III SA/Kr 353/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-04-29

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest emerytem, inwalidą II grupy, samotna i schorowana, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, w tym zwolnienia od opłat sądowych, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W przypadku osoby starszej, samotnej, schorowanej, utrzymującej się z niskiej emerytury, której wydatki na media i leki pochłaniają znaczną część dochodów, konieczność wygospodarowania środków na koszty sądowe uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący E. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Skarżący, 76-letni inwalida II grupy, samotny i schorowany, utrzymuje się z emerytury w kwocie 1371,06 zł. Posiada jedynie nieruchomość rolną, nie ma zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jego miesięczne wydatki na energię elektryczną, gaz i lekarstwa wynoszą ponad 470 zł. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego stan zdrowia i sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że w jego skład wchodzi jedynie nieruchomość rolna o powierzchni 2,3860 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Utrzymuje się z emerytury wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie 1371,06 zl Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że ma 76 lat, jest inwalidą II grupy stałej. Cierpi na rozliczne, wymienione schorzenia. Z uwagi na wiek i stan zdrowia nie jest w stanie dorobić do emerytury. Jest samotny i nie otrzymuje żadnej pomocy. Podnosi, że konieczność uiszczenia 200 zł wpisu przekracza jego możliwości finansowe. Określając swoje stałe wydatki podał, że na energię elektryczną przeznacza 142,50 zł, na gaz 104,26 zł, na lekarstwa 222,50 zł. Oprócz tych wydatków ponosi też koszty zakupu żywności, odzieży i obuwia, przejazdów na badania. Do wniosku dołączył kopię orzeczenia zaliczającego skarżącego do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, kopie posiadanych wyników badań, kart informacyjnych, zaświadczeń o stanie zdrowia, karty leczenia szpitalnego, decyzji o waloryzacji emerytury. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie skarżącego poparte kopiami okazanych dokumentów źródłowych jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Obrazuje, że skarżący nie należy do osób specjalnie zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę starszą, samotną, schorowaną, utrzymującą się ze stosunkowo niskiej emerytury. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że w takich warunkach - po opłaceniu mediów oraz wykupieniu lekarstw, które to wydatki pochłaniają niemal połowę otrzymywanego przezeń świadczenia – przy obecnym poziomie cen, środki jakimi dysponuje wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Co oczywiste, w takich warunkach skarżący nie za bardzo ma możliwość by poczynić stosowne oszczędności. Biorąc pod uwagę wiek skarżącego oraz wskazywane problemy zdrowotne trudno zaś czynić mu zarzuty, że nie stara się poprawić swej sytuacji własnym staraniem. Zarazem trudno byłoby wymagać od skarżącego sprzedaży bądź obciążenia należących do niego nieruchomości rolnych albowiem rozporządzenia tego rodzaju godziłby w podstawę egzystencji tego człowieka. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że osoba starsza, borykająca się z problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek jakichś poważniejszych powikłań nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia gdyż pozostaje cały szereg kosztów dodatkowych jak choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety. Wszystko to razem wzięte uzasadnia więc twierdzenie, że konieczność wygospodarowania pieniędzy na opłacenie kosztów sądowych jest dla skarżącego problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Z przytoczonych względów udzielono zatem skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło