III SA/Kr 335/25

Dnia 21 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2025 roku sprawy ze skargi I. K. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 24 grudnia 2024 r., nr WO-II.621.3.3.2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Postanowieniem z 24 grudnia 2024 r., Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z 19 listopada 2024 r., dotyczące odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 5 lutego 2020 r., znak sprawy SA-02-2.5343.142.2020 w sprawie meldunkowej małoletniego J. P., odnośnie lokalu przy ul. K. [...] w K. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 5 lutego 2020 r., znak: SA-02-2.5343.142.2020 zakończono postępowanie w sprawie meldunkowej małoletniego J. P. W dniu 4 listopada 2024 r. I. K. (dalej skarżąca) wystąpiła do Prezydenta Miasta Krakowa z wnioskiem o wznowienie ww. postępowania, argumentując swój wniosek faktem, że nie brała w nim udziału jako strona mając w tym interes prawny. Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z 19 listopada 2024 r., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 5 lutego 2020 r., znak SA-02-2.5343.142.2020 w sprawie meldunkowej małoletniego J. P. w lokalu przy ul. K. [...] w K. Zdaniem organu I instancji lokal ten był zajmowany przez skarżącą bez tytułu prawnego, zatem nie była stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 5 lutego 2020 r., znak SA-02-2.5343.142.2020. W konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia, że zaistniała podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie kwestionując ustalenie organu I instancji, iż nie posiada przymiotu strony. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła obrazę przepisów postępowania administracyjnego, a to "art. 145 § 4 k.p.a." przez pominięcie, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zarzuciła też niezastosowanie przepisu art. 28 k.p.a. poprzez nie uznanie jej jako strony w sytuacji kiedy sprawa dotyczy jej interesu prawnego. Zaskarżonym postanowieniem z 24 grudnia 2024 r. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a-145b k.p.a. wskazał, że wniesienie podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania przez osobę, która nie ma przymiotu strony jest podstawą do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, w odniesieniu do treści art. 28 k.p.a., regulacje zawarte w art. 35 ustawy o ewidencji ludności wprost wskazują krąg osób, które w sprawach o wymeldowanie legitymują się statusem strony, a więc posiadają interes faktyczny i prawny w prowadzonym przez właściwe organy postępowaniu. Powyższe potwierdzone zostało również jednoznacznie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. akt II OPS 1/11, gdzie wskazano, że w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie (wymeldowanie), poza osobą której zameldowanie (wymeldowanie) dotyczy, wyłącznie właściciel lub osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie lub wymeldowanie, w rozumieniu art. 28 k.p.a. Natomiast, jak wskazał organ, z akt postępowania bezspornie wynika, że skarżąca nie dysponuje tytułem prawnym do lokalu przy ul. K. [...] w K. – a zatem nie została spełniona przesłanka zawarta w dyspozycji przepisu art. 147 k.p.a. Tym samym skarżąca nie miała legitymacji prawnej do wystąpienia z wnioskiem dotyczącym wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie meldunkowej małoletniego J. P., zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 5 lutego 2020 r. znak SA-02-2.5343.142.2020. W konsekwencji zaistniały podstawy do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: - naruszenie art. 28 k.p.a. przez jego niewłaściwą wykładnię, niezastosowanie go, co skutkowało nie przyznaniem jej przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania w sprawie SA-02.2.5343.142.2020; - powołanie się na orzecznictwo sądów administracyjnych, które nie odpowiada stanowi prawnemu niniejszej sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w zażaleniu na postanowienie organu I instancji podniosła argumenty świadczące o posiadaniu przez nią interesu prawnego do wznowienia postępowania. Pomimo starań nie otrzymała wglądu do akt sprawy meldunkowej małoletniego J. P. Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie na okoliczność ich treści, w tym pozwu Gminy Kraków z 27 lutego 2020 r. Skarżąca dodała, że od 33 lat Gmina Kraków uniemożliwia jej wykup mieszkania oraz jej poprzedniczce prawnej, w którym to skarżąca zamieszkuje od 57 lat. Jej zdaniem działania urzędników są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i jako takie nie powinny podlegać ochronie prawnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak określonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wznowienie postępowania to jeden z nadzwyczajnych trybów przewidzianych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, obejmujące kontrolę już wcześniej wydanej decyzji ostatecznej. Jest to tryb mocno sformalizowany: jego wszczęcie wymaga spełnienia ściśle określonych w art. 145 – 145b k.p.a. przesłanek wznowienia, a wniosek musi zostać złożony w terminie wynikającym z art. 148 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest dwuetapowe. W pierwszym etapie organ bada, czy wniosek o wznowienie wniosła strona w rozumieniu art. 28 k.p.a., czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a., a także czy dotyczy ono decyzji ostatecznej oraz czy zostało wniesione w terminie określonym w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie, uzasadniają wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego, które rozpoczyna drugi etap postępowania wznowieniowego i stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). W przypadku jednak gdy wniosek o wznowienie postępowania nie wskazuje przesłanek wznowieniowych, czy też w sytuacji, gdy wnioskujący nie zachował terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, organ jest zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. W realiach kontrolowanej sprawy organy obu instancji, odmowę wznowienia postępowania oparły na braku posiadania przez skarżącą przymiotu strony w postępowaniu, którego wznowienia się domagała, tj. w sprawie meldunkowej małoletniego J. P., w lokalu przy ul. K. [...] w K. Zatem istota niniejszej sprawy opiera się zasadniczo na rozstrzygnięciu, czy skarżąca posiadała status strony w ww. sprawie, zakończonej decyzją ostateczną z 5 lutego 2020 r. znak SA-02-2.5343.142.2020. Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, sprawy o wymeldowanie podlegają regulacji k.p.a., który w art. 28 stanowi, że stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zasada ta znajduje bezpośrednie potwierdzenie w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ meldunkowy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 (inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu) decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Sąd w pełni akceptuje też pogląd organu odwoławczego, że regulacje zawarte w art. 35 ustawy o ewidencji ludności wprost wskazują krąg osób, które w sprawach o wymeldowanie legitymują się statusem strony, a więc posiadają interes prawny w prowadzonym przez właściwe organy postępowaniu. Powyższe potwierdzone zostało również jednoznacznie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. akt II OPS 1/11, gdzie wskazano, że w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie (wymeldowanie), poza osobą której zameldowanie (wymeldowanie) dotyczy, wyłącznie właściciel lub osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie lub wymeldowanie, w rozumieniu art. 28 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że postępowanie, którego wznowienia domagała się skarżąca, nie dotyczyło skarżącej, a małoletniego J. P. Nie było też wątpliwości, że skarżąca nie jest właścicielem przedmiotowego lokalu. Natomiast brak innego tytułu prawnego skarżącej do przedmiotowego lokalu wynika z akt sprawy przesłanych do sądu w formie elektronicznej. Pismem z dnia 3 lipca 2019 r. Prezydent Miasta Krakowa wypowiedział skarżącej stosunek najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego, który wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Postepowanie o wymeldowanie małoletniego J. P. wszczęto w styczniu 2020 r., a decyzja kończąca to postępowanie zapadła w lutym 2020 r. Zatem postępowanie, którego wznowienia domagała się skarżąca, toczyło się w okresie, w którym skarżąca nie dysponowana już tytułem prawnym do lokalu. Stan ten do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie ulegał zamianie. Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej regulacje prawne wskazujące stronę postępowania o wymeldowania oraz okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, nie ma wątpliwości, że skarżąca nie była stroną postępowania w sprawie o wymeldowanie małoletniego J. P. W konsekwencji powyższego słusznie przyjęły organy obu instancji, że skoro nie miała przymiotu strony, nie mogła skutecznie doprowadzić do wznowienia postępowania, albowiem zgodnie z treścią art. 147 zd. drugie, wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, czyli taka jak w niniejszej sprawie, następuje tylko na żądanie strony. W świetle powyższego, dołączona w toku postępowania sądowego dokumentacja dotycząca postępowań karnych i podejmowanych przez skarżącą środków prawnych, nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie było też podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego skarżącej z akt sprawy Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie na okoliczność ich treści, w tym pozwu Gminy Kraków z 27 lutego 2020 r. Skarżąca nie wskazała bowiem jako tezy dowodowej posiadania przez nią tytułu prawnego do lokalu. Dokumenty, które zgodnie z wolą skarżącej miały być przedmiotem dowodu, obrazują jej działania zmierzające do uzyskania lub podważenia utraty przez nią tytułu prawnego do lokalu. Skarżąca nie kwestionowała natomiast faktu braku tego tytułu, a jedynie ten czynnik - prawidłowo ustalony w toku postępowania - ma wpływ na wynik niniejszego postępowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, w konsekwencji czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.