III SA/Kr 339/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Halina Jakubiec Protokolant Katarzyna Dydaś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala Decyzją z dnia [...] znak [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 3 ust. 3 i 4. art. 8, 11, 14, 17 ust. 1 pkt 5, art. 39, 102, 104, 106 i 109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r., nr 64, poz. 593 ze zm, aktualnie tekst jednolity Dz. U. z 2008r., nr 115, poz. 728) oraz na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) – przyznał K. G. zasiłek celowy w kwocie 20 zł na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną. Organ powołał się na ustalenia w zakresie sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego – tj. na okoliczność, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo i że uzyskiwany przez niego dochód nie przekracza ustalonego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. 477 zł. Poza tym znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. W uzasadnieniu decyzji wskazano na konieczność zachowania przez skarżącego abstynencji, albowiem zgodnie z art. 11 ust.1i2 ustawy o pomocy społecznej w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych środków może nastąpić ograniczenie świadczeń, lub odmowa ich przyznania. Również brak współpracy, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego przez osobę uzależnioną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Po odwołaniu się K. G. od w/w decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze (działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego , Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm. i art. 2 ust.1, 3, 4, 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej) utrzymało w mocy decyzję organu I inst., wydając w tym zakresie decyzję w dniu [...] znak [...]. Organ wskazał, że decyzja w przedmiocie przyznania skarżącemu zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną jest prawidłowa z punktu widzenia prawa materialnego i procesowego, przy czym zawiera cechy uznania administracyjnego, w ramach wyznaczonych przez art. 39 w/w ustawy. Co prawda faktura za energię elektryczną z miesiąca października 2007r. opiewa na kwotę 49,62 zł, to jak zauważył organ – skarżący otrzymuje stałą pomoc finansową ze strony MOPS-u, przykładowo na wyżywienie otrzymał kwotę 100 zł, a w miesiącu listopadzie 2007r. w sumie kwotę 597 zł. W ocenie organu jest to kwota znaczna a skarżący nie może oczekiwać, że wszystkie jego potrzeby będą zaspokajane ze środków pochodzących z budżetu gminy. Ponadto organ wskazał, że rozdzielanie środków odbywa się w skali coraz większej liczby mieszkańców gminy, co oznacza, że przyznanie określonej kwoty wnioskującemu musi być dokonane również z punktu widzenia skali ogólnych potrzeb społeczeństwa i co ważne, z uwzględnieniem możliwości finansowych pomocy społecznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6.02.2008r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. G. wskazał, że kwota przyznana decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] jest zbyt niska w stosunku do jego potrzeb. Ogólnie stwierdził, że dostał w ostatnim okresie mniej pieniędzy na leki, buty, spodnie, i w rezultacie brak mu środków na zakup żywności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy wskazanej jako pierwsza Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W oparciu o powyższe kryteria należy stwierdzić, że skarga K. G. nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawy prawne przyznania zasiłku celowego znajdują się w ustawie o pomocy społecznej a uzupełnione są rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ustawy zasiłek celowy przyznawany jest na pokrycie niezbędnej potrzeby bytowej. Ust. 2 tego artykułu rozwija pojęcie przeznaczenia zasiłku w ten sposób, że może być przeznaczony w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zwrot "w szczególności" oraz na pokrycie "części lub całości kosztów" pozwala na elastyczne podejście organu w zakresie określania celu oraz kwoty pomocy pieniężnej, w zależności od konkretnej potrzeby wnioskującego, przy czym istotnym na gruncie art. 8 ustawy jest wysokość dochodu wnioskującego. W sytuacji skarżącego jako osoby samotnie gospodarującej miesięcznie kwota dochodu nie może przekroczyć 477 zł. Odnosząc się do zarzutu skarżącego – iż przyznana mu kwota na dofinansowanie opłat za energię elektryczną jest za niska ponieważ nie pokrywa w całości rachunku za prąd z miesiąca października 2007r. (49,62 zł) – należy wskazać, że szczegółowa regulacja w przedmiocie zasiłku celowego oparta jest na ogólnym założeniu (określonym w art. 3 ustawy), że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym duże znaczenie ma zasada równości wobec prawa osób starających się o świadczenia z pomocy społecznej. Odnosząc powyższą normę na grunt niniejszej prawy należy podnieść, że istotne znaczenie przy wydaniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego na dofinansowanie opłat za energię elektryczną z wniosku K. G. miała okoliczność (słusznie podniesiona przez orzekające w sprawie organy), iż jest on osobą wielokrotnie, systematycznie korzystająca z pomocy społecznej. Otrzymuje comiesięcznie zasiłek stały, oprócz tego zasiłki na konkretne zindywidualizowane cele. Podkreślenia wymaga przy tym, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 i 3 ust. 4 celem pomocy społecznej jako instytucji polityki społecznej państwa jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Nie oznacza to jednak, że pomoc społeczna ma zastępować w ogóle starania danej osoby o poprawę warunków życiowych w znaczeniu choćby materialnym. Jest instytucją wpierającą i dlatego skarżący nie może oczekiwać, iż z założenia wszystkie jego rachunki będą pokrywane ze środków jakimi dysponuje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, zwłaszcza, że dysponuje on ściśle określoną w budżecie jednostki samorządu terytorialnego kwotą. Na to ostatnie wskazuje przepis art. 3 ust. 4 w/w ustawy – pomoc społeczna ma być realizowana w ramach możliwości pomocy społecznej. Podsumowując, w ocenie Sądu Prezydent Miasta jako organ orzekający w I inst. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiotowym stanie faktycznym sprawy wydali słuszną merytorycznie i pozbawioną uchybień mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania decyzje, stąd skarga K. G. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.