III SA/Kr 35/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2018 r. sprzeciwu J. S. od decyzji Wojewody z dnia 15 grudnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do stypendium sprzeciw oddala. Decyzją objętą sprzeciwem z dnia 15 grudnia 2017 r., nr [...] Wojewoda uchylił decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017r., nr [...], uchylającą: - decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2014 roku, znak: [...], nr decyzji: [...], orzekającą o przyznaniu J. S. (dalej: "skarżąca") od 3 listopada 2014 roku prawa do stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, na zasadach określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy; - decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2014 roku, znak: [...], nr decyzji: [...], orzekającą o utracie przez skarżącą od 25 listopada 2014 roku prawa do stypendium i orzekającej o odmowie przyznania J. S. (dalej: skarżąca) od 3 listopada 2014 roku prawa do stypendium. Decyzja objęta sprzeciwem zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Skarżąca zarejestrowała się w Grodzkim Urzędzie Pracy w dniu 21 września 2012 roku i z tym dniem, decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 roku, znak: [...], nr decyzji: [...], orzeczono o uznaniu jej za osobę bezrobotną. Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 roku, znak: [...], nr decyzji: [...], orzeczono o odmowie przyznania skarżącej, prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 21 września 2012 roku. W dniu 17 października 2014 roku, skarżąca otrzymała skierowanie na szkolenie z zakresu umiejętności aktywnego poszukiwania pracy, w terminie od 3 listopada 2014 roku do 21 listopada 2014 roku. W związku z odbywaniem szkolenia, decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 roku, znak: [...], nr decyzji: [...], orzeczono o przyznaniu skarżącej od 3 listopada 2014 roku prawa do stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku. Następnie, decyzją Prezydenta Miasta z [...] 2014 roku, znak: [...] nr decyzji: [...], orzeczono o utracie prawa do stypendium od 25 listopada 2014 roku, w związku z zakończeniem odbywania szkolenia. W dniu 10 listopada 2015 roku, Grodzki Urząd Pracy otrzymał raport ZUS U1, udostępniony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z którego wynika, że skarżąca została zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług, w okresie od 29 września 2014 roku do 30 września 2014 r. Fakt ten potwierdził płatnik składek oraz skarżąca. W konsekwencji powyższego decyzją z 8 stycznia 2016 roku, znak: [...], orzeczono o pozbawieniu skarżącej statusu bezrobotnego od 29 września 2014 roku. Na skutek odwołania skarżącej Wojewoda decyzją z dnia [...] 2016 roku, znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na skutek skargi skarżącej, Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyroku z 25 października 2016 roku, sygn. akt IIl SA/Kr 517/16, uchylił ww. decyzję Wojewody z [...] 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej. Od powyższego wyroku Wojewoda złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Konsekwencją orzeczenia o utracie statusu osoby bezrobotnej od 29 września 2014 r. było wznowienie z urzędu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 14 listopada 2014 r., orzekającą o przyznaniu skarżącej od 3 listopada 2014 r. prawa do stypendium oraz z 27 listopada 2014 r., orzekającą o utracie prawa do stypendium od 25 listopada 2014 r. W następnej kolejności organ I instancji, w dniu [...] 2017 r., wydał decyzję, znak: [...], uchylającą decyzję, co do której wznowiono postępowanie oraz orzekł o odmowie przyznania skarżącej od 3 listopada 2014 r. prawa do stypendium. Na skutek odwołania skarżącej, Wojewoda, decyzją z dnia 15 grudnia 2017 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu sprzeciwu opisała swoją sytuację związana z posiadaniem statusu osoby bezrobotnej i jego utratą, w związku z podjęciem krótkotrwałej pracy (jednodniowa umowa zlecenie), a co za tym idzie utratą prawa do stypendium. W dalszej części skarżąca opisała swój stan zdrowia. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. W dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) - zwana dalej "ustawą nowelizującą". Wprowadziła ona zmiany między innymi do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369), dalej: "P.p.s.a.". Zgodnie z art. 9 pkt 7 ustawy nowelizującej w dziale III ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po rozdziale 3 dodaje się rozdział 3a o tytule "Sprzeciw od decyzji". W myśl nowowprowadzonego art. 64a od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone: organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1). Skróceniu uległy też terminy procesowe: sprzeciw wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c. § 1), organ, który wydał zaskarżoną decyzję, przekazuje sprzeciw od decyzji sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy w terminie czternastu dni od dnia jego otrzymania (art. 64c § 4), a Sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji (art. 64d § 1). Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Zgodnie z art. 64e P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Ustawą nowelizującą wprowadzono również do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151a o brzmieniu: "§ 1. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. § 2. W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw. § 3. Od wyroku, o którym mowa w § 1, nie przysługuje środek odwoławczy, z tym że na zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie grzywny przysługuje zażalenie." Przyczyną wprowadzenia przyspieszonego trybu rozpoznawania sprzeciwów od decyzji kasatoryjnych był istniejący po stronie ustawodawcy zamiar zmniejszenia liczby decyzji kasatoryjnych wydawanych przez organ odwoławczy zbyt pochopnie, mimo obiektywnej możliwości załatwienia sprawy merytorycznie i wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 1 lub 2 K.p.a. Jak wynika z uzasadnieniu projektu ustawy (pkt XI.1) "Sprzeciw od decyzji kasatoryjnej powinien zatem mobilizować organ odwoławczy do wykonania jego ustawowej funkcji wynikającej z obowiązku dwukrotnego merytorycznego, a nie wyłącznie kontrolnego rozpatrzenia sprawy". Punktem wyjścia do oceny zaskarżonej decyzji musi być treść art. 138 § 2 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Obecne brzmienie omawianego przepisu obowiązuje od 11 kwietnia 2011 r. Z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej wynikało, iż celem tej zmiany było przede wszystkim "zwiększenie skrępowania organu odwoławczego przy podejmowaniu decyzji kasacyjnej (stanowiącej przecież wyjątek od zasady merytorycznego załatwienia sprawy przez organ odwoławczy)", gdyż poprzednia redakcja przepisu wydawała się zbyt szeroka. Odnosząc powyższe do kontrolowanej decyzji stwierdzić należy, że organ odwoławczy właściwie orzekł w decyzji objętej sprzeciwem, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Organ pierwszej instancji naruszył bowiem przepisy prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynika sprawy. Na dzień wydania decyzji organu pierwszej instancji nie było jeszcze prawomocnie zakończone postępowanie sądowe w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej skarżącej. Jak wynika z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania przez organ we wznowionym postępowaniu: "Ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę (...), nie zatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia (...) ". Art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy stanowi z kolei, że: "Starosta (...) pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ". Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy: "Bezrobotnemu w okresie odbywania szkolenia, na które został skierowany przez starostę, przysługuje stypendium finansowane ze środków Funduszu Pracy ". Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej przepisy Sąd stwierdza, że rację ma organ drugiej instancji w stwierdzeniu, że rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy skarżącej w kwestii pozbawienia statusu bezrobotnego od 29 września 2014 roku, może mieć wpływ na wydanie decyzji przez organ I instancji w sprawie odmowy przyznania skarżącej prawa do stypendium. Nie ma zatem wątpliwości, że organ pierwszej instancji powinien był skorzystać z przewidzianych w K.p.a. możliwości takich jak zawieszenie postępowania, i nie wydawać decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w ww. kwestii. Tymczasem organ pierwszej instancji wydał negatywne dla strony rozstrzygnięcie bez uwzględnienia wyniku postępowania w sprawie dotyczącej posiadania przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej, co należało uznać za przedwczesne. Dlatego rozstrzygnięcie organu II instancji należało uznać za słuszne, a sprzeciw za pozbawiony podstaw. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, orzekł jak w sentencji, w trybie art. 151a § 2 - ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.