III SA/Kr 335/09

WyrokWSA w Krakowie2011-01-18

Skład orzekający: Grażyna Danielec, Dorota Dąbek, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zaktualizował operat ewidencyjny gruntów, w szczególności w zakresie konfiguracji, powierzchni i oznaczenia działek ewidencyjnych, uwzględniając zgodne oświadczenia stron, a także czy prawidłowo zidentyfikował podstawę prawną i faktyczną dla tych zmian, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych orzeczeń sądowych i obowiązujących przepisów prawa?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a.) oraz przepisy prawa materialnego (art. 138 § 1 k.p.a.). Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organy nie wyjaśniły w sposób kompletny stanu faktycznego, nie ustosunkowały się należycie do zarzutów skarżącego dotyczących zmian powierzchni działek i ich granic, a także nie zidentyfikowały jednoznacznie map stanowiących podstawę aktualizacji operatu ewidencyjnego. Brak tych wyjaśnień uniemożliwił prawidłową ocenę zgodności aktualizacji z obowiązującym stanem prawnym i faktycznym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła aktualizacji operatu ewidencyjnego gruntów wsi A, wszczętej wnioskiem skarżącego z 1996 r. Starosta orzekł o zmianie konfiguracji, powierzchni i oznaczeniu działek ewidencyjnych, ujawniając skarżącego jako właściciela jednej z nich. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, błędne ustalenie granic i powierzchni jego działki, a także wprowadzenie go w błąd przez geodetów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 24 lutego 2009 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 24 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego M. S. – M. Kancelaria Prawna ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Starosta decyzją z [...] 2008r. znak: [...], na podstawie art. 104 § 1 kpa, art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), orzekł o aktualizacji części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów wsi A gm. B, przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjne - Kartograficznej filia w C za numerem [...] w dniu 2 listopada 1994r. w następujący sposób: 1. zmodernizowana działka ewidencyjna nr 32976/2 o pow. 0,0491 ha zmienia konfigurację, powierzchnię oraz oznaczenie i powstaje: - zmodernizowana działka ewidencyjna nr 32976/4 o pow. 0,0159 ha, - zmodernizowana działka ewidencyjna nr 32976/5 o pow. 0,0332 ha, 2. zmodernizowana działka ewidencyjna nr 32982 o pow. 0,0509 ha zmienia konfigurację powierzchnię oraz oznaczenie i powstaje: - zmodernizowana działka ewidencyjna nr 32982/1 o pow. 0,0329 ha, - zmodernizowana działka ewidencyjna nr 32982/2 o pow. 0,0180 ha, - zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian, sporządzoną przez geodetę uprawnionego T. U., przyjętą do zasobu PODGK w C w 27 listopada 2006r. za numerem [...]. Ponadto Starosta orzekł o ujawnieniu w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym J. J. jako właściciela działki ewid. zmod. nr 32976/5. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z 18. 01. 1996r. J. J. zwrócił się do Wojewody z wnioskiem o poprawienie nowo wykonywanych map dla A gm. B i oddanie mu działek rolnych o numerach ew. 23361/115 oraz 12356/10 położonych w A. Po przekazaniu wniosku celem załatwienia zgodnie z kompetencją, w sprawie zapadły następujące rozstrzygnięcia: - odnośnie działki nr 23356/10 - decyzja Wójta Gminy B z [...] 1997r. znak [...], która z dniem 18.01.1998r. stała się ostateczna; - odnośnie działki nr 23361/115 decyzja Wójta Gminy B z [...] 1998r znak [...] zatwierdzającą zmiany w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym obrębu A w oparciu o dokumentację wykonaną przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjne -Kartograficzne; oraz decyzja Wojewody z dnia [...] 1998r. utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy B z dnia [...] 1998r. ; Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z 22 sierpnia 2002r, sygn. akt. II SA/Kr 2690/98 uchylił decyzję Wojewody z [...] 1998r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B z [...] 1998r. W wyroku powyższym NSA wskazał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów art. 107 § 1 i § 3 kpa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenie organu, iż "roszczenia w zakresie starej pgr. 23356/10 zostały rozstrzygnięte decyzją Wójta Gminy B z dnia [...] 1997r. znak [...] nie znalazło potwierdzenia w żadnym dokumencie akt sprawy. Brak w aktach dokumentu odpowiadającego dacie 11. 10. 1998r. tj. dokonania "pomiaru kontrolnego", któremu organ przydał istotne znaczenie z uwagi na podpisanie przez skarżącego protokołu granicznego i ustalenie granic w terenie. Znajdujący się w aktach protokół graniczny spisany w dniu 11.10.1996 r. pochodził sprzed daty złożenia wniosku wszczynającego postępowanie i sprzed daty "pomiaru kontrolnego". Nie została wyjaśniona rzeczywista podstawa rozstrzygnięcia i jego istota, decyzja nie wyrzekała o tym, że działka ewid. 32982/5 o pow. 0,0466 ha zostaje przypisana w ewidencji prowadzonej dla skarżącego J. J. Wskazał Sąd na sprzeczność uzasadnienia decyzji organu l instancji z materiałem dowodowym w zakresie w zakresie ustalenia dotyczącego numerów pozycji rejestru gruntów odnośnie działek 329766/1 i 32982/5, oraz że decyzja ta nie identyfikowała stanowiących załączników do niej: mapy uzupełniającej zmiany konfiguracji, powierzchni i oznaczenia działek 32982, 32976/2 i 32976/3, oraz wykazu zmian gruntowych sporządzonego przez OPGK, a także na niezgodność protokołu ustalenia granic z wzorem takiego protokołu określonym w załączniku nr 12 do zarządzenia Min. Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20.02.1969r. w sprawie ewidencji gruntów (Mon. Pol. Nr 11, poz. 98). Mimo zatem, iż suma powierzchni byłych działek pgr. 23361/115 i 23361/36 była rzeczywiście według decyzji organu l instancji tylko o 3m2 mniejsza od sumy powierzchni działek ewid. 32976/1 i 32982/5, co mogło mieścić się w granicach dopuszczalnego błędu, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przewidzianych w art. 7 i 77 obowiązków wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy, przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz przy respektowaniu przewidzianej w art. 80 kpa zasady, że ocena, czy dana okoliczność została udowodniona. W związku z rozwiązaniem z dniem 5 stycznia 2004r. porozumienia na mocy którego Wójt Gminy B prowadził operat ewidencyjny, właściwy w zakresie prowadzenia dalszego postępowania w tej sprawie stał się Starosta C. W toku ponownie prowadzonego postępowania, wszczętego wnioskiem J. J. z 18.01.1996 r., wobec nieodnalezienia w zasobie PODGIK w C dokumentacji sporządzonej przez OPGK w toku postępowania zakończonego wydaniem uchylonych przez NSA decyzji Wojewody i Wójta Gminy B, organ zlecił geodecie uprawnionemu sporządzenie dokumentacji mającej na celu wydzielenie ze zmodernizowanego operatu ewidencyjnego nieruchomości stanowiącej własność J. J., oznaczonej w uprzedniej ewidencji nr 23361/115. W dniu 14 listopada 2006r. geodeta uprawniony T. U. w obecności J. J. i J. O. wykonał czynności na gruncie. Do pomiaru geodeta przyjął ten sam obszar, który czynnościami kontrolnymi wcześniej objął OPGK. Granice nieruchomości zostały przyjęte według zgodnego oświadczenia stron, co potwierdzają podpisy złożone przez obecne osoby. W konsekwencji tak przyjętych granic i wykonanego pomiaru geodeta opracował dokumentację, która w formie operatu pomiarowego została przyjęta do zasobu powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjne - kartograficznej w C w dniu 27 listopada 2006r. za numerem [...]. Starosta podał, że zgodnie z tym opracowaniem: działka ewid. zmod. nr 32976/2 o pow. 0,0491 ha zmienia konfigurację, powierzchnię i oznaczenie, w wyniku czego powstają działki ewid. zmod: nr 32976/4 o pow. 0,0159 ha oraz nr 32976/5 o pow. 0,0332 ha. Działka ewid. zmod. nr 32982 o pow. 0,0509 ha zmienia konfigurację, powierzchnię i oznaczenie, w wyniku czego powstają działki ewid. zmod: nr 32982/1 o pow. 0,0329 ha oraz nr 32982/2 o pow. 0,0180 ha. Wykaz zmian stanowiący część składową ww. operatu przedstawia, że: - zmodernizowana działka ewid. nr 32976/4 powstała z działki ewid. nr 23361/35 objętej KW [...] w której jako właściciel figuruje A. O. s. P. i M. oraz żona J. O. c. F. i J.; - zmodernizowana działka ewid. nr 32976/5 powstała z działki ewid. nr 23361/115 objętej KW [...] w której jako właściciel figuruje J. J. s. K. i G.; - zmodernizowane działki ewid. nr 32982/1 i nr 32983 powstały z działki ewid. nr 23361/32 będącej we władaniu A. P. s. J. i M. (według rejestru gruntów ewidencji uprzednio obowiązującej poz. 279); - zmodernizowana działka ewid. nr 32982/2 powstała z działki oznaczonej w uprzedniej ewidencji nr 23361/33 będącej we władaniu spadkobierców po K. K. oraz M. W. (według rejestru gruntów ewidencji uprzednio obowiązującej poz. 307); - zmodernizowana działka ewid. nr 32976/3 powstała z działki ewid. nr 23361/34 będącej własnością E. S. c. A. i J. na podstawie AWZ [...]. W ocenie Starosty, ujawniona do tej pory w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym obrębu A działka ewid. zmod. nr 32976/2 nie jest jednorodna prawnie, gdyż w granicach przedstawionych na zmodernizowanej mapie ewidencyjnej, zawiera obszar, w którym zostały połączone dwa ciała hipoteczne - KW [...] i KW [...], co jest sprzeczne z treścią § 9 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków . Zmianę konfiguracji działki ewid zmod. nr 32982 (o nieuregulowanym stanie prawnym), w wyniku której powstały działki 32982/1 i 32982/2, uzasadnia fakt, iż w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym został zarejestrowany odmienny stan granic pomiędzy działką ewid. zmod. nr 32982 a działką ewid. zmod. nr 32983, w stosunku do granic działek im odpowiadającym w uprzednim operacie ewidencyjnym, oznaczonych nr 23361/33 i nr 23361/32. Doprowadzenie do zgodności zmodernizowanych danych ewidencyjnych w zakresie w/w działki z danymi ewidencyjnymi ujawnionymi w uprzedniej ewidencji pozwoli na podjęcie dalszych czynności zmierzających do regulacji stanu prawnego tych działek. W świetle powyższego Starosta uznał, że zaistniały przesłanki do zatwierdzenia zmian w operacie ewidencyjnym w trybie przepisów o aktualizacji ewidencji gruntów w zakresie działek ewid. zmod. nr 32976/2 i nr 32982 położonych w A. Odnośnie zarzutu dotyczącego zmniejszenia powierzchni działki J. J., tj dz. nr ewid. 32976/5 Starosta wyjaśnił, że pole powierzchni działki jest tylko funkcją przebiegu jej granic. Jak wynika z protokołu spisanego na gruncie, strony, w tym także J. J., złożyły zgodne oświadczenia co do przebiegu granic i w oparciu o tak ustalone granice zostały obliczone pola powierzchni działek. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. J. zarzucając, że przebieg granic działki zmod. nr 32976/5 nie pokrywa się z przebiegiem granic tej samej działki nr 23361/35 w starej ewidencji. Działka ew. nr 23361/35 w starej ewidencji wykazywała prawidłową powierzchnię 0,0388 ha, a obecnie, po wydaniu decyzji zaledwie 0,0332 ha. W ocenie odwołującego się nie ma żadnego uzasadnienia do bezpodstawnego pomniejszenia powierzchni działki 32976/2. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 24 lutego 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy powtórzył ustalenia Starosty co do stanu faktycznego i prawnego sprawy i ponownie przedstawił przebieg postępowania. Organ wskazał na treść art. 2 ust. 8, art. 21 i art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz § 5 pkt.3, 9 ust. 1, 44 ust. 2 i 4747 ust.3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków uznając, że decyzja organu l instancji jest prawidłowa. Zdaniem organu rozdzielenie w działce ewidencyjnej zmodernizowanej nr 32976/2 odrębnych nieruchomości pozwoliło na usunięcie błędów w operacie ewidencji gruntów i budynków i doprowadzenie do zgodności z obowiązującym stanem prawnym, w granicach ustalonych na gruncie w obecności zainteresowanych stron. Co do zarzutu dotyczącego zmniejszenia powierzchni działki 32976/5 w stosunku do powierzchni odpowiadającej jej w starej ewidencji gruntów działki 23361/115 organ powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej - tj., iż powierzchnia działki jest funkcją przebiegu jej granic. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł J. J., domagając się jej uchylenia, oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił, że pisemna zgoda stron akceptująca wyniki pomiarów geodezyjnych była efektem wprowadzenia w błąd przez geodetów, którzy zapewnili, że granice ze starej ewidencji zostaną odtworzone, jak też zachowana będzie konfiguracja i powierzchnia działek. Tymczasem nastąpiła zmiana powierzchni działek, ponieważ nie wzięto pod uwagę faktu odcięcia części działki 32976/2 na rzecz przylegającej bezpośrednio drogi gminnej nr 32946. Skarżący wyjaśnił, że w poprzednim stanie nie istniała droga gminna, która została dopiero ujawniona w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym kosztem prywatnych działek, w tym jego. Skarżący nie godzi się na pomniejszenie powierzchni jego działki z 0,0388 ha do 0,0322 ha, a więc o 17 %. Nadto skarżący zarzucił, że wydzielona działka nr 32976/5 jest jednorodnym ciałem hipotecznym z działką nr 32976/1 stanowiącą jego własność, zatem powinna wejść w skład działki nr 32976/1 i posiadać jedno oznaczenie. W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z 7 lipca 2009r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego radcę prawnego. Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 17.01.2011 r. zarzucił, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 107 § 1 i 3, 77, 80, 10 kpa, oraz zasad ogólnych wyrażonych w art. 6 i art. 7 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ppsa), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 ppsa), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), zwanej dalej Pgik, oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), zwanego dalej rozporządzeniem. W sprawie mającej za przedmiot aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków, wszczętej wnioskiem skarżącego z dnia 18.01.1996 r. zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Krakowie z dnia 22.08.2002r., II SA/Kr 2690/98. Wyrok ten wydany został w wyniku sądowej kontroli decyzji Wojewody z dnia [...] 1998 r. a więc w stanie prawnym obowiązującym w powyższej dacie. Należy mieć na uwadze, że stan ten uległ zmianie. Utraciło moc obowiązującą Rozporządzenie Min. Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17.12. 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 158, poz. 813), oraz zarządzenie Min. Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20.02.1969r. w sprawie ewidencji gruntów (Dz.U. Nr 11 poz.98) tj. niektóre przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę wydania decyzji Wojewody z dnia [...] 1998r. uchylonej wyrokiem NSA. W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji podlegającej kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu obowiązywało - obok ustawy Pgik - wskazane wyżej rozporządzenie z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Należy więc mieć na uwadze, w związku z regulacją przewidzianą w art. 153 p.p.s.a., że ocena prawna wyrażona w wyroku NSA OZ w Krakowie II SA/Kr 2690/98 wiązała sąd rozpoznający skargę na decyzję WINGIK z dnia 24.02.2009r. o ile nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę sądowej oceny w sprawie wszczętej wnioskiem J. J. z 1996 r. Aktualna pozostała natomiast ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, dotyczące konieczności prawidłowego stosowania przepisów postępowania, zawarte w zapadłym wyroku NSA. Na wstępie stwierdzić należy, iż za prawidłowe uznać należało stanowisko organu co do funkcjonującego w obrocie prawnym rozstrzygnięcia w zakresie żądania zawartego we wniosku wszczynającym postępowanie, dotyczącego aktualizacji danych ewidencyjnych w odniesieniu do dawnej pgr. 23356/10. W aktach administracyjnych (k. 23) znajduje się potwierdzona za zgodność oryginałem kserokopia decyzji Wójta Gminy B z dnia [...] 1997r. [...]. Decyzją tą wprowadzono zmiany w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków wsi A przyjętym do zasobu WODGiK za numerem [...] w dniu 2.11.1994r. w taki sposób, że zmodernizowana działka ewidencyjna nr 33054 o pow. 0,1285 ha podzieliła się na nowe zmodernizowane działki ew. nrnr 33054/1 o pow. 0,1009ha, 33054/2 o pow. 0,0043ha i 33054/3 o pow. 0,0233ha, przy czym zmodernizowana działka ewidencyjna nr 33054/2 o pow. 0,0043ha odpowiada dawnej działce ewidencyjnej nr 23356/10 o pow. 0,0029ha. Decyzja powyższa stała się prawomocna z dniem 17.01.1998r. Ustalenie powyższe, w aktualnym stanie prawnym, eliminuje zarzut wydanego w dniu 22. 08. 2002 r. wyroku NSA co do braku w materiale sprawy podstawy do stwierdzenia, iż wniosek skarżącego został częściowo, bo w zakresie żądania dotyczącego dawnej działki 23356/10 - załatwiony. Stosownie do art. 2 pkt. 8 Pgik, ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt.1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter podmiotowy lub przedmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Dane podmiotowe służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i potwierdzają zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych dokumentów. Nie mogą samodzielnie tego stanu kształtować. Informacje powyższe zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art. 24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia. Zgodnie z jego § 45 ust. 1, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. Usuwanie błędów lub pomyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć (wyrok WSA w Krakowie z dnia 16.04.2008 r., III SA/Kr 119/08, LEX nr 510289). W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt. 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające między innymi z opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych. Poza przypadkami zobowiązującymi organ do aktualizacji z urzędu danych ewidencyjnych (wymienionymi w § 46 ust. 2 rozporządzenia) postępowanie rejestrowe możliwe jest tylko w przypadku zainicjowania go przez osobę uprawnioną. W przypadku określonym w § 47 ust. 3 rozporządzenia postępowanie rejestrowe związane z aktualizacją danych ewidencyjnych organ może wszcząć z urzędu wówczas, gdy uprawniony złoży wniosek, ale w cenie organu wymaga on wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Przepisy ustawy Pgik i rozporządzenia nie zawierają szczegółowych uregulowań określających zasady prowadzenia postępowania w sprawie dokonywania wpisów do ewidencji gruntów i budynków, stąd przyjmuje się, że w tym zakresie należy odpowiednio stosować normy obowiązujące w kpa. Nakłada to na organy prowadzące postępowanie obowiązek prawidłowego, zgodnego z regułami wynikającymi z przepisów kpa przeprowadzenia postępowania dowodowego, dokonania zgodnej z tymi regułami oceny zgromadzonych środków dowodowych i zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego. Uzasadnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia wino uwzględniać reguły wynikające z art. 107 § 3 kpa. W stanie prawnym kontrolowanej sprawy przytoczyć należy nadto przepis § 9 rozporządzenia, zgodnie z którym przez działkę ewidencyjną należy rozumieć obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Obszar gruntu jednorodny pod względem prawnym to obszar gruntów stanowiących przedmiot prawa własności tej samej osoby lub współwłasności tych samych osób. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z powyższymi regułami stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem reguł wynikających z przepisów prawa procesowego, art. 7, 77, 80, 107 § 3kpa, oraz art. 138 § 2 kpa. Wady te powodują konieczność jej uchylenia, ponieważ mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy z przyczyn niżej wskazanych. Za podstawę wprowadzonej zaskarżoną decyzją aktualizacji operatu ewidencji gruntów wsi A organ uznał operat pomiarowy z aktualizacji operatu ewidencji gruntów wsi A działek ewidencyjnych zmodernizowanych nr 32976/2, 32976/3 i 32982., wykonany przez geodetę uprawnionego T. U., przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 27 listopada 2006r. za nr ewid. [...], stanowiący integralną część decyzji Starosty. Dokument ten zawiera protokół ustalenia przebiegu granic sporządzony przez geodetę uprawnionego T. U. w dniu 14.11.2006 r. Zgodnie z treścią zapisu w rubryce nr 6 tego protokołu, J. J. oraz J. O. oświadczyli zgodnie, że granica pomiędzy działkami wymienionymi w kol. 2 - czyli jak wynika z zapisu w tej kolumnie - między działką 23361/115 (Kw nr [...]) a działką 23361/35 została ustalona w ich obecności i do jej przebiegu, przedstawionego na szkicu, stanowiącym załącznik do protokołu nie zgłaszają zastrzeżeń. Operat powyższy zawiera także szkic polowy nr 1 obrazujący pomiar kontrolny wykonany w dniu 14.11. 2006 r., zaopatrzony pieczęcią i podpisem T. U. Pomimo, że z treści protokołu ustalenia granic, oraz szkicu polowego nie wynika wprost, aby ten ostatni dokument stanowił załącznik, o którym mowa w protokole ustalenia granic, uznać należy, że skoro stanowi on część sporządzonego w sprawie operatu i wykonany został w dacie sporządzenia protokołu ustalenia granic, to właśnie ten dokument stanowi szkic, o którym mowa w kol. 6 protokołu ustalenia granic. Nie jest jednak zgodne z treścią powyższych dokumentów - w szczególności z treścią oświadczenia złożonego przez strony do tego protokołu -twierdzenie organu l instancji zaakceptowane przez organ odwoławczy, iż "granice nieruchomości zostały przyjęte według zgodnego oświadczenia stron, co potwierdzają podpisy złożone w protokole ustalenia przebiegu granic". Oświadczenie obecnych stron dotyczyło bowiem przebiegu granicy między działkami 23361/115 i 23361/35 i tylko tej granicy. Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że przedmiotem postępowania była aktualizacja operatu w zakresie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów dawnej działki nr 23361/115 stanowiącej własność skarżącego, co łączyło się z wydzieleniem z działki zmodernizowanej 32976/2, działki odpowiadającej dawnej 23361/115. Nie była przedmiotem postępowania aktualizacja operatu w zakresie przebiegu pozostałych granic działki skarżącego. Inną kwestią jest natomiast dokonanie identyfikacji mapy, w oparciu o którą dokonano zmiany-aktualizacji wprowadzonej zaskarżoną decyzją. Jak wynika z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzeczono nim o aktualizacji części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów wsi A, przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej C za nr [...] w dniu 2.11.1994r. Jednak akta administracyjne nie zawierają wyrysu z mapy ewidencyjnej odzwierciedlającego przebieg granic zmodernizowanej działki ew. 21976/2, z której wyodrębniono zmodernizowaną działkę ew. 32976/5, odpowiadająca dawnej działce skarżącego 23361/115. Także operat sporządzony przez geodetę uprawnionego T. U. nie identyfikuje przedstawionej w nim mapy, na której odzwierciedlono przebieg granicy między nowopowstałymi zmodernizowanymi działkami ew. 32976/4 i 32976/5 z zasobem. Z uwagi na brak tej identyfikacji nie zostało szczegółowo wyjaśnione, czy mapa ta jest tożsama z mapą operatu który podlegał aktualizacji, tj,. wymienionego w sentencji decyzji Starosty, pochodzącego z 1994r. Zgodzić się należy ze skarżącym, że w aktach (w operacie) znajduje się mapa 1:2880 k.m. 19, z której wynika, że działka drogowa 231360/43 nie przebiega obok południowo - wschodniego krańca działki skarżącego nr 23361/115. Na mapie 1:2000 k.m. 182.243.09. działka drogowa przebiega obok działek skarżącego 32976/1 i 32976/2 wzdłuż całej długości ich krańców południowo-wschodnich. Natomiast szkic polowy wykonany został na fragmencie pierworysu 182.243.09. Nie wiadomo jednak z jakiej daty pochodzi pierworys, na który wskazuje szkic polowy i mapa uzupełniająca 1:2000 k.m. 182.243.09. Wobec zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji Starosty, organ winien był uzupełnić akta administracyjne o dane i dokumenty niezbicie wykazujące, że rezultat przeprowadzonego postępowania odpowiada zasadzie aktualności jako podstawowej zasadzie prowadzenia ewidencji. Tylko w takim bowiem wypadku stwierdzenie organu, że powierzchnia działki jest funkcją przebiegu jej granic może być uznane za prawidłowe wyjaśnienie wskazanej w operacie powierzchni zmodernizowanej działki ew. 32976/5, odpowiadającej dawnej działce 23361/115. W istocie, nie jest możliwe w świetle obowiązujących przepisów odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków stanu faktycznego i prawnego nie odpowiadającego stanowi aktualnemu. Jednak brak powyższego wyjaśnienia prowadzi do uzasadnionych wątpliwości, czy podstawą obliczenia powierzchni nowopowstałej dz. ew. 32976/5 były dane uzyskane na podstawie mapy przedstawiającej aktualny przebieg jej granic. Samo tylko, co do zasady słuszne stwierdzenie organu dotyczące powierzchni działki ewidencyjnej jako funkcji przebiegu jej granic nie wyjaśnia w kontrolowanym postępowaniu różnicy powierzchni działki wydzielonej operatem T. U. z powierzchnią odpowiadającej jej dawnej działki nr 23361/115. Wyjaśnić to winny brakujące dowody, które zostały pominięte przez organ w związku z czym powstała uzasadniona wątpliwość co do podstawy obliczenia powierzchni nowopowstałej działki. Uchybienie powyższe skutkuje także naruszeniem art. 107 § 3 kpa, a to wobec nie wyjaśnienia przez organ kompletnej faktycznej podstawy rozstrzygnięcia i niewystarczającego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu l instancji. Nie znajdują natomiast oparcia w przepisach stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji zarzuty skargi dotyczące "bezprawnego odcięcia części działki 32976/2 na rzecz przylegającej drogi gminnej nr 32946" a to z tego względu, że kwestia wyodrębnienia działki drogowej nie stanowiła przedmiotu kontrolowanego postępowania. Za bezzasadny należało uznać również zarzut dotyczący obowiązku wykazania nowopowstałej działki 32976/5 jako wchodzącej w rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z powyższego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem skład przyległej działki 32976/1, a to wobec treści przepisu § 9 ust. 2 obowiązującego reguł wynikających z przepisów art. 7, 77, 80, 107 § 3 kpa, oraz art. 138 § 1 kpa. Wady te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wyczerpuje podstawę uwzględnienia skargi wskazaną w przepisie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dlatego na podstawie tego przepisu orzeczono jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 250 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło