III SA/Kr 338/15
PostanowienieWSA w Krakowie2015-06-19
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony w sprawie dotyczącej nienależnie pobranego świadczenia z zakresu pomocy społecznej, gdy skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) ppsa, ponieważ sprawa dotyczy pomocy społecznej. Ponadto, na podstawie art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt 2 ppsa, ustanowiono dla niej adwokata z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca G. K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą nienależnie pobranego świadczenia. Wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, wskazując na trudną sytuację finansową, niskie dochody z zasiłku stałego, zadłużenia oraz poważne problemy zdrowotne ograniczające zdolność do pracy.Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowił dla niej adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 stycznia 2015 r. nr [ ] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że brak jest osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek uwidoczniła, że należy do niej objęty zajęciem komorniczym dom o powierzchni ok. 182m2. Wedle oświadczenia, nie posiada zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych.
Swoje dochody oszacowała na 529 zł netto zasiłku stałego z tytułu niepełnosprawności.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała swój pogarszający się stan zdrowia pozbawiający ją możliwości zarobkowania by poprawić jej sytuację finansową. Wywiodła, że środki którymi dysponuje nie są w stanie zaspokoić jej niezbędnych potrzeb życiowych a ich jakikolwiek rozdział jest niemożliwy. Podniosła, że na dzień składania wniosku pozostaje bez środków do życia. Wskazała, że posiada zadłużenie w opłatach za gaz na 400 zł, za wodę na 1.071 zł, za prąd na 66,61 zł. Otrzymaną kwotę zasiłku wpłaciła zaś w całości na poprzednie zaległości za gaz. Zakład gazowniczy odmówił jej bowiem rozłożenia na raty tych zaległości.
Do wniosku dołączyła kopię zaświadczenia lekarskiego z którego wynika, że ze względu na stan zdrowia wymaga opieki osoby drugiej. Kopie posiadanej dokumentacji lekarskiej i wyników badań analitycznych. Pismo [....] z wezwaniem do zapłaty kwoty 755,03 w terminie do dnia 21.05.15 r.
Ponieważ nie jest to pierwsza sprawa skarżącej więc na podstawie jej wcześniejszych wyjaśnień okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżąca także wcześniej posiadała obciążenia w opłatach. Cierpi na przewlekłą chorobę z cechami progresji wraz z współistniejącymi. Wymaga specjalistycznego leczenia. Leczenie jest jednak utrudnione z racji nie tolerancji wielu leków oraz nawracających infekcji. Schorzenia skarżącej ograniczają jej zdolność do poruszania się. Legitymowała się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności uznającym skarżącą za osobę z umiarkowanym stopniem naruszenia sprawności organizmu, zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Korzysta ze wsparcia oferowanego przez ośrodek pomocy społecznej.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zacząć należy od tego, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach m.in. z zakresu pomocy i opieki społecznej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiot skargi opatrzono m.in. symbolem "6321" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków.
Co się natomiast tyczy żądanego ustanowienia adwokata, to stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile nie jest w stanie ponieść tych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, dochody. Oświadczenia te uzupełnione informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej są wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Znajdują bowiem potwierdzenie w okazanych kopiach dokumentów źródłowych. Korespondują z oświadczeniami wcześniej składanymi. Sytuacja skarżącej jest nieszczególna. Tak bowiem należy postrzegać osobę ze znikomym dochodem, mającą problemy z regulowaniem podstawowych należności, zadłużoną, borykającą się z egzekucją komorniczą i z problemami zdrowotnymi. Okoliczność, że do skarżącej należy dom w którym zamieszkuje nie zmienia tego oglądu. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień skarżącej, gdzie wskazuje że jest on objęty zajęciem komorniczym. Biorąc pod uwagę stan zdrowia skarżącej trudno czynić jej jakieś zasadnicze zarzuty, że nie stara się poprawić swej sytuacji.
Uwzględniając to wszystko i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W przedstawionej sytuacji skarżąca nie jest bowiem w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W konsekwencji działanie takie stanowić będzie dla skarżącej pomoc, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło