III SA/Kr 332/06

WyrokWSA w Krakowie2007-02-27

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Wiesław Kisiel, Piotr Lechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów może dokonać zmiany w bazie danych ewidencyjnych, polegającej na wyłączeniu części działki ewidencyjnej i ustaleniu jej własności Skarbu Państwa, na podstawie dokumentów stwierdzających stan prawny sprzed utraty mocy prawnej ksiąg wieczystych?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów nie może dokonać zmiany w bazie danych ewidencyjnych, polegającej na ustaleniu własności Skarbu Państwa na podstawie dokumentów, które utraciły moc prawną przed datą 1 stycznia 1989 r. Wpisy w księgach wieczystych, które utraciły moc prawną, nie są objęte domniemaniem zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Właściwym trybem do dochodzenia zmian w treści aktu nabycia ziemi lub ustalenia prawa własności jest postępowanie przed sądami powszechnymi.
Stan faktyczny
Skarżący S. M. domagał się sprostowania "pomyłki" w operacie ewidencji gruntów, polegającej na włączeniu części dawnej parceli Skarbu Państwa (pgr 4) do działki ewidencyjnej nr 3, stanowiącej własność J. N. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując, że żądana zmiana wymagałaby wzruszenia aktu własności ziemi w postępowaniu przed sądem powszechnym. Skarżący argumentował, że prawo własności Skarbu Państwa wynika z wykazu hipotecznego Lwh 4, który jednak utracił moc prawną z dniem 1 stycznia 1989 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Wiesław Kisiel NSA Piotr Lechowski spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2007 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 30 stycznia 2006 r Nr : [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów skargę oddala Decyzją z dnia 30 stycznia 2006 r znak [...] , po rozpatrzeniu odwołania S. M., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2005 r znak [...] , którą orzeczono o odmowie zmiany w bazie danych ewidencyjnych w jednostce rejestrowej numer [...] obręb [...] . [...] , pow. [...] , obejmującej działkę ewidencyjną 1 o pow. O, 63 ha. W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego powołano przepisy art.138 §1 pkt 1 kpa , art. 7 "b" ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005 r Nr 240 , póz. 2027 ) oraz § 45 i § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 , póz. 454). Uzasadniając decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia. Dnia [...] stycznia 1998 r S. M., jako właściciel m.in. działki siedliskowej Nr 2 położonej we wsi [...] gm. [...] , pismem skierowanym, do Wójta Gminy [...] , zwrócił się o "sprostowanie "z urzędu pomyłki w operacie ewidencji gruntów , powstałej w czasie ,, przejścia" z map katastralnych w skali 1 : 2880 na mapy ewidencyjne 1: 2000. Pomyłka polegać miała na tym , że część dawnej parceli gruntowej L.kat. 5 , obj. wykazem hipotecznym liczba 4 księgi gruntowej gminy katastralnej. [...] , na odcinku około 90 mb została włączona w działkę ewidencyjną nr 3 , położoną w [...] , a stanowiącą według aktu własności ziemi z dnia [...] .05.1979 r Nr [...] , własność J. N.. Wniosek zawierał żądanie przywrócenia stanu ewidencji zgodnego z Lwh. 4 . Złożenie do Wójta Gminy [...] wniosku z dnia [...] stycznia 1998 r o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów , poprzedzone było korespondencją S. M. z Wójtem , zainicjowaną pismem z [...] .11. 1997 r. W piśmie tym domagał się od Wójta rozstrzygnięcia sporu z sąsiadem J. M., co do własności odcinka drogi , która w nowym stanie ewidencyjnym ( na mapie ewidencyjnej w skali 1: 2000) .stanowiła część działki ewid. 3 prywatnej własności. Wskazywał , że podczas kompleksowego uwłaszczenia we wsi [...] mylnie uwłaszczano J. N. całą działką 3 , bez uwzględnienia , że obejmuje także parcelę katastralną 4 , którą stanowiła własność Skarbu Państwa. Również w wykazie synchronizacyjnym zmian z [...] .04. 1992 r złożonym w [...] prowadzonej dla nieruchomości objętej - w/w/ aktem własności ziemi ,, popełniono błąd przez brak wykazania , że w działkę ewid. 3 weszła także parcela katastralna 4 ". Dopiero wykaz synchronizacyjny z dnia [...] .12. 1997 r prawidłowo ujawnia , że w działce ewid. 3 znajduje się obszar m.in. pgr 4 z Lwh 4 [...] . Wójt Gminy [...] wniosek S. M. z dnia [...] stycznia 1998 r o wprowadzenie w ewidencji gruntów zmian , przekazał Kierownikowi Urzędu Rejonowego w [...] jako organowi prowadzącemu wówczas ewidencję gruntów. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] pismem z dnia [...] .05. 1998 r znak [...] skierowanym do Wydziału Ksiąg Wieczystych -Sądu Rejonowego w [...] , wniósł o uwidocznienie w Lwh 4 [...] podziału pgr 5 na 6 i 4 oraz o ujawnienie w KW – [...] prawidłowego wykazu synchronizacyjnego dla działki ewid. 3. Następnie pismem z dnia [...] .09.1998 r znak [...] , Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o uzgodnienie treści księgi wieczystej Nr [...] obejmującej m.in.dz.ewid.3 w obrębie [...] z uwzględnieniem, prawidłowego wykazu synchronizacyjnego dla pgr 5 z Lwh 4 [...] . Wniosek powyższy potraktowany został jako pozew o usunięcie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym i przekazany do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w [...] jako właściwemu . Sąd Rejonowy w [...]wyrokiem z dnia [...] .03. 1999 r ( sygn. [...] ) powództwo to oddalił , a Sąd Okręgowy w [...] orzeczeniem z dnia [...] .12. 2001 r (sygn.akt [...]) oddalił apelację. S. M. [...] .10. 1998 r wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę na bezczynność Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] domagając się nakazania wydania decyzji w ,, sprawie odtworzenia drogi gminnej będącej własnością Skarbu Państwa ". W dniu [...] .05.1999 r S. M., w piśmie skierowanym do Starosty Powiatu [...] domagał się sprostowania ,, oczywistej omyłki geodety w mapie ewidencyjnej gruntów obrąb [...] dotyczącej działki Nr 3 ". Wyrokiem z dnia 16 maja 2000 r (sygn.akt II SAB/Kr 84/98 ) Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie , zobowiązał Starostę Powiatu T. do ,, załatwienia sprawy sprostowania wpisów ewidencji gruntów w odniesieniu do pgr 5 i działki 3 położonych w [...] ". W związku ze złożoną [...].09. 2001 r skargą S. M. na niewykonanie powyższego wyroku , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 27 czerwca 2005 r sygn.akt II SA/Kr 2711/01 wymierzył Staroście grzywnę. Starosta [...] pismem z dnia [...] .11. 2005 r jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ( kataster nieruchomości ) zawiadomił w trybie art. 27 ust.1, 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2001 Nr 124 , póz. 1361), Sąd Rejonowy w T. -sąd wieczystoksięgowy - prowadzący księgi wieczyste Nr [...] , 116005 i Lwh 4 ks. Gr. Gm.kat. [...] , o niezgodności danych z ewidencji ( katastru ) z oznaczeniem nieruchomości w dziale l - tej księg wieczystych .W szczególności wskazano , że w łamie 8 pkt 2 i 3 , jako parcele , które utworzyły działkę ewid. 3 winny być wykazane p. bud. L.kat. 8 , 9 i pgr L.kat. 1, 2 i 3 łącznie z pgr. L. kat. 4 obj. 4 ks. gr. gm.kat. [...] . Do pisma dołączono mapę podziału pgr.L.kat. 5 na pgr. L.kat. 6 i 4 oraz poprawiony wykaz synchronizacyjny parcel , z którego wynika , że część dawnej pgr.L.kat. 5 , oznaczona po podziale jako pgr. L. kat. 4 weszła w skład dz.ewid. 3 objętej aktem własności ziemi Nr [...] . Nawiązując do wyroku NSA z 16 maja 2000 r sygn.akt II SAB/Kr 84/98 zobowiązującego Starostę do załatwienia sprawy przez wydanie odpowiedniego aktu administracyjnego lub dokonania czynności przewidzianej przepisami prawa , Starosta [...] podjął dnia [...] listopada 2005 r decyzję odmawiającą wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów zmiany dotyczącej działki ewidencyjnej Nr 1 o pow.0,063 ha. Organ uznał , że wobec objęcia części dawnej pgr. L. kat. 5 , odpowiadającej działce L.kat 4 , działką ewid. 3 , objętą a.w.z. z [...] .05. 1979 r wydanym na rzecz J. N.. wprowadzenie w ewidencji gruntów zmian, bez uprzedniego "wzruszenia aktu własności ziemi " , jest w postępowaniu ewidencyjnym niedopuszczalne . Ustalono zarazem , że działka ewid. 3 uległa podziałowi na działkę 7 o pow. 0.008 ha obj.Kw. 116006 S.R. w [...] własności A. i J. N. na prawach wspólności ustawowej i na działkę ewid. 1 o pow. 0,63 ha obj. KW [...] S.R. w [...] współwłasności W. N., J. N., M. G. i E. Ż.. W odwołaniu od tej decyzji S. M. podtrzymał stanowisko , że działka 5 stanowiła drogę własności Skarbu Państwa i jako prowadzący zakład montażu wentylacji , domagał się wprowadzenia w ewidencji gruntów żądanej zmiany , w celu możliwości korzystania z drogi. Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał , że analiza kartometryczna fragmentów mapy katastralnej w skali 1: 2880 i odpowiedniego fragmentu mapy ewidencyjnej w skali 1: 2000 , dowodzi , że działka ewidencja 3 składa się z byłych parcel pb 8 , 9 , pgr 1, pgr 2, pgr 3 , pgr 10 , pgr 11 i pgr 4 . Ta ostatnia parcela powstała z podziału pgr. 5 obj. Lwh 4 gm kat. [...] , stanowiącej własność Skarbu Państwa , na parcele 6 i 4. Organ wskazał, że przepis art. 3 ustawy z dnia 26 października 1971 r o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz.U.. Nr 25 , póz. 250 ) wyłączał spod uwłaszczenia grunty własności Skarbu Państwa . Stwierdzając , iż grunt własności Skarbu Państwa w zakresie odpowiadającym parceli 4 , objęty jest aktem własności ziemi , organ odwoławczy podzielił stanowisko organu l instancji, że wprowadzenie w ewidencji gruntów żądanej zmiany , winno być poprzedzone wzruszeniem aktu własności ziemi w postępowaniu przed sądem powszechnym. Natomiast według ustaleń organu odwoławczego Sąd Rejonowy w [...] w sprawie [...] , z powództwa Skarbu Państwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej Nr [...] z którą połączono sprawę [...] , z powództwa J. M., wyrokiem z dnia [...] .03. 1999 r ,, negatywnie rozpatrzył " pozew S. M. w sprawie odtworzenia dawnej drogi gminnej , a Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z dnia [...].12. 2001 r ( sygn.akt [...]) w przedmiotowej sprawie oddalił apelację S. M.. W powyższych okolicznościach utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji , zdaniem organu odwoławczego było uzasadnione. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył S. M.. Nie wskazując naruszonych przepisów prawa skarżący podtrzymał żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów .Zdaniem skarżącego postanowienie WSA w sprawie II SA/Kr 2711/01 z dnia 27.06.2005 r w przedmiocie wymierzenia Staroście Powiatu [...] grzywny , określa sposób załatwienia sprawy. Opisując w uzasadnieniu skargi przebieg dotychczasowego postępowania , skarżący podtrzymał stanowisko , że parcela 5 stanowi drogę własności Skarbu Państwa i nie weszła w skład działki ewid. 3. Niesporne pomiędzy obecnymi na rozprawie skarżącym i uczestnikiem J. N. jest , że była parcela 4 przebiega przez obie działki ewidencyjne 7 i 1.. Wojewódzki Inspektor nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasowe ustalenia i stanowisko prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył : Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153 z późn.zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie .Przepis art.1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , póz. 1269 ) stanowi , że kontrolę tę , sądy sprawują pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zarazem przepis art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w § 1 pkt 1 stanowi , że Sąd uwzględniając skargę na decyzję (lub postanowienie ) uchyla decyzję (lub postanowienie ) w całości ( albo w części), jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy , b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego , c/ inne naruszenie postępowania , jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Nie każde zatem naruszenie prawa materialnego lub procesowego , stanowi podstawę do uwzględnienia skargi. Naruszenie prawa materialnego musi mieć wpływ na wynik sprawy a naruszenie prawa procesowego musi się charakteryzować tym , iż mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem dowodzi, iż nie zawiera ona uchybień dających podstawę do uwzględnienia skargi, przez uchylenie zaskarżonej decyzji a tym bardziej do stwierdzenia jej nieważności. Sprawując - wywołaną skargą - kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem , stosownie do przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy , nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle zarzutów skargi przypomnienie tego przepisu jest niezbędne , tak jak niezbędne jest przybliżenie przepisów regulujących istotę postępowania w zakresie ewidencji gruntów i budynków , w którym zapadła zaskarżona decyzja. Zgodnie z przepisem art.2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz.U. z 2000 r Nr 100 , póz. 1086 ) - dalej -ustawa - istotę ewidencji gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju , systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach , budynkach i lokalach ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami , budynkami i lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest Starosta ( art. 22 ust. 1 ) Przepis. art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1 ) oraz ich właścicielach ( ust.2 ) , które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy - w odniesieniu do gruntów - dotyczące ich położenia ,granic, powierzchni , rodzajów użytków gruntowych oraz ich klasleboznawczych , oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów , jeżeli zostały założone dla nieruchomości , w skład której wchodzą grunty ( art.20 ust.1 pkt 1 ) . Informacje podmiotowe ( art.20 ust.2 pkt 1 ) dotyczą wykazania właściciela , a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych w których władaniu znajdują się grunty , budynki lub ich części. Powyższe informacje o gruntach , budynkach i lokalach ( zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe ) zawiera tzw.operat ewidencyjny , który składa się z map , rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów ( art. 24 § 1 ustawy ) .Określając przedmiot ewidencji oraz sposób jej gromadzenia w postaci operatu ewidencyjnego ustawa w zasadzie nie reguluje zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji , czyniły to przepisy obowiązującego od 3 czerwca 2001 r Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U Nr 38 , póz. 434 ) - dalej Rozporządzenie. Z przepisów Rozdziału 3 Rozporządzenia ( § 44 in ) regulującego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych wynika , że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności , tj. utrzymania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi ( § 44 pkt 2 ). Aktualizacja zaś operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust.1 następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji , a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej ,, aktualizacji " nie jest wyłączone , jednakże pod warunkiem , że uzasadnia to aktualny stan prawny , który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać , a nie tworzyć. Nie jest więc ,, aktualizowaniem " ewidencji wprowadzenie zmian na podstawie dokumentów stwierdzających stan wcześniejszy , niż wynikający z aktualnie obowiązującego stanu prawnego . W świetle powyższego od strony formalno-prawnej żądanie skarżącego ,, sprostowania " ewidencji gruntów nie ma oparcia prawnego i może być lokowane tylko w żądaniu aktualizacji ewidencji. Wprowadzenie zmian ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie .Albo w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany ( art. 22 ust.2 i 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 48 ust. 1 i 2 zwłaszcza pkt 6 (- Rozporządzenia ) , o którym organ tylko zawiadamia ( § 49 ust.1 ) , albo w drodze decyzji (47 ust.3 rozporządzenia ) Tę drugą formę rozstrzygnięcia zgodnie z przepisem § 47 ust.3 rozporządzenia stosuje organ wtedy , gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów .Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne , które kończy się decyzją wprowadzającą zmianę lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany. W takim postępowaniu zapadła zaskarżona decyzja. W świetle powyższych uregulowań , żądana przez skarżącego zmiana , jaka miała być wprowadzona do operatu ewidencji gruntów ma charakter zmiany przedmiotowo-podmiotowej. Skutkiem bowiem żądanej zamiany ma być nie tylko wyłączenie z działki 1 ) powstałej z podziału działki 3 objętej a.w.z Nr 12 jej części odpowiadającej parceli katastralnej 4 ale zarazem żąda skarżący przywrócenia stanu ewidencji zgodnego z Lwh 4 , a więc ustalenia , że działka 4 stanowi własność Skarbu Państwa . Przepis § 12 ust. 1 Rozporządzenia w punktach 1-5 określa rodzaje dokumentów , na podstawie których uwidacznia się w ewidencji dane o właścicielach gruntów , wymieniając w pierwszej kolejności , jako podstawę uwidocznienia zmian wpisy dokonane w księgach wieczystych (pktl ). Skarżący stoi na stanowisku , że prawo własności Skarbu Państwa co do parceli katastralnej 5 , wynika z przedkładanych zaświadczeń wydanych przez Sąd wieczystoksięgowy dotyczący wykazu hipotecznego liczba 4 [...] , według którego m.in. parcela ta wpisana jest na rzecz Gminy [...] . Przeoczył jednak skarżący , a także organy administracyjne , że wydane przez Sąd wieczystoksięgowy zaświadczenia ( k. 30 , k.76 ) zawierają stwierdzenie , iż wykaz hipoteczny L. 4 [...] utracił moc prawną i został zamknięty z dniem 1 stycznia 1989 r zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz.U. Nr 28 , póz. 141 ) , a zachował tylko znaczenie dokumentów. Zgodnie z§ 5 tego Rozporządzenia , tzw. księgi dawne , w których działach m.in. II dotyczących właściciela , po dniu 31 grudnia 1946 r. ( do 31.12. 1988 r ) nie dokonano żądnych wpisów , traciły moc z dniem 1 stycznia 1989 r i zachowując jedynie znaczenie dokumentów ( § 6 ust. 1 ) . Taka regulacja powoduje , że od dnia 1 stycznia 1989 r wpisy w księgach wieczystych , które utraciły moc prawną , nie są już objęte ustawowym domniemaniem z art. 3 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 19823 r o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2001 r Nr 124 , póz. 1361 z późn.zm.) , że prawo wpisane do księgi wieczystej jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Oznacza to , iż przedłożone wypisy z zamkniętego wykazu Lwh nie są dokumentem , na podstawie , którego organy prowadzące ewidencję mogą po dniu 1 stycznia 1989 r ustalać prawa osób lub jednostek organizacyjnych do gruntów i dokonywać na ich podstawie zmian w ewidencji. Natomiast domniemanie zgodności wpisanego prawa własności działki ewid. 3 objętej awz 12 , z rzeczywistym stanem prawnym, stwarza nadal wpis w księdze wieczystej [...] , i w księgach założonych dla nieruchomości powstałych z podziału działki 3. Istota ewidencji gruntów jako zbioru informacji wytworzonych w zasadzie poza postępowaniem , ewidencyjnym , sprzeciwia się dopuszczalności ustalania w tym postępowaniu samodzielnie praw własności do gruntów , czy rozstrzygania sporów o zasięg prawa własności .Należy wskazać na ukształtowane orzecznictwo Sądów administracyjnych ( por. np. wyroki NSA z 1998.01.23 II SA 1283/97 -Lex Nr 41273 , z 1999.04.07 II SA 119/99 - Lex Nr 46215 , czyż 2001.11.06 II SA 2099/00 -Lex Nr 82005 ), które podkreśla niedopuszczalność czynienia przez organy ewidencji gruntów samodzielnych ustaleń co do praw do gruntu. Aktualne prawo własności Skarbu Państwa do gruntu stanowiącego byłą parcelę 4 nie zostało wykazane żadnym dokumentem , wiążącym organy. Nie znajduje zatem oparcia w zebranym materiale dowodowym ustalenie organów , że parcela 5, 12 , powstała z podziału pgr obj. Lwh 4 gm. kat. [...] , stanowiącej własność Skarbu Państwa , co do podmiotu prawa własności tej parceli. To uchybienie w zakresie oceny zebranych dowodów nie ma jednak żadnego wpływu na wynik sprawy - odmowę wprowadzenia w ewidencji gruntów żądanej zmiany. Trzeba mieć na uwadze , że w świetle przepisu art. 63ust.2 ustawy z dnia 19 października 1991 r o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ( obecnie t.j. Dz.U. z 2004 r Nr 208 póz. 2128 z późn.zm. ) , od 1 stycznia 1992 r wyłączone jest stosowanie przepisów kpa dotyczących wznowienia postępowania , stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji , w odniesieniu do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 października 1971 r o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz.U. Nr 27 , póz. 250 z późn..zm.) .Nie jest zatem dopuszczalne nie tylko w postępowaniu przed organami ewidencji gruntów , ale w ogóle w postępowaniu administracyjnym , dochodzenie zmian w treści aktu nabycia ziemi z dnia [...] .05. 1979 r Nr : [...] wydanego przez Naczelnika Gminy [...] , a stwierdzającego nabycie przez J. N. z mocy prawa działki ewidencyjnej Nr 3 , obejmującej - co jest bezsporne -część parceli 5 z zamkniętego Lwh 4 , odpowiadającą pgr 4 . Wyłącznie właściwym do dochodzenia takich zmian jest tryb postępowania przed sądami powszechnymi , a dopiero ewentualne rozstrzygnięcie sądowe mające wpływ na opis i prawo własności działki 3 lub jej części może stanowić podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Zgodnie z art. 25 i 26 powołanej ustawy o księgach wieczystych i hipotece , podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z katastru nieruchomości ( ewidencji gruntów ) .Okoliczność , iż dopiero wykaz synchronizacyjny dla działki ewid. 3 z dnia 10.12. 1997 r prawidłowo ujawnia , że w działce ewid, 3 znajduje się m.in. obszar odpowiadający m.in. działce 4 wywodzącej się z parceli 5 objętej zamkniętym Lwh 4 gm. Kat. [...] , który 1.01. 1998 r utracił moc , dawała organom prowadzącym ewidencję podstawę , do zawiadomienia sądu wieczystoksięgowego w trybie art.27 ust.2 powołanej ustawy o dostrzeżonej niezgodności danych z katastru nieruchomości ( ewidencji gruntów i budynków ) z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej , opartym na poprzednim wykazie synchronizacyjnym z 1.04. 1992 r. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącego , jeszcze przy odwołaniu od decyzji l instancji .odpisu zawiadomienia z 21.11.2005 r skierowanego przez Starostę do sądu wieczystoksięgowego , organ prowadzący ewidencję skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 27 ust.2 ustawy. Do sądu natomiast wieczystoksięgowego należy ocena czy istnieją podstawy do zmiany oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Wbrew stanowisku skarżącego , Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 maja 2000 r ( sygn.ll SAB /Kr 84/98 ) zobowiązał starostę do załatwienia sprawy w zakresie objętym wnioskiem , lecz nie określił , sposobu załatwienia sprawy. Z tych przyczyn decyzja odmawiająca wprowadzenia żądanej zmiany nie pozostaje w sprzeczności z powyższym wyrokiem , w którym nie zawarło wiążącej oceny prawnej , co do sposobu załatwienia sprawy. Oczywiście sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym jest ustalenie , że Sąd Okręgowy w [...] orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2002 r sygn.. [...] , oddalił apelację skarżącego , od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 24 marca 1999 r sygn. [...] , którym oddalono - w połączonych sprawach - powództwa Skarbu Państwa - Starosty Powiatu [...] - przeciwko J. N. i K. C. oraz powództwo S. M. przeciwko Skarbowi Państwa i J. N. o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym . Powołanym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2001 r sygn.akt [...] oddalono apelację skarżącego S. M., od postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] .10. 2001 r sygn.akt Dz.Kr [...] odmawiającego założenia księgi wieczystej dla parceli 5 i wpisu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa (k. 177 akt. adm.). l to uchybienie w zakresie oceny zebranych dowodów nie ma istotnego wpływu , na wynik sprawy , z przyczyny wyżej wskazanych. Tryb postępowania przed sądami powszechnymi jest właściwy również w sprawach o ustanowienie dostępu do drogi publicznej dla nieruchomości. Z tych względów skarga ulegała oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , póz, 1270 z poźn.zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło