III SA/Kr 340/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Agnieszka Sotnicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Wojewody z dnia 28 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Zaskarżonym przez A. C. postanowieniem z 28.01.2009r. znak [...] Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez Starostę z [...] 2008r. znak [...] po wznowieniu postępowania, uchylającej ostateczną decyzję Starosty z [...] 2004r. znak [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego i orzekającej o odmowie przyznania A. C. prawa do świadczenia przedemerytalnego od 16.07.2004r. Jako podstawę prawną powołano art. 58 i 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Postanowienie zapadło w następujących okolicznościach stanu faktycznego: Decyzją z dnia [...] 2008r. znak [...] wydaną w trybie art. 145 § 1 pkt 8 i art. 151 Kpa oraz art. 6 pkt 6 lit. b, art. 23 i 37 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r., Nr 58, poz. 514), po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z [...] 2008r. znak [...], Starosta uchylił ostateczną decyzję Starosty z [...] 2004r. znak [...] orzekającą o wypłacie skarżącej od dnia 16.07.2004r. świadczenia przedemerytalnego w kwocie zaliczkowej w wysokości 120% zasiłku dla bezrobotnych i odmówił przyznania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 16.07.2004r. z powodu niespełnienia warunków określonych przepisami prawa. W tym samym dniu zostały wydane: postanowienie znak [...] o podjęciu z urzędu postępowania w sprawie oceny uprawnień A. C. do świadczenia przedemerytalnego, znak [...] o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie świadczenia przedemerytalnego oraz decyzje: znak [...] o przyznaniu skarżącej od dnia 23.07.2004r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy w wysokości 120% kwoty podstawowej zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r., Nr 69, poz. 415) i znak [...] o pozbawieniu skarżącej z dniem 23.07.2005r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu wyczerpania ustawowego okresu jego pobierania. Decyzja znak [...] (jak i pozostałe w/w decyzje i postanowienia) została doręczona A. C. w dniu 08.09.2008r. Zawierała pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Wojewody w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Pismami z dnia 19.12.2008r. A. C. wniosła do Wojewody za pośrednictwem Starosty odwołanie od w/w decyzji oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji. Uzasadnieniem wniosku była okoliczność, że skarżąca otrzymała jednocześnie pięć pism od Starosty, wszystkie z datą [...] 2008r. W jej ocenie treść tych pism nie była jednoznaczna, a nawet sprzeczna. Dla niej jako laika rozróżnienie dwóch instytucji, o których była mowa w pismach tj. zasiłku i świadczenia przedemerytalnego była problematyczna. W rezultacie decyzje wywołały niepewność jaka jest ostateczna decyzja Starosty w kwestii świadczenia przedemerytalnego. W związku z niemożliwością interpretacji treści pism i ich znaczenia dla sytuacji prawnej skarżącej należy mówić jej zdaniem o braku winy w ostatecznym niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji znak [...]. Dopiero po otrzymaniu decyzji Starosty z [...] 2008r znak [...] orzekającej o tym, że wypłaconej jej świadczenie przedemerytalne w formie zaliczkowej pobrane za okres od 01.08.2004r. do 11.07.2008r. jest świadczeniem nienależnym i orzekającej jednocześnie o obowiązku zwrotu tego świadczenia, skarżąca uzyskała w trakcie porady prawnej w dniu 16.12.2008r. informację, że decyzja Starosty, wobec której wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ma znaczenie w sprawie zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia. To udzielający porady prawnej zinterpretował jej wszystkie pięć orzeczeń z [...] 2008r. Od dnia 16.12.2008r. biegnie zdaniem skarżącej 7 – dniowy termin na wniesienie prośby o przywrócenie terminu stosownie do art. 58 § 2 Kpa. Po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu Wojewoda wydał opisane na wstępie postanowienie odmawiające przywrócenia A. C. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty znak [...]. Organ zauważył, że w rozumieniu art. 58 Kpa przeszkody, które powodują uchybienie terminowi powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od strony i powinny trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Nie można uznać powodów niezachowania terminu podanych przez stronę za tego rodzaju powody. Zdaniem organu z decyzji z [...] 2008r. znak [...], zarówno z jej rozstrzygnięcia jak i uzasadnienia wynika, że skarżąca nie spełniła przesłanek do przyznania świadczenia przedemerytalnego i prawa tego jej odmówiono. W każdej z pozostałych decyzji Starosty powtórzono kwestie związane z odmową przyznania świadczenia przedemerytalnego. Jeśli strona pomimo tego nadal nie wiedziała jak została rozstrzygnięta kwestia przysługujących jej praw to powinna, zgodnie z pouczeniem zawartym w każdej z tych decyzji złożyć odwołanie do organu II instancji. Organ zacytował też orzecznictwo sądów administracyjnych w przedmiocie przywrócenia terminu, które kładzie nacisk na stwierdzenie, że braku winy w niedochowaniu terminu nie można upatrywać w nieznajomości prawa, przeoczeniu wynikającym ze słabej znajomości procedury czy w oczekiwaniu na poradę radcy prawnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. C. zarzucając wadliwość rozstrzygnięcia organu, posłużyła się argumentacją zawartą we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, iż nie mogła zachowując należytą staranność wnieść odwołania od przedmiotowej decyzji. Nie można przypisać jej winy w niedochowaniu terminu i wbrew twierdzeniom organu nie chodzi o powoływanie się na nieznajomość prawa czy oczekiwanie na poradę prawnika ale o stan błędnej świadomości wywołany działaniem organu administracji publicznej co do sytuacji prawnej skarżącej. Ponadto oceniła, że przesłanie jej przez organ pięciu orzeczeń naraz, w jej ocenie niespójnych, stanowi naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na prawa i obowiązki (art. 9 kpa) oraz naruszenie zasady pogłębiania przez organy administracji publicznej zaufania obywateli do państwa (art. 8 Kpa). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kierując się wskazanymi kryteriami należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi A. C. Organ administracji publicznej jest obowiązany na podstawie art. 58 § 1 i 2 Kpa przywrócić termin gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Przesłanka wskazana w pkt "a" może być rozpatrywana w sytuacji zachowania przez stronę wymogów formalnych wniosku określonych w pkt "b" i "c". W omawianej sprawie A. C. złożyła w terminie wniosek o przywrócenie. Termin siedmiodniowy należy bowiem liczyć od dnia udzielenia jej porady prawnej w kwestii znaczenia decyzji z [...] 2008r. znak [...] tj. od dnia 16.12.2008r.. W tym dniu ustała zgodnie z jej oświadczeniem przyczyna uchybienia terminowi. Wniosek jest opatrzony datą 19.12.2008r., a wpłynął do organu w dniu 22.12.2008r. Wraz z wnioskiem skarżąca nadała do organu odwołanie od decyzji z [...] 2008r, w ten sposób zachowując drugi z warunków formalnych. Pozostaje do rozważenia czy uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od w/w decyzji nastąpiło bez winy skarżącej. Nie ulega wątpliwości, że w terminie 14 - dniowym, który biegł skarżącej od odbioru decyzji w dniu 08.09.2008r. odwołanie nie zostało wniesione, stąd skuteczność wniesienia dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu odwołania zależała od oceny czy uchybienie terminowi było przez skarżąca zawinione. W ocenie Sądu słusznie Wojewoda odmówił A. C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wychodząc z założenia, że podane przez nią powody uchybienia terminowi nie można rozpatrywać w kategorii braku winy. Okolicznością bezsporną jest, że w dniu 08.09.2008r. zostały doręczone skarżącej jednocześnie dwa postanowienia oraz trzy decyzje, wszystkie datowane na dzień [...] 2008r. w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego i zasiłku dla bezrobotnych, w tym decyzja, w stosunku do której skarżąca wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o prawie i terminie do wniesienia odwołania. Przyjmując nawet za prawdziwe twierdzenie skarżącej, że nie rozumiała treści doręczonych jej orzeczeń i nie była w stanie sporządzić od żadnej z nich odwołania zauważyć należy, że mogła skorzystać z prawa do żądania od organu wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji czy postanowienia na podstawie art. 113 § 2 Kpa. Tymczasem z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu i ze skargi wynika, że przez okres ponad trzech miesięcy nie podjęła żadnych działań procesowych w kierunku wyjaśnienia treści decyzji czy jej wzruszenia. A możliwość taką uzyskała dopiero z dniem udzielenia jej porady prawnej w kwestii wyjaśnienia znaczenia przedmiotowej decyzji. Zauważyć należy, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić zatem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Konieczność uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania oznacza, że skarżąca powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała ona przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca upatruje braku winy w uchybieniu w działaniu organu – to znaczy w tym, że doręczył jej niejasne treściowo decyzje – gdy tymczasem, mając na uwadze wymagany charakter okoliczności, które uchybienie terminowi powodują, uznać należy, że okoliczności uchybienia leżą w istocie po stronie samej skarżącej. Wynikają zgodnie z jej twierdzeniem z nieświadomości treści i znaczenia przedmiotowej decyzji. Tego rodzaju okoliczności nie przesądzają o braku jej winy w niedochowaniu terminu. Stanowią subiektywne przekonanie o stanie sprawy, stąd też nie zachodziły podstawy do przywrócenia jej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z [...] 2008r. znak [...]. Z tych względów uznając, że postanowienie Wojewody jest zgodne z prawem, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.