III SA/Kr 332/18
WyrokWSA w Krakowie2018-08-01
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Ewa Michna, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba wykonująca umowę zlecenia, nawet jeśli wynagrodzenie zostało wypłacone po zakończeniu okresu stażu, może być uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?Ratio decidendi
Wykonanie umowy zlecenia, niezależnie od wysokości wynagrodzenia i terminu jego wypłaty, wyłącza możliwość uzyskania lub zachowania statusu osoby bezrobotnej. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jednoznacznie definiuje 'inną pracę zarobkową' jako wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, co jest sprzeczne z definicją osoby bezrobotnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarżącej E. Ż.-S., która utraciła status osoby bezrobotnej. Organ ustalił, że w okresie zarejestrowania jako bezrobotna, skarżąca wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia od 9 grudnia 2014 r. do 30 września 2015 r., za co otrzymywała wynagrodzenie. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, podnosząc m.in. błędną wykładnię pojęcia osoby bezrobotnej i zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Organy administracji oraz sąd administracyjny uznały, że wykonywanie umowy zlecenia wyklucza posiadanie statusu osoby bezrobotnej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt III SA/Kr 332/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 sierpnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Janusz Kasprzycki, Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Barbara Pasternak (spr.), Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2018 r., sprawy ze skargi E. Ż.- S. na decyzję Wojewody z dnia 10 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej skargę oddala.
Decyzją z dnia 16 października 2017 r. ([...]) na podstawie art. 104, 108 , 151 §1 pkt 2 kpa w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit a, art. 33 ust. 4 pkt 1, ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.2017.1065 ze zm.) po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia 18 września 2017 r. znak: [...] Starosta uchylił decyzję Starosty -Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 21 kwietnia 2015 r. nr [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 13 kwietnia 2015 r. i orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 9 grudnia 2014 r.
Organ wskazał, że E. Ż-S., dalej skarżąca została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 22 sierpnia 2014 r. uzyskując status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Po skierowaniu do odbycia stażu u organizatora przyznano wW. stypendium w wysokości 120% zasiłku od dnia 13 października 2014 r. do dnia 12 kwietnia 2015 r. Po złożeniu umowy o pracę zawartą z radcą pr. M. B. prowadzącym Kancelarię Prawną [...] w K. wskazującą zatrudnienie od 13 kwietnia 2015 r., decyzją z dnia 21 kwietnia 2015 r. znak [...] skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej z dniem 13 kwietnia 2015 r. z powodu podjęcia pracy.
Podał organ, że w dniu 16 listopada 2015 r. wpłynęła informacja - raport Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z której wynika, iż podczas odbywania stażu była wW. była zatrudniona od dnia 9 grudnia 2014 r. do dnia 30 września 2015r. na podstawie umowy zlecenia na Uniwersytecie [...] w K.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego organ wydał decyzję z dnia 5 stycznia 2016 r. nr [...] o wyłączeniu E. Ż-S. z ewidencji osób bezrobotnych z dniem 9 grudnia 2014 r. jak również orzeczono o zmianie okresu przysługiwania prawa do stypendium za okres stażu. Wojewoda decyzją nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy ww. decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem sygn. akt III SA/Kr 822/16 uchylił decyzję organu I i II instancji.
Rozpatrując ponownie sprawę w przedmiocie pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej organ ustalił, że skarżąca wykonywała na rzecz Uniwersytetu [...] umowę zlecenia w okresie od 9 grudnia 2014 r. do 30 września 2015 r., za co otrzymywała wynagrodzenie (por. rachunek nr 1 za okres od 19.12.2014r. do dnia 28.02.2015r. oraz rachunek nr 2 za okres od dnia 01.03.2015r. do dnia 30.09.2015 r.).
Organ przyjął, że skarżąca była świadoma faktu posiadania umowy zlecenia, gdyż za wykonywanie w jej ramach czynności otrzymymała należne wynagrodzenie. Tymczasem fakt zatrudnienia (zarobkowania) lub podjęcia w czasie zarejestrowania w urzędzie pracy jakiejkolwiek pracy zarobkowej, bez względu na czas jej trwania czy wysokość wynagrodzenia, skutkuje brakiem możliwości uzyskania lub utratą statusu osoby bezrobotnej. Tak więc podstawą do wznowienia postępowania, a następnie wydania nowej decyzji była informacja z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wskazująca na nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał tę decyzję (art. 145 §1 pkt 5 kpa).
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, zaskarżając ją w całości. Zaskarżyła również postanowienie o wznowieniu postępowania, wniosła nadto o wstrzymanie wykonalności decyzji wobec nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzupełnieniu odwołania skarżąca zarzuciła decyzji Starosty Powiatu naruszenie art. 2 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez jego błędną wykładnię i uznanie, że samo zawarcie umowy cywilnoprawnej bez względu na fakt, iż wynagrodzenie z tej umowy otrzymała w całości już po upływie okresu stażu oraz zakres obowiązków z tej umowy wynikających automatycznie przesądzają, że powinna zostać pozbawiona statusu osoby bezrobotnej, naruszenie art. 10 § 1 kpa, 108 § 1 kpa, art. 7, 8 i 77 kpa.
Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda: postanowieniem z dnia 14 grudnia 2017 r. nr [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, oraz decyzją z dnia 10 stycznia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa, art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. 2017.1065 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i podał, co następuje:
Zaskarżona decyzja wydana została w szczególnym trybie postępowania administracyjnego jakim jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Z uwagi na obowiązującą w procedurze administracyjnej zasadę trwałości decyzji ostatecznej, wyrażoną w art. 16 § 1 kpa, wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, wymaga ścisłego przestrzegania reguł wznowienia określonych w przepisach art. 145-153 kpa.
Zgodnie z art. 145 § 1 kpa: "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (...) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję".
W niniejszej sprawie ustalono, że w dniu rejestracji odwołująca się została w sposób nie budzący wątpliwości poinformowana o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej. Informacje te otrzymała w formie pisemnej i zobowiązała się do zapoznania z nimi (dowód: własnoręczny podpis pod Informacjami dla bezrobotnych). Potwierdziła również, że jest osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej i zobowiązała się do zawiadamiania powiatowy urząd pracy osobiście o wszelkich zmianach w danych przekazanych w trakcie rejestracji oraz w złożonych oświadczeniach, w terminie 7 dni od dnia ich wystąpienia oraz do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, w przypadku niespełnienia warunków wymienionych w ustawie (por. własnoręczny podpis w pkt "C" Karty rejestracyjnej oraz dopisek "Potwierdzam odbiór".
Bezrobotny może zostać pozbawiony statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy tylko wówczas, jeżeli miał (a co najmniej przy zachowaniu należytej staranności, jakiej można by w danym przypadku odeń wymagać: powinien mieć) świadomość wystąpienia zdarzeń, które zgodnie z udzielonym jemu uprzednio w sposób właściwy pouczeniem skutkują utratą statusu bezrobotnego.
Jak wskazano powyżej, w niniejszej sprawie odwołująca się otrzymała od Urzędu wszelkie możliwe informacje, których zapoznanie lub zobowiązanie do zapoznania się, potwierdziła własnoręcznym podpisem, jednak nie poinformowała Urzędu o podjęciu pracy zarobkowej. Tym samym informacja uzyskana przez Urząd 16 listopada 2015 roku była informacją nową, nieznaną organowi wcześniej. Organ I instancji prawidłowo ocenił więc, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, które dają podstawy do wznowienia postępowania w sprawie.
Powiatowy Urząd Pracy zwrócił się o wyjaśnienia zarówno do odwołującej się, jak i do pracodawcy, uzyskując szczegółowe informacje na temat umowy, okresu jej trwania oraz wypłaconego wynagrodzenia. Na każdym etapie postępowania odwołująca się była informowana o swoich prawach i możliwości zgłoszenia nowych żądań, składania wniosków i zapoznania się z materiałem dowodowym, a termin pomiędzy doręczeniem informacji, a wydaniem decyzji był na tyle odległy, że umożliwiał skorzystanie z uprawnień strony. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący.
Wyjaśnienia wymaga, że bezrobotnym nie może być zarówno osoba pracująca na podstawie umowy o pracę, jak i wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia, niezależnie od długości wykonywania zlecenia oraz osiąganego wynagrodzenia. Od 9 grudnia 2014 r. skarżąca była związana umową zlecenia i tym samym nie spełniała przesłanki do bycia osobą bezrobotną. Organ wskazał, że bezwzględnie obowiązującym warunkiem uprawniającym do posiadania statusu osoby bezrobotnej jest niepozostawanie w zatrudnieniu. Brak tego elementu skutkuje z mocy samej ustawy utratą statusu osoby bezrobotnej, a organ zatrudnienia jest zobowiązany do wydania z urzędu decyzji w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej". Sam fakt wykonywania umowy zlecenia powoduje niespełnianie przesłanek do bycia osobą bezrobotną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe rozstrzygnięcie Wojewody, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ka poprzez niedopełnienie ciążącego na organie obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak również wybiórcze przeanalizowanie zgromadzonego materiału dowodowego i okoliczności sprawy, co poskutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego;
- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy uchylonych decyzji ostatecznych przez Starostę-Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy na skutek wznowionego postępowania, w sytuacji gdy nie zachodziły ku temu ustawowe przesłanki,
- art. 10 §1 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przed upływem wyznaczonego Stronie terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, co skutkowało naruszeniem przez Wojewodę zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym;
- art. 135 kpa poprzez odmowę wstrzymania wykonalności decyzji Starosty - Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy postanowieniem z dnia 14 grudnia 2017 r. mimo, że organ I instancji nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności nie podjął żadnej próby wykazania, by nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnione lub konieczne bądź wynikało z przepisów prawa;
- art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez błędną wykładnię ustawowego pojęcia osoby bezrobotnej, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, iż bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy jest fakt, iż wynagrodzenie otrzymane w ramach umowy cywilnoprawnej zostało w całości wypłacone po zakończonym okresie stażu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2017. 2188 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna może dotyczyć również braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Dla organu administracyjnego ponownie rozpatrującego sprawę charakter wiążący ma ocena prawna pozostająca w związku i mieszcząca się w ramach kognicji tego sądu, a więc ocena, która zdeterminowała stanowisko sądu administracyjnego w rozpatrywanej sprawie. Natomiast związanie sądu administracyjnego własną oceną prawną przy ponownym rozpatrywaniu sprawy oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Jednocześnie należy podkreślić, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w tym przepisie oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, Lex nr 1277944, z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1865/11, Lex nr 1293568). Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności), zaś niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast oparcie skargi na podstawach sprzecznych z tą oceną prawną spowoduje, iż sąd administracyjny zobowiązany będzie skargę oddalić (tak. T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, wyd. 2, LexisNexis, Warszawa 2008, komentarz do art. 153, także wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2006r. III SA/Wa 3522/05, LEX nr 204453).
Mając na uwadze treść i skutki zapadłego przed tut. Sądem wyroku z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 822/16, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przypomnieć zatem należy, że WSA uchylając powyższym wyrokiem decyzję Wojewody dnia 29 marca 2016 r. znak [...]16 oraz decyzję ją poprzedzającą, uznał za uzasadniony zarzut skargi dotyczący braku istnienia przesłanki wznowieniowej w stosunku do decyzji Starosty - Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 31 pażdziernika 2014 r. nr [...] znak: [...] orzekającej o przyznaniu skarżącej stypendium, natomiast stwierdził, że część rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego dotyczącego zaistnienia przesłanki wznowieniowej wobec decyzji Starosty z dnia 21 kwietnia 2015 r. nr [...] znak [...] podlega innej ocenie, ponieważ w dacie wydania tej decyzji ta przesłanka już istniała, a niewątpliwie nie była znana organowi. Jednakże wobec objęcia jednym postępowaniem przez organy dwóch odrębnych spraw tj. dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej oraz sprawy dotyczącej przyznania stypendium Sąd był obowiązany do uchylenia decyzji organu I i II instancji, ponieważ nie posiada kompetencji do zastępowania organów administracji i "częściowego" orzekania za te organy. Dla przejrzystości postępowania nastąpiło uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Sąd na mocy z art. 141 § 4 p.p.s.a. zobowiązał organ I instancji do dokonania wyboru prawidłowego trybu prowadzenia postępowania.
Sąd nie podzielił natomiast zarzutu skargi dotyczącego błędnej wykładni przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w wersji obowiązującej na datę wydania zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, poprzez nieprawidłową wykładnię w tej sprawie ustawowego pojęcia osoby bezrobotnej, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że organ I instancji był zobowiązany do wydania decyzji o pozbawieniu strony statusu osoby bezrobotnej, jak również uznanie, że bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy jest fakt, że wynagrodzenie otrzymane w ramach umowy cywilnoprawnej zostało w całości wypłacone po zakończonym okresie stażu, a sama umowa nie miała cech umowy o pracę zarobkową, ale bardziej dotyczyła działalności społecznej (charytatywnej). Wskazał Sąd, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnym w rozumieniu tej ustawy jest osoba, która w szczególności bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej, a także mająca ukończone 18 lat, która nie nabyła prawa do emerytury lub renty. Jak z powołanej w skrócie definicji wynika, jedną z podstawowych przesłanek posiadania (nabycia lub zachowania) statusu osoby bezrobotnej jest niepozostawanie w zatrudnieniu oraz niewykonywanie innej pracy zarobkowej. Zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 2 ust. 1 pkt 43 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zatrudnienie oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pojęcie "innej pracy zarobkowej" oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło. Zgodnie z powołanymi przepisami wykonywanie przez daną osobę pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy cywilnoprawnej, w tym umowy zlecenia, wyłącza możliwość uzyskania lub zachowania przez taką osobę statusu osoby bezrobotnej. W okolicznościach tej sprawy nie budzi wątpliwości ani to, że o obowiązku poinformowania właściwego Urzędu Pracy została skarżąca pouczona, co potwierdziła własnoręcznym podpisem (akta adm. sprawy, k. nr 201, 207,197, 199) ani też nie budzi wątpliwości sam fakt zawarcia umowy zlecenia, okres jej trwania wynoszący 10 miesięcy oraz - wbrew stanowisku skarżącej - zarobkowy charakter tej umowy. Wysokość samego wynagrodzenia oraz częstotliwość wypłat nie mają w tej sprawie większego znaczenia. Niewątpliwie kwota [...] zł przewidziana tytułem zapłaty dla skarżącej za wykonanie umowy zlecenia nie stanowiła dużego wsparcia finansowego, ale nie oznacza to, że umowa ta nie miała charakteru zarobkowego. Pod pojęciem zarobku należało rozumieć także kwotę wypłaconą skarżącej z tytułu realizacji umowy z 9 grudnia 2014r. Sąd wskazał, że status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Dla uzyskania takiego statusu konieczne jest nie tylko niezatrudnienie, ale także nie wykonywanie innej pracy zarobkowej, czy też nie uzyskiwanie przychodu z innych źródeł niż praca zarobkowa. Fakt zatrudnienia (zarobkowania) lub podjęcia w czasie zarejestrowania w urzędzie pracy jakiejkolwiek pracy zarobkowej, bez względu na czas jej trwania czy wysokość wynagrodzenia, skutkuje brakiem możliwości uzyskania lub utratą statusu osoby bezrobotnej. Nie jest dopuszczalne prawnie równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej.
Odnosząc się do zarzutu skargi co do wysokości uzyskanego przez skarżącą wynagrodzenia z tytułu zawarcia umowy zlecenia Sąd podniósł, że art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wyraźnie wskazuje, że osoba bezrobotna to osoba niezatrudniona i nie wykonującą innej pracy zarobkowej. Poprzez wykonywanie "innej pracy zarobkowej" w myśl art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy rozumie się wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo świadczenie usług w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Istotą pojęcia bezrobotnego, według ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie jest fakt, że osoba taka nie posiada przychodu lecz okoliczność, że pozostaje bez jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Ustawa przewiduje także inne dodatkowe ograniczenia mające na celu wykluczenie uznania za bezrobotną osoby, która wprawdzie nie wykonuje pracy zarobkowej, lecz posiada inne możliwości uzyskania środków finansowych na swoje utrzymanie. Celem tej ustawy jest łagodzenie skutków bezrobocia i realizując ten cel ustawodawca wykluczył z kręgu bezrobotnych osoby, które nie wykonując pracy zarobkowej, nie są dotknięte skutkami bezrobocia, gdyż posiadają między innymi przychód o jakim mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie rozszerza zasady, że bezrobotnym jest osoba nie wykonująca "innej pracy zarobkowej" w ten sposób, że dodaje kryterium przychodu od którego uzależniona jest możliwość wykonywania takiej pracy, lecz ogranicza zakres pojęcia bezrobotnego w taki sposób, że wskazuje, iż bezrobotnym jest nie tylko ten kto nie pozostaje w zatrudnieniu i nie wykonuje innej pracy zarobkowej lecz także ten kto nie uzyskuje przychodu z innych źródeł, nie przekraczającego połowy minimalnego wynagrodzenia. Osiągnięcie przychodu w wysokości połowy najniższego wynagrodzenia (lub mniejszego) stanowi wyjątek w obrębie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ww. ustawy, natomiast nie stanowi zasady odnoszącej się do generalnego pojęcia osoby bezrobotnej w rozumieniu omawianego przepisu. Wyjątku takiego nie można interpretować rozszerzająco, dlatego też argumentacja skargi o niewielkiej wysokości zarobku skarżącej nie mogła odnieść zamierzonego skutku w postaci uznania, że skarżąca mimo zawarcia umowy zlecenia nadal powinna być uznawana za osobę bezrobotną w świetle przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W zakresie ustalenia, czy skarżąca w trakcie posiadania statusu osoby bezrobotnej wykonywała inną niż wynikającą ze stosunku zatrudnienia pracę zarobkową, Sąd w pełni podzielił ustalenia obu organów administracji i uznał za niezasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania - w szczególności art. 7 k.p.a. i art. 77 kpa.
Analizując treść powyższego wyroku w kontekście uregulowania wynikającego z art. 153 p.p.s.a. oraz zarzutów skargi podnoszonych w niniejszym postępowaniu Sąd stwierdza, że następujące kwestie zostały przesądzone przez Sąd orzekający w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 10 stycznia 2017 r., III SA/Kr 822/16 :
- istnienie okoliczności faktycznych decydujących o dopuszczalności zastosowania trybu wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej w oparciu o przesłankę ustanowioną przepisem art. 145 § 1 pkt. 5 kpa,
- ocena wykonywanych przez skarżącą czynności w ramach zawartej przez skarżącą z U umowy zlecenia w okresie od 9 grudnia 2014 r. do 30 września 2015 r. w kontekście regulacji wynikającej z przepisów art. 2 ust. 1 pkt. 2, pkt. 43 i pkt. 11 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i wpływu ww. umowy na status skarżącej jako osoby bezrobotnej,
- znaczenie wysokości wynagrodzenia osiągniętego przez skarżącą z tytułu zawartej umowy zlecenia,
- ustalenie przez organy wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla oceny, czy skarżąca w trakcie posiadania statusu osoby bezrobotnej wykonywała inną niż wynikająca ze stosunku zatrudnienia pracę zarobkową.
Kontrolując zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Sąd stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę w zakresie dotyczącym pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej organy zastosowały się do wyrażonej w ww. wyroku oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania. Decyzja ta - wydana po uchyleniu przez tut. Sąd decyzji Wojewody z dnia 29 marca 2016 r. nr [...] oraz decyzji ją poprzedzającej, dotyczy zgodnie za stanowiskiem wyroku III SA/Kr 822/16 wyłącznie kwestii utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej. Organy stosując się do wyrażonej przez Sąd oceny prawnej i oceną tą związane zasadnie uznały, że w stanie faktycznym sprawy zaistniała przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt. 5 kpa. W dacie wydania przez Starostę decyzji z dnia 21 kwietnia 2015 r. o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej od 13 kwietnia 2015 r. istniała przesłanka w postaci istotnych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania ww. decyzji (tj. umowa zlecenia za okres od 9 grudnia 2014 r. do 12 kwietnia 2015 r.) i okoliczność ta nie była znana organowi, który orzekł pierwotnie o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 kwietnia 2015 r. Powyższe stanowiło więc o zasadności wznowienia postępowania, przeprowadzenia postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa i wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt. 2 kpa. Także ocena zawartej przez skarżącą umowy zlecenia została przeprowadzona przez organy zgodnie z oceną prawną wyrażoną przez Sąd w wyroku III SA/Kr 822/16. Organy nie były także zobligowane ww. wyrokiem do uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie dotyczącym ustalenia, czy skarżąca w trakcie posiadania statusu osoby bezrobotnej wykonywała inną iż wynikająca z zatrudnienia pracę, ponieważ Sąd w powyższym wyroku wyrażnie się w tej kwestii wypowiedział.
Zarzuty podnoszone w skardze w niniejszej sprawie są w istocie powtórzeniem zarzutów kierowanych przez skarżącą do decyzji Wojewody z dnia 29 marca 2016 r., ocenionej przez Sąd w sprawie III SA/Kr 822/16. Dotyczą one bowiem dokonanej przez organy oceny zawartej przez skarżącą umowy zlecenia jako przesłanki pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej, oraz wysokości i częstotliwości wypłaty wynagrodzenia za wykonywanie tej umowy. Kwestie te zostały przesądzone powyższym wyrokiem i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie jest władny formułować odmiennej oceny prawnej od wyrażonej w powyższym wyroku a to z mocy związania, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a. Niezasadny jest także zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ przepisów art. 7 i 77 kpa. Jak już wyżej wskazano, organy nie były zobligowane ww. wyrokiem do uzupełnienia materiału dowodowego. Skarżąca, podnosząc taki zarzut w szczególności w stosunku do organu odwoławczego nie wskazuje też, jakie nowe czynności dowodowe miałby podejmować ten organ. Wyżej omówione zarzuty sformułowane więc zostały w niniejszej skardze w sprzeczności z oceną prawną dokonaną przez Sąd w wyroku III SA/Kr 822/16, co musiało skutkować ich nieuwzględnieniem przez Sąd. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez organy przepisu art. 10 § 1 kpa wskazać należy, że zgodnie z jednolitym i ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, podzielanym przez Sąd w składzie orzekającym, zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (por.m.in. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r., I OSK 1994/14, Lex nr 2108318, z dnia 24 listopada 2015 r., II OSK 747/14, Lex nr 2108802, z dnia 2 lutego 2011 r., I OSK 575/10, Lex nr 1070853; z dnia 12 października 2010 r., II OSK 1279/09, Lex nr 746442). W kontrolowanej sprawie rzeczywiście organ I instancji poinformował skarżącą o treści art. 10 § 1 kpa w postanowieniu o wznowieniu postępowania z dnia 18 września 2017 r., doręczonemu skarżącej 5 pażdziernika 2017 r., a decyzję wydał 19 pażdziernika 2017 r. Natomiast organ II instancji pismem z dnia 14 grudnia 2017 r. zawiadomił skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, wynikającej z art. 10 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na powyższe pismo skarżąca oświadczyła że podtrzymuje wszelkie twierdzenia, wnioski oraz żądania, a w szczególności stanowisko wskazane w odwołaniu oraz jego uzupełnieniu (pismo skarżącej z dnia wpływ do organu 10 stycznia 2018 r., k. 8 akt adm.). Takie działanie organów nie naruszyło zagwarantowanego skarżącej uprawnienia wynikającego z art. 10 § 1 kpa. Ani organ I instancji ani organ odwoławczy nie prowadziły bowiem uzupełniającego postępowania dowodowego, a skarżąca nie wykazała w skardze jakiej to konkretnie czynności procesowej nie mogła dokonać z uwagi na niedługi termin dokonania ew. czynności procesowych, w szczególności zgłoszenia wniosków dowodowych. Powyższe wyklucza możliwość uznania, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 135 kpa stwierdzić należy, że również i ten zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z przepisem art. 33 ust. 4 ca ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy : "decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego oraz decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności". Literalna wykładnia powyższego przepisu wskazuje, iż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest obligatoryjne w przypadkach wydania decyzji w nim wymienionych. Organ pierwszej instancji nie miał więc podstaw do rozważania, czy zachodzą przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wymienione w art. 108 § 1 kpa, ponieważ przepisu tego nie stosował. Organ był zobligowany do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 33 ust. 4 ca ustawy, niezależnie od własnej oceny zasadności nadania takiego rygoru. Zgodnie z art. 130 § 1 kpa, przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, a zgodnie z § 2 tego przepisu wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji, jednakże z zastrzeżeniem wynikającym z treści § 3 tego przepisu, który stanowi, że przepisu § 1 i 2 nie stosuje się gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, lub gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Natomiast zgodnie z art. 135 kpa organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Powyższa kompetencja organu odwoławczego obejmuje zarówno przypadki, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, jak i przypadki, gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Nie ma więc podstaw do twierdzenia, że w sytuacji przewidzianej w art. 33 ust. 4 ca ustawy o promocji zatrudnienia wyłączona jest kompetencja organu odwoławczego d wynikająca z art. 135 kpa. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane zarówno z urzędu jak i na wniosek strony. Rozstrzygnięcie w kwestii wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji pozostawione jest uznaniu organu odwoławczego i ma formę postanowienia, na które nie służy zażalenie. Do uzasadnionych przypadków, o których mowa w art. 135 kpa zalicza się: prawdopodobieństwo wadliwości decyzji ostatecznej, wywołanie przez wykonanie decyzji nieodwracalnych skutków prawnych, zmianę okoliczności uzasadniających nadanie rygoru, przy czym ta ostatnia okoliczność wobec treści art. 33 ust. 4 ac ustawy o promocji zatrudnienia nie mogłaby mieć znaczenia w niniejszej sprawie, bowiem rygor natychmiastowej wykonalności decyzji o pozbawieniu skarżącej statusu osoby bezrobotnej nadany został z urzędu, na mocy powyższego przepisu. Rozpatrując wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, Wojewoda Małopolski mnie naruszył art. 135 kpa – w sporządzonym pomimo braku takiego obowiązku (art. 124 i 125 kpa) uzasadnieniu postanowienia z dnia 14 grudnia 2017r. organ odwoławczy wykazał, że rozważył zasadność wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonalności. Należy przy tym podkreślić, że z treści tego wniosku (zawartego w odwołaniu) nie wynikały żadne okoliczności wskazujące na zasadność wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji, podobnie jak i z treści uzupełnienia odwołania, poza stwierdzeniem zawartym w tym piśmie, że nadany z mocy ustawy rygor natychmiastowej wykonalności jest bezprzedmiotowy i nieuzasadniony. Zatem podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 135 kpa nie mógł odnieść pożądanego przez skarżącą rezultatu. Podzielając treść i motywy zgodnego z prawem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, organ odwoławczy nie naruszył też, wbrew twierdzeniu skargi przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi i nie stwierdzając wad zaskarżonej decyzji w wyniku kontroli przeprowadzonej zgodnie z art. 134 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło