 323/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Barbara Pasternak Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 21 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na pierwszy rok stacjonarnych studiów trzeciego stopnia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego kwotę 340 (trzysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna Uniwersytetu działając na podstawie: - art. 196 ust. 3 w związku z art. 196 ust. 1 oraz art. 207 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U.2012.572 ); - uchwał Senatu nr: [...] z 29 kwietnia 2009 roku, [...] z 29 kwietnia 2009 roku, [...] z 28 listopada 2012 roku ze zm.; - zarządzeń Rektora nr: [...] z 4 grudnia 2012 roku, [...] z 10 grudnia 2012 roku; - decyzji Rektora nr [...] z 20 czerwca 2011 roku - zwanych dalej łącznie warunkami i trybem rekrutacji na studia; - art. 104 i następnych ustawy z 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.2013. 267); - § 138 ust. 5 Statutu Uniwersytetu z 7 czerwca 2006 roku - decyzją z dnia [...] 2013 r. odmówiła przyjęcia skarżącego I. K. na pierwszy rok stacjonarnych studiów trzeciego stopnia, dziedzina: nauki [...], dyscyplina: [...], prowadzonych przez Wydział [...] Uniwersytetu. Na uzasadnienie organ podniósł, iż zgodnie z art. 196 ust. 1 ww. ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, do studiowania na studiach doktoranckich może być dopuszczona osoba, która posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny. Uniwersytet określił warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie w uchwale Senatu nr [...] z 28 listopada 2012 roku ze zm., której przepisy stanowią podstawę przyjęć na pierwszy rok studiów i na podstawie których Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna w toku postępowania ustaliła skarżącemu wynik kwalifikacji wynoszący 46,00 punktów . Uzyskany przez skarżącego wynik nie odpowiada ustalonemu w toku postępowania minimalnemu wynikowi kwalifikacji wymaganemu do przyjęcia na pierwszy rok studiów wynoszącemu 50,00 punktów. Od powyższej decyzji odwołał się skarżący, który podniósł, że postępowanie kwalifikacyjne składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna dokonuje oceny kandydatury zgodnie z pkt. 2.1 i 2.3. Do drugiego etapu tj. rozmowy kwalifikacyjnej przystępują kandydaci , którzy uzyskali najwięcej punktów w etapie pierwszym, w liczbie przekraczającej o połowę ustalony limit miejsc. Kandydaci, którzy nie przystępują do rozmowy kwalifikacyjnej uzyskują z niej 0 punktów. Rozmowa kwalifikacyjna dotyczy zainteresowań naukowych kandydata, rozumienia przez niego istoty pracy naukowej, metody jej prowadzenia i spodziewanych efektów. Wynik kandydata jest sumą punktów uzyskanych przez kandydata w obu etapach postępowania kwalifikacyjnej. Zdaniem skarżącego dopełnił on wszystkich warunków określonych dla osób ubiegających się na studia doktoranckie. Według przelicznika podanego w załączniku otrzymał on 23 punkty za średnią uzyskaną w toku studiów jednolitych. Dodatkowo legitymował się trzema publikacjami naukowymi w postaci książki , opatrzonymi numerem ISBN. Po pierwszym etapie rekrutacji tj. 12 września 2013 r. skarżący uzyskał z dziekanatu studiów doktoranckich telefoniczną informację, że jego wynik po pierwszym etapie wynosi 53 punkty: 23 punkty za uzyskaną średnią, oraz 10 punktów za każdą z trzech publikacji. W dniu 19 września 2013 roku skarżący stawił się na rozmowę kwalifikacyjną, z której otrzymał 10 punktów, natomiast 27 września 2013 roku poprzez konto w systemie ERK dostał informację, że nie został zakwalifikowany na studia. Skarżący podniósł , że podczas rozmowy kwalifikacyjnej dziekan prof. dr hab. K. C. stwierdziła, że jedna z publikacji nie spełnia warunków formalnych tj. nie ma niezbędnej ilości arkuszy wydawniczych. Skarżący nie zgadzając się z powyższą opinią w załączniku do odwołania przesłał kserokopię dokumentu z wydawnictwa potwierdzającą, że według tych kryteriów sporna publikacja spełnia powyższe kryteria. Zdaniem skarżącego, w jego przypadku doszło do zmiany punktacji uzyskanej po I etapie kwalifikacji, podczas rozmowy kwalifikacyjnej co w świetle wyżej wymienionej uchwały jest bezprawne. Ponadto, w ocenie skarżącego, rozmowa kwalifikacyjna budziła wątpliwości, ponieważ nie dotyczyła zainteresowań naukowych kandydata, pracy naukowej, a był to egzamin z teorii prawa. Rektor Uniwersytetu po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 21 listopada 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna przeprowadziła postępowanie rekrutacyjne i w toku postępowania ustaliła skarżącemu wynik kwalifikacji wynoszący 46,00 punktów , który klasyfikował skarżącego na 55 miejscu listy rankingowej. Zgodnie z uchwałą nr [...] Senatu z 28 listopada 2012 roku ze zm., z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej decyzją Prorektora ds. dydaktyki, limit przyjęć w tym naborze wynosił 45 osób. Ostatnia przyjęta na te studia osoba znalazła się na 45 miejscu listy rankingowej. Organ odwoławczy podniósł, iż szczegółowo przeanalizował dokumentację dotyczącą przebiegu postępowania kwalifikacyjnego i ustalił, że postępowanie rekrutacyjne zostało przeprowadzone zgodnie z warunkami i trybem rekrutacji na studia. Na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wpłynęła skarga złożona przez skarżącego, w której domagał się on uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż w wymaganym terminie przystąpił do rekrutacji na studia doktoranckie na Wydziale [...] i dopełnił wszelkich warunków formalnych określonych w uchwale [...] Senatu Uniwersytetu z 28 listopada 2012 r. Skarżący powtórzył swoją argumentację , że po opublikowaniu listy osób , które dostały się do II etapu postępowania rekrutacyjnego, uzyskał informację z dziekanatu studiów doktoranckich Wydziału [...] , że po pierwszym etapie uzyskał 53 punkty: 23 punkty z uzyskanej średniej, oraz po 10 punktów za każdą z trzech publikacji. Z rozmowy kwalifikacyjnej skarżący otrzymał z kolei 10 punktów. Suma punktów uzyskanych przez skarżącego z obu etapów postępowania kwalifikacyjnego , według jego obliczeń , wyniosła 63. Dnia 27 września 2013 r. poprzez serwis ERK (elektroniczna rejestracja kandydatów) dostał skarżący informację, że nie został zakwalifikowany na studia doktoranckie, co zostało potwierdzone decyzją Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] 2013 r. o numerze [...]. Po otrzymaniu wyżej wymienionej decyzji skarżący kilkukrotnie, jak twierdzi , był w dziekanacie w celu przygotowania merytorycznego odwołania, jednak jego pytania pozostawały bez odpowiedzi , jak również odmówiono mu udostępnienia dokumentów z procesu kwalifikacyjnego oraz protokołów z rozmów kwalifikacyjnych. Odmowa udostepnienia dokumentów została uzasadniona ochroną danych osobowych, bądź z uwagi na wewnętrzne regulaminy; odnośnie protokołu z rozmowy kwalifikacyjnej, poinformowano skarżącego, że jest to dokument, który został sporządzony wyłącznie na potrzeby komisji. W skardze na powyższą decyzję skarżący przytoczył treść uchwały nr [...] z dnia 28 listopada 2012 r. Senatu Uniwersytetu w sprawie ustalenia szczegółowych warunków i trybu naboru na pierwszy rok studiów trzeciego stopnia, w tym limitów przyjęć w roku akademickim 2013/2014. Zgodnie z tą uchwałą skarżący uzyskał 63 punkty. W ocenie skarżącego , w jego sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów powyższej uchwały wraz z załącznikiem. Z literalnego brzmienia treści załącznika jasno wynika, że postępowanie rekrutacyjne zostało podzielone na dwa etapy: ocena kandydata na podstawie dostarczonych dokumentów, weryfikacja tych dokumentów oraz przydzielenie odpowiedniej liczby punktów zgodnie z załącznikiem; rozmowa kwalifikacyjna. Są to dwa odrębne i niezależne etapy postępowania kwalifikacyjnego. Zmiana punktacji uzyskanej z I etapu postępowania podczas II etapu postępowania tj. rozmowy kwalifikacyjnej, jest – zdaniem skarżącego - niedopuszczalna w świetle wyżej wymienionej uchwały. Skarżący powtórzył zarzut dotyczący przebiegu rozmowy kwalifikacyjnej , która nie dotyczyła zainteresowań naukowych kandydata, czy też rozprawy doktorskiej , ale miała na celu udowodnić, że publikacje, które przedstawił nie są publikacjami naukowymi. Ponadto skarżący powtórzył zarzuty dotyczące nieuzasadnionej odmowy wglądu do dokumentów z postępowania kwalifikacyjnego . W odpowiedzi na skargę z dnia 14 lutego 2014 r. Rektor Uniwersytetu wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na fakt, ze skarga została złożona po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po ustaleniu, iż skarga została wniesiona w terminie, zarządzeniem z dnia 21 marca 2014 r. wezwał pełnomocnika organu do merytorycznego ustosunkowania się zarzutów skargi I. K. z dnia 13 stycznia 2014 r. W odpowiedzi na skargę (data 7 kwietnia 2014 r.) Rektor Uniwersytetu wniósł o oddalenie skargi w całości uznając ją za bezzasadną, a wskazane w skardze zarzuty, uznał za nietrafne. W ocenie organu zaskarżona decyzja w całości odpowiada prawu, a zawarte w jej uzasadnieniu wywody prawne są zasadne. Organ stwierdził, iż w całości podtrzymuje wywody zawarte w uzasadnieniu decyzji Nr [...] z dnia 21 listopada 2013r utrzymującej w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] 2013 r. nr [...] odmawiającej przyjęcia skarżącego na pierwszy rok stacjonarnych studiów trzeciego stopnia, dziedzina: nauki [...], dyscyplina [...] prowadzonych przez Wydział [...] Uniwersytetu. Wynik kwalifikacji ustalony zgodnie z warunkami i trybem rekrutacji na studia przez Wydziałową Komisję Rekrutacyjną wyniósł 46 punktów , to dawało 55 miejsce na liście rankingowej . Limit przyjęć w tym naborze wynosił 45 osób. W związku z treścią odpowiedzi na skargę zarządzeniem z dnia 6 sierpnia 2014 r. Sąd ponownie wezwał pełnomocnika organu do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów zawartych w skardze. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik przysłał ponownie kopię odpowiedzi na skargę z dnia 7 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania. Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 zwanej dalej p.p.s.a) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i okoliczności prawnych stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ww. ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym , zwanej dalej ustawą. Przepis art. 70 ust. 5 Konstytucji RP zapewnia szkołom wyższym autonomię na zasadach określonych w ustawie. Jak stanowi art. 4 pkt 1 ustawy ,uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach określonych w ustawie. Zgodnie z art. 196 ust.1 do studiowania na studiach doktoranckich może być dopuszczona osoba, która posiada kwalifikacje drugiego stopnia lub jest beneficjentem programu "Diamentowy Grant", o którym mowa w art. 187a ust. 1. Ust.2 stanowi , że rekrutacja na bezpłatne studia doktoranckie odbywa się w drodze konkursu. Warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie oraz ich formy określa w uczelni senat, a w jednostce naukowej - rada naukowa jednostki. Przepis art. 169 ust. 5 stosuje się odpowiednio. Uchwałę podaje się do publicznej wiadomości nie później niż do dnia 30 kwietnia roku kalendarzowego, w którym rozpoczyna się rok akademicki, którego uchwała dotyczy. Zgodnie z ust.3 rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika jednostki organizacyjnej uczelni lub dyrektora jednostki naukowej. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie. Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, odpowiednio do rektora lub dyrektora jednostki naukowej. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie, o których mowa w ust. 2. Decyzja rektora lub dyrektora jednostki naukowej jest ostateczna ( ust.4) . Wyniki postępowania rekrutacyjnego są jawne ( ust.5). Stosownie do ust. 6, organizację i tok studiów doktoranckich w zakresie nieuregulowanym w ustawie oraz w odrębnych przepisach określa regulamin studiów doktoranckich. Regulamin uchwala w uczelni senat, a w jednostce naukowej - rada naukowa, co najmniej na pięć miesięcy przed rozpoczęciem zajęć. Do uchwalania regulaminu stosuje się odpowiednio przepisy art. 161 i 162. Autonomia nie oznacza jednak dowolności w wydawaniu decyzji. Spór w niniejszej sprawie dotyczy nie spełnienia przez skarżącego wszystkich warunków określonych dla osób ubiegających się o przyjęcie na studia doktoranckie , a w szczególności ilości uzyskanych punktów za publikacje. Jak wynika z akta sprawy , jedna z publikacji , według komisji, nie spełniała warunków formalnych. Przedmiotem sporu była również okoliczność zmiany punktacji uzyskanej przez skarżącego po I etapie podczas rozmowy kwalifikacyjnej, która stanowiła drugi etap rekrutacji. Zarzuty w tym zakresie zostały podniesione w odwołaniu , a więc dotyczyły naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie (z art. 196 ust. 4 ustawy) . Zgodnie z artykułem 107 § 1 pkt 1 kpa decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. (art. 107 § 3 k.p.a.) W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę , zaskarżone rozstrzygnięcie nie spełnia wymogów określonych w przytoczonych wyżej przepisach , a tym samym uchyla się spod kontroli. Motywy decyzji ograniczyły się bowiem do przedstawienia przepisów prawa mających , zdaniem organów , zastosowanie w sprawie i wyniku kwalifikacyjnego jaki uzyskał skarżący. Organ II instancji poprzestał na stwierdzeniu, iż szczegółowo przeanalizował dokumentacje dotyczącą przebiegu postępowania kwalifikacyjnego i ustalił, iż postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z warunkami i trybem rekrutacji na studia. Analiza stanu faktycznego nie została jednak przedstawiona w uzasadnieniu decyzji obu organów, a w szczególności organ odwoławczy nie odniósł się do konkretnych zarzutów odwołania. Brak merytorycznych motywów rozstrzygnięcia dotyczących punktacji spornej publikacji nie pozwala na ocenę poprawności stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji. Organ , mimo wezwań Sądu o ustosunkowanie się do zarzutów skargi , również nie podjął polemiki z argumentacją skarżącego. Brak stanowiska organów w kwestiach spornych uniemożliwia kontrolę sądowoadministracyjną i stwierdzenie, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Twierdzenia organu, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a wywody zawarte w jej uzasadnieniu są zasadne , należy uznać za niewystarczające do dokonania kontroli Sądu co do ich poprawności i zasadności. Ogólnikowe twierdzenia organu zawarte w uzasadnieniu decyzji Rektora Uniwersytetu, jak również zawarte w odpowiedzi na skargę oraz w odpowiedzi na wezwania tut. Sądu musiały skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę , organ naruszył przepisy regulujące zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego, zawarte w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Ustalając istotne dla sprawy fakty z pominięciem wskazywanych przez skarżącego okoliczności, organy naruszyły zasadę swobodnej oceny dowodów obowiązującą w postępowaniu administracyjnym, która zapewnia organom prowadzącym postępowanie możliwości samodzielnego badania stanu faktycznego sprawy i swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zasada ta nie oznacza jednak, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według dowolnych kryteriów. Swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Ocena ta musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny (por. G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I; Lex 2010r., Wydanie 3, uwagi do art. 7 i art. 80). Rozpatrując ponownie sprawę organy obowiązane będą ustalić stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem okoliczności wskazywanych przez skarżącego dotyczących punktacji spornej publikacji oraz zmiany w drugim etapie rekrutacji uzyskanej ilości punktów po I etapie oraz rozpatrzenia ich w kontekście spełnienia przez skarżącego warunków przyjęcia na studia doktoranckie. Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję z dnia [...] 2013 r. - mając na uwadze treść art. 135 p.p.s.a. , zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w zakresie wyżej opisanym, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 i art.205 tej ustawy. Stosownie do tych przepisów w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt , zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony oraz równowartość zarobku utraconego. Sąd uwzględnił w tym zakresie wniosek skarżącego zgłoszony na rozprawie w dniu 2 października 2014r. o zwrot kosztów poniesionych w związku z niniejszą sprawą .