III SA/Kr 333/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Bociąga ( spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2019 r. sprawy ze skargi K. F. na pismo Prezydenta Miasta z dnia 4 lutego 2019r. nr [...] w przedmiocie zastrzeżeń do przeprowadzonej kwalifikacji punktowej w ramach oceny warunków socjalno-mieszkaniowych postanawia: odrzucić skargę W dniu 27 sierpnia 2018 r. do Urzędu Miasta wpłynął wniosek K. F. dotyczący udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobów Gminy z powodu wypowiedzenia umowy najmu. W piśmie z dnia 10 października 2018 r. Prezydent Miasta wskazał, że porównanie sytuacji życiowej wnioskodawczyni oraz jej partnera wskazanego we wniosku z informacjami dostępnymi na stronie internetowej [...] oraz ogólnie dostępnych portalach społecznościowych wykazało, że dane zawarte w dokumentach oraz w uzasadnieniu są nieprawdziwe i może zachodzić podejrzenie o próbę wyłudzenia lokalu socjalnego z zasobów Gminy. Organ uznał, że w tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyznania wnioskodawczyni gminnego lokalu mieszkalnego. Następnie odpowiadając na pismo z dnia 27 listopada 2018 r. organ wskazał, że fakt wstępnego pozytywnego zweryfikowania wniosku nie stanowi podstawy do umieszczenia wnioskodawcy na ostatecznej liście mieszkaniowej, bowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami sytuacja mieszkaniowa danej osoby jest ostatecznie weryfikowana w oparciu o aktualizację wniosku w sprawie mieszkaniowej w trakcie prac zmierzających do opracowania ostatecznej listy mieszkaniowej z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. W związku z tym ponowna analiza wniosku nie daje podstaw do zmiany stanowiska przedstawionego w piśmie z dnia 10 października 2018 r. nr [...]. Pismem z dnia 4 stycznia 2019 r. K. F. zwróciła się o objęcie niniejszej sprawy osobistym nadzorem Prezydenta Miasta w celu objęcia wniosku listą mieszkaniową na 2018 r. Pismem z dnia 4 lutego 2019 r. Prezydent Miasta stwierdził, że zgodnie z obowiązującą uchwałą Nr XXI/340/15 Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń Gmina świadczy pomoc mieszkaniową osobom osiągającym niskie dochody jednocześnie wykazującym niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Pozytywna wstępna weryfikacja wniosku stanowi podstawę wyłącznie do uwzględnienia wniosku w toku postępowania mającego na celu opracowanie ostatecznych list mieszkaniowych i nie stanowi dla wnioskodawcy oraz osób objętych wnioskiem podstawy roszczenia o zawarcie umowy najmu lokalu. Ocena warunków socjalno-mieszkaniowych wymaga zbadania sytuacji wszystkich osób objętych wnioskiem. Warunki socjalno-mieszkaniowe wnioskodawcy oraz osób objętych wnioskiem oceniane są na podstawie informacji posiadanych przez Urząd Miasta, dostarczonej dokumentacji i ustaleń dokonanych podczas wizji lokalowej przeprowadzonej w miejscu zameldowania, zamieszkiwania lub pobytu wnioskodawcy. Z analizy przeprowadzonej przez Wydział Mieszkalnictwa zarówno złożonego wniosku wraz z dokumentacją znajdująca się w aktach sprawy oraz sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej wynika, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi przy składaniu wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. Zgodnie z § 7 ust. 4 załącznika Nr 1 wskazanej powyżej uchwały, złożenie oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajenie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej, w zakresie wymaganym uchwałą, skutkuje odstąpieniem od realizacji jego wniosku. Organ uznał, że brak jest podstaw do rozpatrzenia złożonego zastrzeżenia do projektu list mieszkaniowych na rok 2018, ponieważ wniosek nie był przedmiotem kwalifikacji punktowej w ramach oceny warunków socjalno-mieszkaniowych. Na powyższe pismo skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła K. F. zarzucając naruszenie: 1/ § 7 ust. 4 załącznika nr 1 uchwały nr XXI/340/15 Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń, zwanej dalej "uchwałą RM", poprzez bezpodstawne stwierdzenie, że w sprawie złożono oświadczenia zawierające nieprawdziwe dane, dotyczące sytuacji mieszkaniowej i materialnej, oraz poprzez nie mające oparcia w materiale dowodowym ustalenie, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi przy składaniu wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu, a faktycznym stanem majątkowym skarżącej oraz uczestnika, co prowadziło do odstąpienia od realizacji wniosku; 2/ § 8 ust. 2, 4 i 6 załącznika nr 1 uchwały RM poprzez dokonanie ustaleń w zakresie dochodu skarżącej i jej partnera nie na podstawie dostarczonych przez skarżącą dokumentów urzędowych, których prawdziwość nie była kwestionowana, ale na podstawie zaznajomienia się organu ze stroną internetową która nie jest dokumentem, podczas gdy w podanych przepisach uchwały RMK określono katalog środków dowodowych w zakresie ustalania wysokości dochodu, który ogranicza się do dokumentów. W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie z powodu niezachowania terminu bądź też jej oddalenie. Organ stwierdził, że pismem z dnia 10 października 2018 r. odmówiono skarżącej pomocy mieszkaniowej. Z kolei w piśmie z dnia 4 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącej złożył zastrzeżenia do listy mieszkaniowej. W tym stanie sprawy w ocenie organu nie zostały dochowane przez skarżącą terminy do wniesienia skargi. Pismem z dnia 10 października 2018 r. odmówiono skarżącej, gminnej pomocy mieszkaniowej polegającej na umieszczeniu jej na liście mieszkaniowej. Traktując pismo z dnia 27 listopada 2018r jako wezwanie do usunięcia naruszenia to termin do złożenia skargi otwierał się z chwilą doręczenia pełnomocnikowi skarżącej odpowiedzi na to pismo czyli w dniu 21 grudnia 2018 r. Skarga tymczasem została złożona dopiero pismem z dnia 27 lutego 2019 r. Z uwagi na fakt, iż organ dokonał rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie już w piśmie z dnia 10 października 2018 r. to złożenie skargi na tę czynność jako skargi na pismo Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa z dnia 4 lutego 2019r wydaje się niezasadne, należałoby więc przyjąć iż skarga została złożona z przekroczeniem ustawowych terminów do jej wniesienia. Organ uznał, że w sprawie dokonano analizy porównawczej przedłożonych przez skarżącą dokumentów z informacjami prezentowanymi na portalach społecznościowych oraz prowadzonej przez skarżącą oraz jej partnera stronie internetowej. Należy zwrócić uwagę, iż mimo, że skarżąca wykazuje minimalny dochód (poniżej najniższego miesięcznego wynagrodzenia z uwagi na zatrudnienie jedynie na 1/2 etatu, a jej partner nie wykazuje żadnych dochodów ) na prowadzonej przez nich stronie internetowej skarżąca oraz jej partner wskazują kraje, które dotychczas odwiedzili tj.: Austria, Belgia, Chiny, Czechy, Egipt, Francja, Gwatemala, Hiszpania, Holandia, Honduras, Izrael, Jordania, Kenia, Kolumbia, Kostaryka, Kuba, Luksemburg, Malediwy, Meksyk, Niemcy, Norwegia, Panama, Rosja, Salwador, Szwecja, Tanzania, Tunezja, Turcja, Ukraina, Węgry, Włochy, Wielka Brytania, Zanzibar. Co więcej we wpisach na portalach społecznościowych umieszczają informację o bieżących podróżach publikując zdjęcia, wpisy i komentarze z których wynikają miejsca i daty wycieczek. W ocenie organu, skarżąca podejmując aktywność w mediach społecznościowych, powinna liczyć się faktem, że dane te są ogólnie dostępne dla wszystkich, w tym również dla instytucji publicznych, które w prowadzonych postępowaniach mogą weryfikować prezentowane w oświadczeniach i pismach dane z treściami publikowanymi w intrenecie. Na rozprawie w dniu 23 lipca 2019 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że przedmiotem zaskarżenia jest pismo organu z dnia 4 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 - dalej powoływana jako P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pismo Prezydenta Miasta z dnia 4 lutego 2019 r., w którym poinformowano skarżącą, że jej wniosek nie był przedmiotem kwalifikacji punktowej w ramach oceny warunków socjalno – mieszkaniowych. Zdaniem Sądu, wskazane powyżej pismo, niewątpliwie nie stanowi decyzji administracyjnej, ani postanowienia, nie jest też aktem prawa miejscowego, ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej. Bez wątpienia sprawa przyznania lokalu socjalnego z zasobów Gminy została merytorycznie rozstrzygnięta w piśmie z dnia 10 października 2018 r. i to właśnie ten akt mógłby stanowić przedmiot zaskarżenia do sądu administracyjnego. W celu wyjaśnienia przyjętego przez Sąd poglądu, konieczne jest odniesienie do regulacji ustawowych dotyczących zasad gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, które zostały unormowane w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1610, ze zm.). Stosownie do treści art. 4 ww. ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy (ust. 1). Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (ust. 2). Zgodnie z ust. 3 art. 4 ustawy, gmina wykonuje zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób. Z kolei przepis art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy upoważnił radę gminy do uchwalenia zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, które powinny określać m.in. tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawieranych na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych. W niniejszej sprawie aktem określającym zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy jest uchwała nr XXI/304/15 Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń, której to przepisy stanowiły podstawę rozpoznania wniosku skarżącej i na tej podstawie organ udzielił odpowiedzi w piśmie z dnia 10 października 2018 r. Regulacje przytoczonej powyżej uchwały wskazują, że pozytywna wstępna weryfikacja wniosku stanowi podstawę wyłącznie do uwzględnienia wniosku w toku postepowania mającego na celu opracowanie ostatecznych list mieszkaniowych i nie stanowi to jeszcze podstawy do zawarcia umowy najmu lokalu. Dopiero organ na następnym etapie zatwierdza ostatecznie listę osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu. Powyższe stanowisko koresponduje z uchwałą NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, (ONSAiWSA z 2008r., nr 6, poz, 90) w której stwierdzono, że tylko zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu (ewentualnie skreślenie z listy) jest aktem należącym do kategorii aktów z art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. i jedynie ta materia podlega ocenie legalności poddanej kognicji sądów administracyjnych. Pozostałe kwestie należą do właściwości sądów powszechnych. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w postanowieniu NSA z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1279/15. Reasumując należy wskazać, że zaskarżone w rozpoznawanej sprawie pismo nie obejmowało zakwalifikowania (bądź odmowy zakwalifikowania skarżącej) do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Zatem mając na względzie treść zaskarżonego pisma, przyjąć należy, że pismo to było jedynie pismem informującym skarżącą o niezakwalifikowaniu jej wniosku w projekcie listy osób uprawnionych do przydziału lokalu, równocześnie stanowiąc wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy w zakresie zgłoszonego żądania - przyznania lokalu. Powyższe nie jest jednak równoznaczne z wydaniem rozstrzygnięcia, czy też aktu w indywidualnej sprawie, a to również wobec treści pouczenia co do możliwości wniesienia uwag i zastrzeżeń do przeprowadzonej kwalifikacji punktowej w ramach oceny warunków socjalno – bytowych. W sprawie zasadnicze i istotne jest to, że zaskarżone pismo z dnia 4 lutego 2019 r. nie mieści się w katalogu wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., decyzji, postanowień, aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Przede wszystkim nie stanowi ono aktu organu gminy, a ponadto nie obejmuje stricte odmowy zakwalifikowania skarżącej na listę osób do zawarcia umowy najmu. Co do zasady kontrolą sądu objęte może być tylko i wyłącznie kończące (ostateczne) rozstrzygnięcie, nie zaś poszczególne elementy procedury wpisujące się w pewien ciąg zdarzeń. W konsekwencji stwierdzić należy, że zakwestionowane przez skarżącą pismo z dnia 4 lutego 2019 r. nie ma charakteru czynności samodzielnej i odrębnej, rozstrzygającej co do istoty sprawy, a tym samym pozostaje poza właściwością sądu administracyjnego. Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę, jako niedopuszczalną.