III SA/Kr 327/19
WyrokWSA w Krakowie2019-07-11
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Maria Zawadzka, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych jest zgodna z prawem, gdy skarżący kwestionuje wiarygodność danych zawartych w operacie modernizacyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa aktualizacji danych ewidencyjnych była prawidłowa, ponieważ nie stwierdzono błędu w operacie modernizacyjnym ani naruszenia przepisów prawa podczas ustalania przebiegu granic. Aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków jest dopuszczalna jedynie w przypadku stwierdzenia błędu lub naruszenia prawa, a spór dotyczący przebiegu granic powinien być rozstrzygany w postępowaniu rozgraniczeniowym.Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył wniosek o aktualizację danych ewidencyjnych dotyczących zmiany przebiegu granic działek ewidencyjnych, kwestionując wiarygodność danych zawartych w operacie modernizacyjnym. Organ I instancji (Prezydent Miasta) odmówił aktualizacji, decyzję tę uchylił organ odwoławczy (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego), który jednak ostatecznie odmówił aktualizacji danych. Skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 31 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji danych ewidencyjnych skargę oddala
Decyzją z dnia 31 stycznia 2019 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania J. G. (dalej jako skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z [...] 2018 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie aktualizacji danych ewidencyjnych, objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K, polegającej na zmianie przebiegu granic bez zmiany powierzchni i oznaczenia działki nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...] i nr [...] oraz działki nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...] i nr [...] w sposób opisany i wskazany na gruncie w ramach operatu technicznego nr [...] przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15.01.2016 r.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym:
Wnioskiem z dnia 21.04.2016 r., skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta o aktualizację danych operatu ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie do ewidencji zmian zgodnych z operatem [...], wskazując, że jest właścicielem działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K.
Decyzją nr [...] znak: [...] z dnia [...] 2016 r., Prezydent Miasta odmówił aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jedn. ewidencyjna K, polegającej na zmianie przebiegu granic nieruchomości, bez zmiany powierzchni i oznaczenia, dla działek nr: [...] o pow. 0,9737 ha objętej księgą wieczystą [...], [...] o pow. 0,0450 ha objętej księga wieczystą [...], [...] o pow. 5,5559 ha objętej księga wieczystą [...], zgodnie z operatem nr [...].
Na skutek odwołania skarżącego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] 2016 r. nr [...] uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy zarzucił brak rozstrzygnięcia, w drodze decyzji administracyjnej zarzutów zgłoszonych przez skarżącego do danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie modernizacji obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K, a co za tym idzie przedwczesne rozpatrzenie wniosku skarżącego o aktualizację danych zgodnie z operatem nr [...].
Prezydent Miasta wykonując zalecenia organu odwoławczego, decyzją nr [...] z dnia [...] 2017 r., znak [...] odrzucił zarzuty zgłoszone przez skarżącego do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K w zakresie powierzchni i przebiegu granicy działki nr [...] obręb nr [...] jednostka ewidencyjna K. W konsekwencji decyzja ta stała się ostateczna z dniem 28.04.2017 r.
Następnie Prezydent Miasta decyzją nr [...] z [...] 2017 r., znak: [...], ponownie odmówił aktualizacji danych ewidencyjnych, objętych przedmiotowym operatem - polegającej na zmianie przebiegu granic bez zmiany powierzchni i oznaczenia działki nr [...] z działkami nr [...] o pow. 0,9737 ha, nr [...] o pow. 5,5559 ha i nr [...] o pow. 4,4341 ha, w sposób ustalony i wskazany na gruncie w ramach operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15.02.2016 r. za nr [...].
Na skutek odwołania skarżącego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał m.in. na bark w aktach sprawy dokumentacji wystarczającej do oceny zasadności, wskazanych w operacie nr [...] przesłanek do dokonania ponownego ustalenia przebiegu granic przedmiotowych działek. W szczególności możliwości oceny czy w stosunku do działki nr [...], zachodziła okoliczność, że dane zawarte w dokumentacji wskazanej w § 36 rozporządzenia są niewiarygodne oraz czy na wniosek skarżącego organ może dokonać aktualizacji przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], które nie stanowią jego własności, ani nie pozostają w jego samoistnym posiadaniu.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ I instancji poinformował wszystkie dotychczasowe strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K, polegającej na zmianie przebiegu granic działek nr [...] i nr [...] a także aktualizacji danych ewidencyjnych dla ww. obrębu i jednostki ewidencyjnej polegającej na zmianie przebiegu granic działek nr [...] i nr [...]. Organ wskazał, iż powyższa zmiana danych ewidencyjnych jest wynikiem prac geodezyjnych dotyczących ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...] i nr [...], w wyniku których działka [...] zmieniła przebieg granic z ww. działkami sąsiednimi.
Decyzja z [...] 2018 r., nr [...] znak: [...] Prezydent Miasta odmówił aktualizacji danych ewidencyjnych, objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K, polegającej na zmianie przebiegu granic bez zmiany powierzchni i oznaczenia działki nr [...] o pow. 5,5559 ha z działkami sąsiednimi: nr [...] o pow. 0,0450 i nr [...] o pow. 4,4341 ha oraz umorzył postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych, objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K, polegającej na zmianie przebiegu granic bez zmiany powierzchni i oznaczenia działki nr [...] o pow. 0,0450 działkami sąsiednimi nr: [...] o pow. 0,9737 ha i nr [...] o pow. 4,4341 ha; w sposób ustalony i wskazany na gruncie, opisany w protokole z czynności ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych i przedstawiony na szkicu ustalenia granic stanowiącym integralną część protokołu, sporządzonym w dniu 9.12.2015 r., przez geodetę uprawnionego mgr inż. M. G.
W odwołaniu skarżący zarzucił, że operat modernizacji [...] ustalił przebieg granic przedmiotowych działek na podstawie niewiarygodnych danych zawartych w operacie technicznym [...], będącym operatem podziałowym działki nr [...], jak również nie została w nim zachowana wskazana w § 39 rozporządzenia, kolejność działań podejmowanych przez geodetę, podczas ustalania przebiegu granic działek ewidencyjnych.
Decyzją z dnia 31 stycznia 2019 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego orzekł jak na wstępie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie zmiany przebiegu granicy między działkami nr [...] i nr [...] jest bezpośrednio związane z postępowaniem w sprawie zmiany przebiegu granicy między działkami nr [...] i nr [...]. Ze względu na charakter opracowania geodezyjnego mającego stanowić podstawę do aktualizacji, zmiana przebiegu pierwszej z ww. granic nie byłaby możliwa bez jednoczesnej zmiany drugiej z nich. W związku z powyższym Prezydent Miasta, mógł wszcząć z urzędu postępowanie mające za przedmiot drugą z wymienionych granic. Powinien on jednak, konsekwentnie wszcząć i prowadzić w dwóch odrębnych trybach dwa postępowania administracyjne i zakończyć je dwoma decyzjami skierowanymi do odrębnych kręgów stron postępowania.
Możliwość wydania jednej decyzji w stosunku do całości przedmiotu postępowania wynika z faktu, że skarżący choć jest właścicielem działki nr [...] może samodzielnie wnioskować o wszczęcie postępowania aktualizacyjnego w zakresie przebiegu granicy swojej działki z sąsiednimi działkami. A ponieważ zmiana przebiegu granicy między działkami nr [...] i nr [...] zgodnie ze wskazaniami operatu, nie mogła zostać dokonana bez jednoczesnej zmiany przebiegu granicy między działkami nr [...] i nr [...], przebieg drugiej z ww. granic wpływa bezpośrednio na uprawnienia skarżącego. Zatem skarżący posiadał interes prawny, do wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych, w przedmiocie zmiany przebiegu granic wszystkich ww. działek.
W rozpatrywanej sytuacji złożenie wniosku przez osobę nie będącą wyłącznym właścicielem lub władającym przedmiotu postępowania, obliguje organ do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej oraz do uznania za strony postępowania właścicieli wszystkich działek których ma dotyczyć wnioskowana aktualizacja.
Jako podstawę prawną organ odwoławczy powołał art. 2 pkt. 8, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a pkt 2, art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2017.2101, dalej jako ustawa) oraz § 35 i § 36, § 37 – 39, § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2016.1034, dalej jako rozporządzenie) oraz wskazał, że aktualnie w rejestrze gruntów obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K w jednostce rejestrowej [...] figuruje działka ewidencyjna nr [...] o pow. 5,5559 ha objęta księgą wieczystą [...] stanowiąca własność skarżącego. W jednostce rejestrowej [...] figuruje działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0450 ha objęta księgą wieczystą [...] stanowiąca współwłasność w udziale 1/2 B. B. oraz w udziale1/2 K. J. W jednostce rejestrowej [...] figuruje działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0.9737 ha objęta księgą wieczystą [...] stanowiąca własność A. Z. W jednostce rejestrowej [...] figuruje działka ewidencyjna nr [...] o pow. 4.4341 objęta księgą wieczystą [...] stanowiąca własność Skarbu Państwa.
Nową ewidencję gruntów dla tego obrębu założono na podstawie dekretu z dnia 2.02.1955 r., o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 6 poz. 32) oraz zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20.02.1969 r., w sprawie ewidencji gruntów (MP nr. 11 poz. 98). Operat ewidencji gruntów przyjęto do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...]. W Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 5, poz. 23 z dnia 31.03.1977 r., ukazało się obwieszczenie Prezydenta Miasta z 1.03.1977 r. w sprawie założenia nowej ewidencji gruntów w miejsce dotychczasowego operatu katastralnego. Na podstawie art. 24a ustawy w roku 2014 przeprowadzono modernizację operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K. Celem modernizacji było uzupełnienie baz danych ewidencyjnych utworzenie pełnego zakresu zbiorów ewidencyjnych zgodnych z wymogami wówczas obowiązujących przepisów.
W toku przeprowadzonej modernizacji ich wykonawca dokonał ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Dokumentację techniczną dotyczącą powyższego ustalenia przebiegu granic wpisano do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 3.06.2014 r., pod nr [...]. Zgodnie z ww. opracowaniem działka nr [...] zmieniła przebieg granic i powierzchnię z 5,5585 ha na 5,5559 ha.
Organ odwoławczy powołał § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i wskazał, że obecni na gruncie ówcześni ich właściciele działek nr [...] i nr [...] nie wskazali zgodnie przebiegu ww. granicy. Źródłem informacji o przebiegu granicy pomiędzy tymi działkami jest operat nr [...] dotyczący podziału działki nr [...]1 obręb nr [...] jednostka ewidencyjna K oraz obowiązująca mapa ewidencyjna. W związku z brakiem zgodnego oświadczenia stron, granice ustalono na podstawie § 39 ust. 3 rozporządzenia.
W Dzienniku Urzędowym Województwa z 15.12.2014 r., poz. 7175 została ogłoszona informacja Nr 1 Prezydenta Miasta z 27.10.2014 r., w sprawie modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków m. innymi dla obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K, że projekt operatu opisowo-kartograficznego w wyniku dokonanej modernizacji stał się operatem ewidencji gruntów i budynków.
W dniu 2 grudnia 2014 r. skarżący, zgłosił zarzuty do modernizacji, domagając się zweryfikowania operatu z 96 r. i przywrócenia właściwej granicy pomiędzy działkami [...] i [...], ponieważ skręcenie granicy powoduje, iż brakuje mu 26 m2.
Na skutek zgłoszonych zarzutów, w ramach gwarancji na wykonane prace wykonawca Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o., w dniu 18.03.2015 r., przeprowadziło czynności ustalenia przebiegu granic działki nr [...] między innymi z działkami: nr [...] i nr [...]. W czynnościach tych brali udział: skarżący - właściciel działki nr [...], B. B. - ówczesny właściciel działek nr [...]. Właściciel działki nr [...] mimo prawidłowego zawiadomienia, nie stawił się.
Wynikiem wykonanych prac jest "Operat techniczny - Dokumentacja z ustalenia granic działki nr [...] z działkami nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...]", przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 20.11.2015 r., za numerem [...]. Według informacji zamieszczonej w sprawozdaniu technicznym "Właściciel dziatki nr [...] nie zgodził się na przebieg granicy pomiędzy punktami nr [...], [...], [...], 129. w związku z brakiem zgodnego oświadczenia stron, granice przyjęto z operatu nr [...] na podstawie § 39 ust.3 rozporządzenia. Operat techniczny [...] jest operatem podziałowym działki [...] na działki [...] – [...]. Punkty w tym operacie zostały pomierzone w układzie lokalnym m. K, z dokładnością 0.1 Om ".
Organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...] Prezydent Miasta prawidłowo orzekł o odrzuceniu zarzutu zgłoszonego przez skarżącego, dotyczącego danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym, sporządzonym w wyniku modernizacji, w zakresie powierzchni i przebiegu granic działki nr [...] obręb nr [...] jednostka ewidencyjna K (decyzja ostateczna [...] 2017 r.).
Na zlecenie skarżącego, geodeta uprawniony mgr inż. M. G. dokonał w dniu 9.12.2015 r,. ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działką nr [...] oraz działki nr [...] z działką nr [...] i z działką [...]. Wynikiem opracowania jest "Operat Techniczny - ustalenia granic działki nr [...], [...], [...] obręb nr [...] - N", przyjęty do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15.02.2016r. za numerem [...], który stanowił podstawę do złożenia przez skarżącego wniosku o aktualizację danych ewidencyjnych obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K.
Wykonawca prac stwierdził w nim niewiarygodność danych z operatu technicznego nr [...], dotyczących granicy pomiędzy działkami nr: [...] i [...] i uznał, że przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] określono w operacie modernizacji nr [...] przyjmując współrzędne punktów granicznych z operatu nr [...]. Granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] została przyjęta do podziału działki [...], a nie ustalona przed jego dokonaniem. Nadto na mapie katastralnej przedmiotowa granica biegnie w linii prostej. Ustalenia te zadecydowały o podjęciu przez geodetę M. G. czynności mających na celu ustalenie przebiegu granicy działki [...] z działkami nr: [...], nr [...] i nr [...]. Na gruncie stawili się skarżący właściciel działki nr [...] oraz B. B. ówczesny właściciel (obecnie współwłaściciel) działki nr [...].
Geodeta w oparciu o stan spokojnego posiadania ustalił przebieg granic pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] od istniejącego punktu nr 190 przez punkt nr 200 do punktu nr 201 (granica biegnąca miedzą) a także między działką nr [...] a działką nr [...] od punktu nr 202 przez punkt nr 203 do istniejącego punktu nr 599 (granica biegnąca miedzą). Natomiast w oparciu o przeprowadzoną analizę dokumentów ustalił przebieg granic pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] od punktu nr 201 do punktu nr 202. Ustalony przebieg granic przedstawiono na szkicu, stanowiącym integralną część protokołu ustalenia przebiegu granic.
Organ odwoławczy podkreślił, że aktualizacja następuje m.in. w celu wyeliminowania z operatu ewidencyjnego błędnych danych. Co oznacza, że gdyby w wyniku modernizacji doszło do błędnego tj. sprzecznego z przepisami prawa wykazania danych ewidencyjnych powodującego niespełnienie przez zapisy ewidencyjne wymogu aktualności, zasadne byłoby dokonanie aktualizacji której wynikiem byłoby ujawnienie danych prawidłowych.
W rozpatrywanej sprawie, nie doszło do nieprawidłowości dotyczących procedury ustalenia przebiegu granic podczas modernizacji. Niezasadny jest zarzut niewiarygodności danych (dotyczących granicy między działkami nr [...] i nr [...]) z operatu modernizacji nr [...] w związku z ich przyjęciem z operatu nr [...]. Wykonawca pracy geodezyjnej nie ustalał przebiegu granic działki nr [...], a jedynie dokonał przyjęcia tych granic do przeprowadzanego podziału działki nr [...]. Zatem współrzędne punktów granicznych z tego operatu, nie spełniają już współczesnych standardów dokładnościowych. W konsekwencji współrzędne tych punktów nie zostały podczas modernizacji przyjęte wprost z tego operatu, a jedynie informacje o tych punktach, zostały wykorzystane do ustalenia punktów granicznych, których położenie, spełnia współczesne standardy dokładnościowe. Punktom tym nadane zostały atrybuty określone w § 61 rozporządzenia. Na podstawie tak określonych współrzędnych punktów granicznych, obliczona została powierzchnia działek ewidencyjnych, zgodnie z § 62 rozporządzenia. Fakt ten, wynika z przyjętej procedury przeprowadzania ustalania przebiegu granic, która również nie została naruszona podczas modernizacji.
Prowadzący modernizację z ww. przyczyn uznając dane z operatu nr [...] za niewiarygodne, przystąpił do ustalania przebiegu granic zgodnie z treścią § 39 rozporządzenia. Ponieważ nie uzyskał zgodnych oświadczeń stron, co do przebiegu granic działek, nie przyjął ich również na podstawie spokojnego stanu posiadania z powodu jego niejednoznaczności w odniesieniu do informacji z dokumentów wskazujących stan prawny nieruchomości tj. obowiązującej mapy ewidencyjnej. W tej sytuacji zastosował tryb przewidziany w § 39 pkt 3 rozporządzenia i ustalił granice po przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających istotne informacje w tym przedmiocie, w tym również operatu z [...]. Ustalone w ten sposób dane o punktach granicznych nie mogą zostać uznane za niewiarygodne. Zatem w ocenie organu odwoławczego, brak było wystarczających podstaw do ponownego przeprowadzenia ustalenia przebiegu granic przedmiotowych działek.
Nadto geodeta uprawniony M. G., uznając za niewiarygodne dane z operatu modernizacji m.in. w oparciu o analizę mapy katastralnej, nie sporządził porównania mapy ewidencyjnej dla obrębu [...] jedn. ewid. K w zakresie działki nr [...] z mapą katastralną b. gm. Katastralnej K i nie dokonał oceny kartometryczności mapy katastralnej oraz skanowania ww. map i ich kalibracji, stwierdzając jedynie, iż na mapie katastralnej granica między działkami nr [...] i nr [...] biegnie w linii prostej. Ustalił on również przebieg granic działek w oparciu o stan spokojnego posiadania, który jak wyżej wskazano nie może być sprzeczny z dokumentami wskazującymi stan prawny nieruchomości a więc w tym wypadku mapą katastralną. Jednak dane o punktach granicznych z tej mapy, również nie mogą zostać uznane za wiarygodne z uwagi na nie spełnianie standardów dokładnościowych.
Ponadto ww. operat techniczny ustala przebieg granic działek bez zmiany ich powierzchni, gdy tymczasem powierzchnia działek jako pochodna przebiegu ich granic, powinna ulec zmianie przynajmniej w przypadku działki nr [...] i nr [...]. Zatem operat nr [...] nie może stanowić podstawy do aktualizacji danych ewidencyjnych w tym zakresie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. G. zarzuciła zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) naruszenie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit d) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zwanej dalej "ustawą", w zw. z § 37 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków zwanego dalej "rozporządzeniem", poprzez ograniczenie rozumienia błędu uzasadniającego aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków do przypadku niewiarygodności danych zawartych w istniejącej dokumentacji;
b) naruszenie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit d) ustawy w zw. z § 37 rozporządzenia poprzez odmowę aktualizacji pomimo wykazania w operacie nr [...] sporządzonym przez geodetę M. G., że dane zawarte w istniejącej dokumentacji, tj. operacie modernizacji nr [...], jako przejęte z operatu nr [...] z 1996 r., są niewiarygodne;
c) naruszenia art. 24 ust. 2a pkt 1 lit d) ustawy w zw. z § 37 rozporządzenia poprzez odmowę aktualizacji z uwagi na ustalenia przebiegu granic w modernizacji, pomimo wykazania błędu w operacie modernizacyjnym i naruszenia przepisów prawa podczas wykonywania czynności terenowych;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, tj.
a) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z § 37 rozporządzenia poprzez zaniechanie należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] oraz nr [...] obr. [...], jedn. ewid. K, w oparciu o należycie wykonane geodezyjne pomiary terenowe;
b) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z § 37 oraz § 39 ust. 3 rozporządzenia poprzez zaniechanie należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] oraz nr [...], obr. [...], jedn. ewid. K i poprzestanie na przejęciu tych granic z operatu nr [...] dotyczącego podziału dz. nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K, którego wiarygodność zakwestionowano wraz ze sporządzeniem przez geodetę M. G. operatu technicznego nr [...] przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 15.01.2016 r;
c) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z § 39 ust. 3 rozporządzenia poprzez zaniechanie ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] oraz nr [...], obr. [...], jedn. ewid. K, oraz wyznaczających te granice punktów granicznych bez należytego zbadania położenia znaków i śladów granicznych;
d) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 24 ust. 2c ustawy w zakresie w jakim organ wydał decyzję odmawiającą aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obr. [...] jedn. ewid. K, pomimo stwierdzenia w uzasadnieniu skarżonej decyzji całego szeregu okoliczności, które wskazują na brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności dostrzeżonego brak porównania mapy katastralnej z mapą ewidencyjną dla obr. [...] jedn. ewid. K w zakresie dz. nr [...] oraz przebiegu drogi objętej dz. nr [...] na obu dokumentach,
e) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie w jakim organ w sposób nieprecyzyjny ustalił lub odzwierciedlił w uzasadnieniu skarżonej decyzji cały szereg okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak choćby oznaczenia poszczególnych operatów, czy daty ich przyjęcia do zasobów ewidencyjnych.
Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w całości podtrzymał swoją dotychczasową decyzję i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Powołana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd nie znalazł podstaw do ich uchylenia. Zdaniem Sądu, wykładnia zastosowanych przez organy administracji publicznej przepisów prawnych, szczegółowo i wyczerpująco omówionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i uzasadnieniu organu I instancji, jest prawidłowa. Nie ma również podstaw do zakwestionowania ustalonego stanu faktycznego sprawy. Organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego i prawidłowego rozpoznania wniosku skarżącego o aktualizację danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków. Organ II instancji natomiast rozpoznał ponownie sprawę oraz wyczerpująco i jasno odniósł się również do zarzutów odwołania.
W szczególności organy wskazały, na szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady aktualizacji danych ewidencyjnych, które reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2017.2101, dalej jako rozporządzenie). Organy wyjaśniły, że podstawowym obowiązkiem starosty w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Natomiast zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi.
W przedmiotowej sprawie w związku z przeprowadzoną modernizacją operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] jednostka ewidencyjna K dokonano ustalenia granic działki nr [...] z sąsiednimi działkami nr [...], nr [...], , nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Dokumentację techniczną wpisano do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 3 czerwca 2014 r. pod nr [...]. Zgodnie z tym opracowaniem działka nr [...] zmieniała przebieg granic i powierzchnię z 5,5585 ha na 5,5559 ha. Geodeta wskazał, że źródłem informacji o przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] i [...] był operat nr [...] (dot. podziału działki [...]) oraz obowiązująca mapa ewidencyjna. Ponieważ właściciele działek nr [...] i nr [...] nie wyrazili zgodnych oświadczeń do przebiegu granicy działek, geodeta wyznaczył granice przedmiotowych nieruchomości na podstawie § 39 ust. 3 rozporządzenia.
Z uwagi na zarzuty skarżącego, w ramach gwarancji w dniu 18 marca 2015 r. Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. przeprowadziło czynności w celu ustalenia przebiegu granic między ww. działkami. Ponieważ skarżący ponownie nie wyraził zgody na przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] i działką nr [...] na odcinku pomiędzy punktami 129, 165, 189 i 190 sporządzono operat techniczny nr [...], w którym granice przyjęto z operatu nr [...] na podstawie § 39 ust. 3 rozporządzenia. Organ podkreślił, że punkty w tym operacie zostały pomierzone w układzie lokalnym m. K z dokładnością 0.10m, a wykonawca tego operatu nie ustalał przebiegu granic działki nr [...] z działką nr [...], a jedynie dokonał przyjęcia tych granic do przeprowadzonego podziału działki [...]. Ponieważ współrzędne punktów granicznych nie spełniały współczesnych standardów dokładnościowych, nie zostały one przyjęte wprost z tego operatu, a jedynie informacje o tych punktach zostały wykorzystane do ustalenia punktów granicznych, których położenie spełnia współczesne standardy dokładnościowe. Dopiero tym punktom zostały nadane atrybuty określone w § 61 rozporządzenia i na ich podstawie obliczono powierzchnię przedmiotowych działek ewidencyjnych.
Skarżący, nie zgadzając się z powyższymi operatami, przedstawił operat sporządzony przez geodetę M. G., który został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15.02.2016 r. nr [...] i wniósł o aktualizację danych ewidencyjnych obr. [...] jednostka ewidencyjna K. Geodeta ten stwierdził niewiarygodność danych z operatu nr [...], dotyczących granicy między działkami nr [...] i [...] z uwagi na fakt, że przebieg granicy pomiędzy wymienionymi działkami określono na podstawie współrzędnych punktów granicznych do podziału działki [...], a nie ustalonych przed jego dokonaniem. Nadto wskazał, że na mapie katastralnej przedmiotowa granica biegła w linii prostej, podczas gdy obecnie granica ta "skręca i wcina się" w działkę, skarżącego, co spowodowało, że "brakuje mu 26m2".
Geodeta M. G. ustalił przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] i działka nr [...] od punktu 190 przez punkt 200 do punktu 201 oraz pomiędzy działką [...] i działką [...] od pkt 202 przez punkt 203 do punktu 599 w oparciu o stan spokojnego posiadania. Natomiast przebieg granicy pomiędzy działką [...], a działką [...] od punku 201 do punktu 202 został ustalony w oparciu o analizę dokumentów.
Należy przypomnieć, że aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków następuje w celu eliminacji z operatu ewidencyjnego błędnych danych. Zgodnie z § 37 rozporządzenia za błąd uzasadniający przebiegu granic działek ewidencyjnych należy uznać niewiarygodność danych zawartych w istniejącej dokumentacji, stanowiącej podstawę do ich wykazania w ewidencji.
Prawidłowo organ wskazał, że w sytuacji gdy dane o przebiegu granicy zostały uprzednio ustalone podczas przeprowadzania modernizacji, ponowne ich ustalenie jest dopuszczalne jedynie wyjątkowo, w sytuacji gdy zostanie stwierdzony błąd w operacie ewidencyjnym lub gdy doszło do naruszenia przepisów prawa podczas wykonywania czynności związanych z ustaleniem przebiegu granic.
Skoro w niniejszym postępowaniu ustalono, że podczas przeprowadzania modernizacji nie doszło do błędu który mógłby ewentualnie stanowić podstawę do dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, to organy podjęły zasadne rozstrzygnięcia odmawiając skarżącemu aktualizacji tych danych.
Trafnie organ odwoławczy wskazał, że niezasadny jest zarzut sformułowany przez geodetę M. G., niewiarygodności danych z operatu modernizacji nr [...] – dotyczących granicy między działkami nr [...] i nr [...], w związku z przyjęciem niewłaściwych punktów granicznych operatu nr [...]. Jak już wcześniej wskazano, wykonawca operatu modernizacji nr [...] nie ustalał przebiegu granic działki [...], a jedynie wykorzystał współrzędne punktów granicznych do wyznaczenia granic między działkami nr [...] i nr [...], które spełniają współczesne standardy dokładnościowe.
Dodatkowo, na co również organ odwoławczy słusznie wskazał, M. G. w oparciu o analizę mapy katastralnej nie sporządził porównania mapy ewidencyjnej dla obrębu nr [...] jedn. ewidencyjna K w zakresie działki nr [...] z mapą katastralną b. gm. Katastralnej K i nie dokonał kartometryczności mapy katastralnej oraz skanowania ww. map i ich kalibracji. Stwierdził jedynie, że granica między działkami nr [...] i nr [...] biegnie w linii prostej, jednak punkty graniczne z tej mapy nie spełniają standardów dokładnościowych.
Nadto operat M. G. ustala przebieg granic działek bez zmiany ich powierzchni, podczas gdy powinna ulec zmianie przynajmniej powierzchnia działek nr [...] i nr [...].
Podkreślić należy, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno – deklaratoryjny. Ujawnianie w niej określonych praw do gruntu, spełnia tylko funkcję informacyjną. Wpis w ewidencji gruntów i budynków nie kreuje stanu prawnego nieruchomości (tj. np. nie przyznaje nikomu prawa własności), a jedynie potwierdza ten stan prawny. Oznacza to, że organ ewidencyjny, jedynie rejestruje w ewidencji gruntów i budynków, te stany prawne, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające i wynikają z potwierdzających je dokumentów. Nie jest on natomiast uprawniony, do rozstrzygania sporów dotyczących tego, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej, jeśli nie jest to możliwe do ustalenia na podstawie przedłożonych dokumentów.
Obowiązek starosty utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, o którym mowa w § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie może być więc rozumiany jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu na każde żądanie wnioskodawcy, zwłaszcza jeśli miałoby to skutkować rozstrzygnięciem sporu granicznego bądź własnościowego. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa.
Zatem skoro skarżący uważa, że przebieg granicy pomiędzy spornymi nieruchomościami przebiega inaczej niż to jest odzwierciedlone aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków, to rozstrzygnąć ten spór należy i można tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym. Dopiero jego wynik, dać może podstawę do dokonania przez organy ewidencyjne aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granicy pomiędzy spornymi nieruchomościami.
Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy, że nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nieprecyzyjne ustalenie lub odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonej decyzji całego szeregu istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób wystarczający spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Organ odwoławczy w sposób logiczny i przekonujący wyjaśnił dlaczego wniosek o aktualizację ewidencji gruntów nie mógł zostać uwzględniony. Okoliczność, że w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do niektórych zarzutów odwołania mogłaby uzasadniać uwzględnienie skargi tylko w przypadku wykazania, że uchybienie to mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem przez organ art. 107 § 3 K.p.a. a treścią rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie strona skarżąca takiego związku nie wykazała. W związku z czym zarzut skargi w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie można również skutecznie zarzucić orzekającym organom, ze naruszyły przepisy postępowania – art. 7, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi organy dokonały wnikliwej i poprawnej oceny dowodów - opracowanej i przyjętej do zasobu dokumentacji geodezyjnej, stanowiącej podstawę do dokonania aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków.
Reasumując Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że dokumentacja geodezyjna w oparciu o którą strona skarżąca wnosiła o aktualizację ewidencji gruntów, co prawda została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jednak brak było podstaw aby na jej podstawie dokonać aktualizacji ewidencji zgodnie z wnioskiem skarżącego. Zatem organy administracji trafnie odmówiły uwzględnienia wniosku skarżącego o dokonanie takiej aktualizacji. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnie i nieprawidłowe zastosowanie, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło