III SA/Kr 333/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-05-21
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba osadzona w zakładzie karnym, posiadająca majątek w postaci lokalu mieszkalnego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, nawet posiadająca majątek w postaci lokalu mieszkalnego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jej aktualna sytuacja życiowa (np. osadzenie w zakładzie karnym) uniemożliwia jej poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Okoliczność posiadania majątku, którego rozporządzenie jest obecnie skrępowane, nie wyklucza przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący B. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na swój pobyt w Zakładzie Karnym jako główną okoliczność uzasadniającą brak środków. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu, zadeklarowano brak osób we wspólnym gospodarstwie domowym, majątku i dochodów. Sąd, opierając się na aktach administracyjnych, ustalił, że skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego, który nabył w trakcie trwania małżeństwa, a który jest przedmiotem postępowania o podział majątku po rozwodzie, z którego orzeczono również eksmisję skarżącego.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono go od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Wojewody z dnia 10 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić go od kosztów sądowych.
Skarżący domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sporządzonym na urzędowym formularzu wniosku uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, majątku i dochodów. Uzasadniając swoje starania nadmienił, że przebywa w Zakładzie Karnym.
Na podstawie pomocniczych akt administracyjnych okolicznością znaną z urzędu pozostaje, iż do skarżącego należy nabyty w trakcie trwania małżeństwa lokal mieszkalny przy ul. [...] w K. obecnie, objęty postępowaniem sądowym o podział majątku wspólnego po orzeczonym rozwodzie skarżącego, z którego orzeczono też jego eksmisję.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie w którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w rzeczywistej sytuacji strony i nie wzbudza ono jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość oraz źródło dochodów. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi z urzędu na podstawie pomocniczych akt administracyjnych należy uznać za wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości płatniczych, które obecnie nie rysują się specjalne. Przy braku bieżących dochodów, konieczność wygospodarowania potrzebnych sum na koszty sądowe obejmujące aktualnie wpis od skargi stanowi problem dla osoby osadzonej w zakładzie karnym, przy tym okoliczność na ile skarżący pozostaje odpowiedzialny za taki stan rzeczy ma znaczenie drugorzędne podobnie jak i to, że ma tam zapewnione całodobowe utrzymanie. Okoliczność, że należy do niego mieszkanie, które nabył jeszcze w trakcie trwania małżeństwa także nie powinna rozstrzygać na niekorzyść skarżącego ex machina wziąwszy pod uwagę jego obecną sytuację rodzinną i wynikające z niej konsekwencje majątkowe. Siłą rzeczy możliwości rozporządzenia tym składnikiem majątkowym są obecnie skrępowane. Wszystko to razem wzięte prowadzi do konkluzji, że skarżącemu można udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem zwolnić go od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło