III SA/Kr 336/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z. Ś. od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 11 maja 2017 r. umarzającego postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz oddalającego wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w formie posiłku postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Przedstawiane we wniosku informacje skarżący ograniczył do wskazania, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema córkami i że należy do niego mieszkanie określone jako "nora". Twierdzi, że nie posiadają żadnych zasobów ani przedmiotów wartościowych. Przy dochodach gospodarstwa domowego adnotował "mops T. 141 zł". Uzasadnienie ograniczył do gołosłownych insynuacji pod adresem organów i sądu. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 11 maja 2017 r. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie adwokata, uznając, że strona jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia w niniejszej sprawie kosztów sądowych i nie wykazała okoliczności uzasadniających przyznanie pełnomocnika z urzędu. Postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 20 maja 2017 r. W dniu 25 maja 2017 r. został wniesiony skutecznie sprzeciw od ww. postanowienia, w którym skarżący zarzucił Referendarzowi błędną ocenę możliwości finansowych. Sąd wezwał skarżącego pismem z dnia 6 czerwca 2017 r., w wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 5 czerwca 2017 r., do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez : udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny skarżącego przez nadesłanie kserokopii rachunków i faktur obrazujących wysokość czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz lub innych opłat za media za ostatni okres rozliczeniowy, jak również stałych opłat innego rodzaju (np. związanych z leczeniem), wskazanie źródeł utrzymania skarżącego oraz jego rodziny, w tym przedłożenie stosownych zaświadczeń lub oświadczeń o wysokości dochodu, przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej, Sygn. akt III SA/Kr 336/17 * przedłożenie kserokopii decyzji o przyznaniu zasiłków lub innych świadczeń dla skarżącego lub członków jego rodziny, * przedłożenie wyciągu z rachunku bankowego skarżącego obrazującego historię transakcji w ciągu trzech ostatnich miesięcy - w terminie do 7 dni od obioru wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 17 czerwca 2017 r. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo 0 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz.U. z 2016 r., póz. 718 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." od postanowień, które dotyczą prawa pomocy można wnieść środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Stosownie do art. 260 § 1 p.p.s.a Sąd, który rozpoznaje taki sprzeciw wydaje postanowienie, w którym zmienia lub utrzymuje w mocy orzeczenie, od którego złożono sprzeciw. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Strona może domagać się prawa pomocy poprzez złożenie wniosku na podstawie art. 243 p.p.s.a., a zgodnie z art. 244 § 1 p.p.s.a. obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Wniosek skarżącego podlega rozpoznaniu w zakresie częściowym. Przepis art. 245 § 3 pkt 2 p.p.s.a., definiując częściowy zakres prawa pomocy stwierdza, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sygn. akt III SA/Kr 336/17 Skarżący w skutecznie wniesionym sprzeciwie zakwestionował rozstrzygnięcie Referendarza Sądowego, podnosząc, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Sąd, uznając, że złożony przez skarżącego na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy jest niepełny - wezwał go w trybie przepisu art. 255 p.p.s.a do jego uzupełnienia. Skarżący nie wykonał wezwania. Należy zatem uznać, że pozostają aktualne twierdzenia zawarte w zaskarżonym postanowieniu Referendarza Sądowego, iż skarżący nie zrealizował obowiązku wskazanego w cytowanym wyżej przepisie, uniemożliwiając realną ocenę sytuacji materialnej jego samego i rodziny. Ciężar dowodzenia, że zachodzą przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. leży na skarżącym, a nie na organie administracji publicznej czy Sądzie, co wynika explicite ze sformułowania "wykaże" użytego w ww. przepisie, stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (FZ 165/04, l FZ 63/05). Wobec powyższego, Sąd utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Referendarza Sądowego, uznając je za prawidłowe, również w części umarzającej postępowanie w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż sprawy dotyczące pomocy społecznej objęte są ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Powyższe uzasadnia utrzymanie w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia Referendarza Sądowego na podstawie art. 260 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.