III SA/Kr 339/10
WyrokWSA w Krakowie2010-12-09
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Barbara Pasternak, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Miasta i Gminy był właściwy do przekazania wniosku dotyczącego unieważnienia granicy pomiędzy działkami nr 97 i 95 Staroście, a następnie czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy to postanowienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Burmistrz Miasta i Gminy prawidłowo ustalił, iż nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku dotyczącego prac geodezyjnych i wytyczania granic, a właściwym organem jest Starosta. Właściwość Starosty wynika z przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, które nakładają na niego obowiązek prowadzenia powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz przyjmowania zgłoszeń prac geodezyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze również prawidłowo utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza, dlatego skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący S. B. złożył wniosek do Burmistrza Miasta i Gminy o unieważnienie granicy pomiędzy działkami nr 97 i 95, zarzucając sąsiadowi stronnicze wytyczenie granicy przez geodetę, niszczenie znaków granicznych oraz groźby. Burmistrz postanowieniem przekazał wniosek do Starosty, uznając się za niewłaściwego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. S. B. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa w prowadzeniu prac geodezyjnych i domagając się unieważnienia granicy.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości skargę oddala.
Burmistrz Miasta i Gminy postanowieniem z dnia [...] 2009r. znak: [...], wydanym podstawie art. 65 § 1 kpa, przekazał do Starosty wniosek S. B. z dnia 14 września 2009r. zwany przez wnioskodawcę otwartą skargą o unieważnienie granicy pomiędzy działkami nr 97 i 95 we wsi A. Burmistrz ustalił, że na w/w nieruchomościach przeprowadzone były prace geodezyjne polegające na wznowieniu znaków granicznych. Organ wskazał, że na mocy art. 11 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne wznowienia punktów granicznych mogą dokonywać podmioty prowadzące działalność gospodarczą, jeżeli przedmiot ich działania obejmuje prace geodezyjne i kartograficzne. Podmioty te dokonują czynności prawnej wznowienia granicy na zlecenie osób zainteresowanych. Zgodnie z art. 12 w/w ustawy wykonawca prac geodezyjnych i kartograficznych jest obowiązany zgłaszać do organów, o których mowa w art. 40 ust. 3, prace przed przystąpieniem do ich wykonania, a po wykonaniu prac przekazać powstałe materiały do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, którego gromadzenie i prowadzenie należy do zadań starostów - w zakresie zasobów powiatowych. Burmistrz wskazał też, że zakres spraw poruszanych przez wnioskodawcę w piśmie z dnia 14 września 2009r. nie leży w jego kompetencji. Wyjaśnił, że przedmiotem tych spraw są nieruchomości oznaczone jako działki nr 97 i 95 położone na terenie Gminy B, gdzie organem właściwym do ewentualnego przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego byłby Wójt Gminy B. Burmistrz ustalił jednak, iż w Gminie B nie toczyło się postępowanie o rozgraniczenie. Z uwagi na charakter wykonanej dotychczas czynności geodezyjnej, jak również treść samego pisma i fakt, iż zgodnie z art. 40 ust. 3 sprawowanie kontroli opracowań przyjmowanych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego należy do zadań starostów, Burmistrz uznał, że przedmiotowe pismo powinno zostać skierowane do Starosty. Zdaniem Burmistrza organ właściwy uprawniony będzie także do dokonania dalszej oceny w kwestii kwalifikacji pisma, pod kątem czy jest ono skargą na osoby w nim wymienione. Burmistrz wyjaśnił ponadto, że w zakresie opisanych w piśmie gróźb i obelg S. B. może wnieść prywatny akt oskarżenia do właściwych organów ścigania.
Następnie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło zażalenie S. B. na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy. S. B. podał, że wystąpił do Burmistrza z wnioskiem o unieważnienie granicy pomiędzy działkami nr 97 i 95 położonymi we wsi A. Z uzasadnienia tegoż pisma wynika, że jego sąsiad W. K. wynajął geodetę i wytyczył pomiędzy ich działkami granicę w sposób stronniczy, niekorzystny dla wnioskodawcy i bez jego zgody. W zażaleniu wskazano, że wszczęto postępowanie rozgraniczeniowe, wycięto znajdujące się na gruncie S. B. drzewa, zaś sąsiad groził mu podpaleniem stodoły i pobiciem. Przez działania sąsiada żalący się nie ma dojazdu do zabudowań gospodarczych, jak również będzie miał utrudniony dostęp do budynku przy naprawie rury wodnej, która jest potrzebna w jego gospodarstwie rolnym. S. B. wniósł o przeprowadzenie wizji lokalnej w terenie celem prawidłowej oceny zaistniałej sytuacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 17 lutego 2010 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 65 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem Kolegium z art. 7d Prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika, że do zadań starosty należy w szczególności prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków, gleboznawczej klasyfikacji gruntów i geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz dysponowanie środkami powiatowego Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym. Same zaś prace geodezyjne i kartograficzne wykonują podmioty prowadzące działalność gospodarczą, a także inne jednostki organizacyjne utworzone zgodnie z przepisami prawa, jeżeli przedmiot ich działania obejmuje prowadzenie tych prac (art. 11 w/w ustawy). Kolegium przytoczyło uprawnienia osób wykonujących prace geodezyjne i kartograficzne oraz obowiązki właścicieli lub innych osób władających nieruchomością, na której znajdują się znaki geodezyjne, urządzenia zabezpieczające te znaki oraz budowle triangulacyjne. Kolegium wyjaśniło, że właściciel lub inna osoba władająca nieruchomością są obowiązani umożliwić podmiotom i jednostkom organizacyjnym, o których mowa w art. 11, wykonanie prac geodezyjnych i kartograficznych określonych w art. 13 ust. 1. Dlatego Kolegium uznało, że Burmistrz Miasta i Gminy słusznie przekazał wniosek S. B. do rozpoznania według właściwości Staroście.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz w piśmie opatrzonym datą 15 maja 2010 r. S. B. zarzucił, że prace geodezyjne przy granicy pomiędzy działkami nr 97 i 95 we wsi A były i są prowadzone w sposób sprzeczny z prawem i mają na celu pozbawienie go jego własności. Wskazał też, że Starostwo Powiatowe przyczyniło się do tych naruszeń prawa. Skarżący domagał się "unieważnienia" granicy pomiędzy działkami nr 97 i 95 we wsi A.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli ze strony sądu administracyjnego jest postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy o przekazaniu do Starosty wniosku S. B. z 14 września 2009r. Dlatego też na początku konieczne jest przedstawienie przepisów regulujących właściwość organów administracji publicznej. Przez właściwość należy rozumieć uprawnienie, a jednocześnie obowiązek, danego organu do załatwienia konkretnej sprawy. Organ administracji jest właściwy rzeczowo, jeśli przepisy o zakresie jego działania powierzają mu kompetencję do załatwiania spraw określonego rodzaju, natomiast właściwość miejscową ustala się na podstawie art. 21 kpa.
Art. 19 kpa stanowi, że organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej. Zatem pierwszym krokiem, jaki organ powinien podjąć w celu załatwienia sprawy, jest ustalenie, czy jest organem właściwym rzeczowo i miejscowo do jej załatwienia. Jest to kwestia bardzo istotna, ponieważ wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem przepisów o właściwości skutkuje nieważnością takiej decyzji (art. 156 § 1 pkt 1 kpa). Dlatego ustalenie właściwości musi poprzedzać wszelkie merytoryczne rozstrzygnięcia w sprawie. Należy podkreślić, że kwestię właściwości organ rozstrzyga także na podstawie treści w pisma inicjującego postępowanie.
Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanego postępowania, stwierdzić trzeba, że Burmistrz Miasta i Gminy po otrzymaniu pisma S. B. prawidłowo w pierwszej kolejności przystąpił do ustalenia, czy jest organem właściwym do jego rozpatrzenia i dokonał analizy treści tego pisma, aby odnaleźć w nim okoliczności wskazujące na właściwość miejscową i rzeczową organów. W ocenie Sądu Burmistrz zasadnie przyjął, że okoliczności opisane przez skarżącego przemawiały za przyjęciem, iż pismo z 14 września 2009r. powinno być przekazane Staroście jako organowi właściwemu. Z treści przedmiotowego pisma wynika bowiem, że skarżący jest niezadowolony z działań W. K. oraz działającego na jego zlecenie geodety. Zdaniem skarżącego działania te zmierzają do naruszenia granic działki będącej jego własnością, zaś działaniom tym towarzyszyły niszczenie znaków granicznych, zniewagi oraz groźby w stosunku do skarżącego. Burmistrz prawidłowo wskazał, że kwestie naruszenia posiadania oraz ewentualnych czynów karalnych nie są załatwiane w ramach postępowania administracyjnego.
Niewątpliwie jednak w piśmie S. B. wystąpiły także wątki wskazujące na to, że przynajmniej częściowo pismo skarżącego powinno być rozpatrzone przez organy administracji publicznej. Chodzi mianowicie o opisane przez skarżącego prace polegające na dokonywaniu pomiarów i wytyczaniu granic. Opis tych czynności mieści się w definicji prac geodezyjnych zawartej w art. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Stosownie do art. 12 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wykonawca prac geodezyjnych i kartograficznych jest obowiązany zgłosić do organów, o których mowa w art. 40 ust. 3, prace przed przystąpieniem do ich wykonania, a po wykonaniu prac przekazać powstałe materiały lub informacje o tych materiałach do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Nie ulega wątpliwości, że opisane przez skarżącego czynności dotyczyły obszaru wsi A. Dlatego też na podstawie przytoczonego przepisu art. 12 w związku z art. 40 ust. 3 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego Burmistrz, a następnie SKO prawidłowo uznały, że organem właściwym rzeczowo i miejscowo do załatwienia przedmiotowego pisma jest Starosta. Potwierdza to również treść art. 7d pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ponieważ ewentualne wyniki prac geodezyjnych opisanych przez skarżącego będą musiały zostać zgłoszone do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez starostę. Wszystkie te okoliczności przemawiały więc za przekazaniem przedmiotowego wniosku Staroście na podstawie art. 65 § 1 kpa.
Wyjaśnić trzeba, że zarzuty podniesione w skardze nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, ponieważ odnosiły się one do nieprawidłowości w samym prowadzeniu prac geodezyjnych. Jak zaś wskazano wyżej, merytoryczna ocena działań geodety oraz rozstrzyganie, czy wyniki jego prac mogą być podstawą do dokonywania wpisów w ewidencji gruntów, nastąpi dopiero po ustaleniu organu właściwego do załatwienia pisma skarżącego.
Skoro więc Burmistrz Miasta i Gminy, a następnie SKO jako organ odwoławczy prawidłowo ustaliły organ właściwy do załatwienia przedmiotowego pisma skarżącego, to należało uznać, że zaskarżone postanowienie o przekazaniu pisma według właściwości jest zgodne z prawem i oddalić skargę na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło