III SA/Kr 354/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec ( spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2013r. nr [....] w przedmiocie odmowy sprostowania aktu własności ziemi skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] 2012r. nr [...] orzekające o odmowie sprostowania na wniosek skarżącego T. M. decyzji AWZ Naczelnika Gminy z dnia 19 września 1978r. Nr [...], w sprawie współwłasności nieruchomości w udziałach 3/4 części S. A. c. J. i W., zam. A 41, w 1/4 części M. A. s. I. i A., zam. A 326 nieruchomości położonej w miejscowości M, gm. C, oznaczonej jako działka ew. nr [...] o pow. 6,5994 ha. Jako podstawa prawna postanowienia wskazany został przepis art. 138 § 1 i 113 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267). Postanowienie zapadło w następujących okolicznościach stanu faktycznego: Skarżący wystąpił pismem z dnia 2.11.2012 r. do Wójta Gminy z wnioskiem o sprostowanie omyłki rachunkowej i pisarskiej w Akcie Własności Ziemi nr [...] z dnia 19.09.1978r., polegających na błędnym w jego ocenie przypisaniu A. S. współwłasności działki oznaczonej nr [...] o powierzchni 6,5994 ha położonej w M w ¾ części działki. Skarżący powołał się na załączone do aktu dokumenty, z których wynika, że A. S. zakupiła 4,5 ha lasu od rodzeństwa Z. M. (B.). Natomiast A. M., który w akcie wpisany jest jako współwłaściciel ¼ powierzchni działki [...] według skarżącego jest faktycznie współwłaścicielem ¼, ale całości powierzchni leśnej po A. B. tj 8,5 ha działki ew. [...] i [...]. Z. B. (M.) otrzymała natomiast 3,5 morga lasu to jest 1,96 ha lasu po ojcu A. B. Wójt Gminy dokonał ustaleń faktycznych wskazujących, że A. S. (mąż A. S.) kupił w dniu 10.01.1969 r. udziały po ¼ części od spadkobierców po A. B.: W. B., H. H. z d. B., i M. G. z domu B. grunt położony w M nr [...]. Zgodnie z protokołem zeznań świadków do AWZ z 15.08.1978 pozostały udział w ¼ otrzymał A. M. od swojego teścia A. B. w 1957 r. Na podstawie ww protokołu zeznań oraz umowy sprzedaży Naczelnik Gminy wydał ww akt własności ziemi. Jak organ zauważył, w umowie sprzedaży z 1969 r. i protokole zeznań świadków brak jest jakiejkolwiek informacji o parceli gruntowej kat. [...]. Organ odniósł te ustalenia do przesłanek sprostowania określonych przepisem art. 113 kpa wymagających zaistnienia w decyzji błędów pisarskich i rachunkowych bądź innych oczywistych omyłek, stwierdzając, że zakres żądanych przez skarżącego zmian w akcie własności ziemi nie podlega sprostowaniu w trybie ww przepisu. W szczególności w akcie nr [...] nie można dopisać parceli gruntowej lkat [...], gdyż A. S. nabył udział w ¾ części tylko do parceli gruntowej [...] a ponadto wprowadzenie zmian do treści decyzji określających współwłasność poprzez podanie powierzchni a nie poprzez podanie ułamka naruszałoby przepisy prawa o współwłasności nieruchomości oraz o trybie zniesienie tej współwłasności. Skarżący zażalił się na ww postanowienie, twierdząc, że sformułowanie, iż spadkobiercy posiadali udziały w ¼ części jest mylne, gdyż nie było faktycznego podziału na udziały ale na morgi. Podziału dokonał dopiero akt własności ziemi. Skarżący opisał także w jaki sposób doszło do nabycia ww nieruchomości przez jego poprzednika prawnego i stwierdził, że jego ojciec nabył swoją część w drodze umowy sprzedaży i jak się okazało sprzedający resztę z części testamentowej posiadają w niewykazanej w AWZ nr [...] pgr nr [...] ( 3,5 morga tj. 1,96 ha). Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało po rozpoznaniu zażalenia opisane na wstępie postanowienie. Organ wyjaśnił na wstępie zasady sprostowania decyzji na podstawie przepisu art. 113 § 1 kpa, poprzez stwierdzenie, że przyjęta w normie prawnej art. 113 § 1 k.p.a. klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Są to błędy pisarskie, rachunkowe i inne oczywiste omyłki, przy czym te wady orzeczenia charakteryzuje cecha oczywistości. Organ zaznaczył przy tym, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji a także nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie przewidzianym w art. 113 § 1 k.p.a. błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej mocy prawnej. Kolegium wyjaśniło, że wniosek skarżącego o sprostowanie oczywistej omyłki, czy też błędu rachunkowego, poprzez dopisanie pgr nr [...] ze względu na treść powoływanych przez skarżącego dokumentów tj. testament oraz umowę kupna sprzedaży z dnia 10.01.1969r. nie może być uznany za okoliczność uzasadniającą zastosowanie trybu przewidzianego w cyt. art. 113 § 1 kpa. Dokonanie sprostowania tej treści prowadziłoby w ocenie organu do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy, wymagającego uprzedniego przeprowadzenia postępowania w celu ustalenia, że w chwili sporządzania AWZ osoby w nim wymienione oprócz udziału we własności dz. ew. nr [...] o pow. 6,5994 ha nabyły również udział w pgr. Ikat. [...]. W żadnym z dokumentów znajdujących się w aktach zakończonych wydaniem w/w AWZ nie została uwidoczniona pgr. Ikat. [...], stąd wynika w głównej mierze brak podstaw do dokonania sprostowania tego AWZ zgodnie z wnioskiem skarżącego. Organ wyjaśnił bliżej, że dokonanie sprostowania w zakresie dopisania dodatkowej działki do gospodarstwa rolnego objętego w/w AWZ doprowadziłoby w rzeczywistości do zmiany stanu faktycznego udokumentowanego w aktach sprawy. Do takiej sytuacji dochodzi bowiem wtedy, gdy organ, używając tej instytucji procesowej, tworzy nowy stan faktyczny sprawy, który nie odpowiada zgromadzonemu materiałowi dowodowemu, albo gdy w ten sposób uzupełnia stan faktyczny, zmieniając swoje ustalenia i przydając im nowy, nieznany dotąd wymiar, mający zupełnie inne znaczenie niż przed sprostowaniem i to nie tylko z punktu widzenia stanu sprawy, ale i samego rozstrzygnięcia. W skardze na ww postanowienie T. M. zarzucił organowi błędne wnioski poczynione na podstawie zażalenia, iż żąda dopisania dodatkowej parceli [...]. Wskazał, że chodziło mu o właściwe wyliczenie udziałów parceli [...] osób wskazanych w ww akcie własności ziemi i dokumentacja załączona do aktu do tego jest wystarczająca. Wniósł zatem o naprawienie błędów obliczeniowych i wpisanie udziałów odpowiednio po 2/3 i 1/3 części, która mieści się w granicach parceli [...] i nie zmienia tych granic. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, wyjaśnił, że wniosek organu, iż skarżący domaga się dopisania do aktu własności ziemi parceli [...] wynikł z oceny treści zażalenia. Wniosek ten niemniej nie ma dla sprawy większego znaczenia, gdyż każde sprostowanie dotyczące zmiany udziałów w nieruchomości objętej aktem własności ziemi prowadzi do zmiany rozstrzygnięcia a jest to niezgodne z przepisem art. 113 § 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji (postanowień) sąd bada czy zaskarżona decyzja (postanowienie) nie narusza prawa oraz czy zostały wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga T. M. nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z przepisem art. 113 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267) organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. "Błąd pisarski" oznacza widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, a "błąd rachunkowy" omyłkę w wykonaniu działania matematycznego. Z kolei "inne oczywiste omyłki" są to omyłki co do swej istoty stojące na równi z błędami pisarskimi, a zatem omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną przez organ, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie bądź niewłaściwy dobór słowa. W orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie przyjęta jest teza, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Nie jest więc dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu lub mylne zastosowanie przepisu prawnego (przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13.12.2010r. sygn. akt II SA/Łd 1058/10, https://cbois.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy wskazać należy wpierw za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 1996r. sygn. akt II SA 432/95 (Lex Nr 27874), że nie jest wyłączona dopuszczalność stosowania art. 113 § 1 i 3 k.p.a. o sprostowaniu błędów i omyłek w stosunku do decyzji (aktów własności ziemi) wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 36 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.), pomimo, że nie ma możliwości wzruszenia w trybie administracyjnym aktu własności ziemi a także niedopuszczalne jest wydawanie nowych aktów własności ziemi. Wyłączenia te wynikają z przepisu art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1991. 107.464). Niemniej zakres żądanych przez skarżącego zmian w akcie własności ziemi Naczelnika Gminy z dnia 19 września 1978r. Nr [...] wykracza poza dozwolony zakres zmian określony przepisem art. 113 § 1 Kpa. W akcie tym zapisane zostało, że A. S. c. J. i W. jest właścicielem w cz. ¾ nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów pod nr [...] o pow. 6,5994 położonej w M a A. M. w ¼ tej samej nieruchomości. Ustalenia te zostały dokonane na podstawie umowy sprzedaży z dnia 10.01.1969 r. między A. S. (mężem A. S.) a W. B., H. H. i M. G., spadkobiercami A. B., na podstawie której A. S. zakupił ¾ ww nieruchomości a także na podstawie protokołu, z którego wynika, że pozostałą cześć nieruchomości w części ¼ użytkuje A. M. Otrzymał ją od teścia A. B. w roku 1957. Skarżący , jak słusznie zauważają orzekające w sprawie organy, domaga się zmiany w treści ww aktu własności ziemi, która ma polegać na zmianie ułamkowych części dysponowanych przez wskazane w akcie osoby (odpowiednio po 2/3 i 1/3). Tego rodzaju zmiana pociąga jednakże konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które mogłoby doprowadzić do innego rodzaju ustaleń niż wynikające z dołączonych do aktu dokumentów, stanowiących podstawę jego wydania. W ramach postępowania w przedmiocie sprostowania wykluczone jest tego rodzaju postępowanie. Sprostowanie aktu własności ziemi musi mieć miejsce w stanie faktycznym, który legł u podstaw wydania aktu. Nie może uzasadniać sprostowania nawet słuszne przekonanie, że inny stan faktyczny zachodził w dacie wydania aktu własności ziemi, a co za tym idzie innego rodzaju fakty winien stwierdzać akt własności ziemi. Innymi słowy, żądanie skarżącego nie mogło znaleźć realizacji w postępowaniu o sprostowanie aktu własności ziemi nr [...] z 19.09.1978 r. Sąd wobec powyższego oddalił skargę T. M. na podstawie art. 151 p.p.s.a.