III SA/Kr 327/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną, majątkową i dochody podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest najemcą 23 metrowego mieszkania, należy do niego dom drewniany na działce o powierzchni 2 ar 10 m2 z 1932 r. Nie ma zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych Źródłem utrzymania skarżącego jest świadczenie pomocowe z GOPS w wysokości 206 zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 95 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku a jedynym jego dochodem jest dodatek mieszkaniowy i zasiłek okresowy. Stan majątkowy skarżącego nie pozwala mu na pokrycie kosztów wynajęcia adwokata. Powiada, że należący do niego dom jest z 1932 r. i znajduje się w bardzo złym stanie technicznym w związku z czym nie nadaje się na wynajem na cele komercyjne ani na działalność gospodarczą jak również na cele mieszkaniowe. Skarżący podaje, że obecnie jest zadłużony na kwotę 3 tyś. zł. Na mieszkanie przeznaczać musi 150 zł, na prąd 30 zł, na gaz 40 zł, co powoduje, że żyje bardzo skromnie. Z urzędu stwierdza się, że w sprawie zapisanej do sygn. akt. III SA/Kr 1753/12 skarżący dołączył do wniosku o przyznanie prawa pomocy kopię decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w wysokości 95 zł na okres 6 miesięcy począwszy od 1.11.2012 r., kopię rachunku za energie elektryczną na kwoty od 0,58 zł do 19,25 zł wraz z kopią wezwania o zapłatę tych rachunków, kopię pokwitowania składki kwartalnej ubezpieczenia na życie w kwocie 29,01 zł, kopię rachunku za gaz na 46,84 zł oraz kopię wezwania o zapłatę tego rachunku. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszej sprawie przedmiot skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym opatrzono symbolem "6320" (vide: zarządzenie z 16.03.12 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. Skarżący korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Mając na uwadze powyższe postanowiono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienie adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) o ile wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi orzekającemu z urzędu jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego a co za tym idzie i jej aktualnych możliwości płatniczych. Te nie rysują się szczególnie. Skarżący należy do osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu gdyż tak należy postrzegać osobę bezrobotną, ze znikomym majątkiem i skromnym dochodem, zmuszone ubiegać się o wsparcie w ramach pomocy społecznej, posiadającą zadłużenie. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niewielkie środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają ledwo co na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Uwzględniając to wszystko, udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na koszty kwalifikowanego pełnomocnika przekracza bowiem aktualnie jego możliwości i grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej strony w taki sposób że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z przytoczonych względów orzeczono więc jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.