III SA/Kr 355/06

WyrokWSA w Krakowie2007-02-28

Skład orzekający: Grażyna Danielec, Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił, że R. R. dobrowolnie opuścił miejsce stałego pobytu, co stanowiło podstawę do jego wymeldowania?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 kpa) poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego. Brak jest dowodów potwierdzających dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu przez R. R., zwłaszcza w kontekście jego pobytu w szpitalu i twierdzeń o przymusie ze strony żony. Sprawa wymaga ponownego, dogłębnego wyjaśnienia z uwzględnieniem wniosków dowodowych stron.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania R. R. z pobytu stałego na wniosek jego żony, która twierdziła, że mąż opuścił dom dobrowolnie w maju 2005 r. i zamieszkał u ojca. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o wymeldowaniu, którą utrzymał w mocy Wojewoda. R. R. wniósł skargę, twierdząc, że został zmuszony do opuszczenia domu przez żonę, a w okresie poprzedzającym wyprowadzkę przebywał na leczeniu szpitalnym. Sąd administracyjny uznał, że postępowanie dowodowe było niewystarczające.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Grażyna Danielec ( spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek Protokolant : Joanna Parada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 16 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane Wojewoda [...] decyzją z dnia 16 lutego 2006 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § l pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, póz. 960 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania R. R. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu R. R. z pobytu stałego z budynku nr [...] w [...] -utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, co następuje: Sprawa o wymeldowanie R. R. z pobytu stałego z budynku nr [...] w [...] została wszczęta przez Urząd Gminy w [...] w dniu [...] października 2005 r. na wniosek W. R. - żony. W. R. w złożonym wniosku podniosła, że jej mąż – R. R. nie mieszka pod powyższym adresem. Opuścił przedmiotowy budynek dobrowolnie w maju 2005 r. zabierając wszystkie swoje dokumenty i część rzeczy osobistych. Zamieszkał u ojca w miejscowości [...] . Z uwagi na naganne zachowanie męża – R. R. nie widzi możliwości, aby mógł on zamieszkiwać razem z nią i dziećmi w przedmiotowym budynku. Jako jedyna właścicielka tego budynku wnosi o wymeldowanie R. R.. Organ l instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w dniu [...] grudnia 2005 r. wydał decyzję o wymeldowaniu R. R. z pobytu stałego z budynku w [...] . Uzasadniając wydaną decyzję organ orzekający stwierdził, iż R. R. nie mieszka w powyższym budynku. Opuścił przedmiotowy budynek dobrowolnie nie dopełniając obowiązku wymeldowania się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego i zamieszkał u swojego ojca pod adresem [...] . Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody [...] złożył R. R.. W odwołaniu podnosi, iż nie zgadza się z wydaną decyzją. Uważa, że jest ona bardzo krzywdząca. Twierdzi, że przedmiotowego budynku nie opuścił dobrowolnie, lecz został do tego zmuszony przez żonę. W dalszej części odwołania R. R. opisuje swoją trudną sytuację życiową. Wnosi o pozytywne rozpatrzenie złożonego odwołania. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że podstawą prawną wymeldowania jest przepis art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w myśl którego, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z materiału dowodowego, stwierdza organ, zgromadzonego przez organ l instancji w trakcie toczącego się postępowania wynika, że R. R. nie mieszka w budynku nr [...] w miejscowości [...] , w którym to budynku posiada zameldowanie na pobyt stały. Organ l instancji ustalił, że R. R. przebywa u swojego ojca w budynku nr [...] w [...] . Powyższe potwierdzone zostało przez strony niniejszego postępowania oraz na podstawie przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Policji kontroli dyscypliny meldunkowej pod tym adresem. Skarżący w trakcie prowadzenia postępowania o wymeldowanie nie ubiegał się też na drodze postępowania sądowego o korzystny dla siebie wyrok w wyniku, którego mógłby ponownie zamieszkać w przedmiotowym budynku. Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, stwierdza dalej organ, są przepisami porządkowymi, a zameldowanie świadczy o stałym przebywaniu osoby pod danym adresem. Natomiast R. R., jak wykazało przeprowadzone postępowanie przez organ l instancji nie mieszka w budynku nr [...] w [...] , stąd też nie może posiadać stałego zameldowania w tym budynku. Na koniec organ odwoławczy stwierdza, że podniesione w złożonym odwołaniu przez R. R. argumenty, nie mogą skutkować zmianą decyzji, gdyż w przedmiotowej sprawie przesłanka opuszczenia budynku nr [...] w miejscowości [...] przez R. R. jest bezsporna, a sprawy poniesionych nakładów finansowych na przedmiotową nieruchomość w trakcie trwania związku małżeńskiego mogą być tylko przedmiotem postępowania sądowego. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł R. R.. Skarżący podnosi, że decyzja o wymeldowaniu jest dla niego bardzo krzywdząca z uwagi na to, iż nie wyprowadził się z domu z własnej woli, ale został zmuszony przez żonę. Podkreślił, iż w okresie od [...] kwietnia do [...] maja 2005 r. przebywał na leczeniu w Szpitalu Decyzja o wymeldowanie mnie z pobytu stałego z budynku nr [...] w [...] wszczęta przez Urząd Gminy w [...] w dniu [...] października 2005 na wniosek mojej żony-W. R. jest dla mnie bardzo krzywdząca z uwagi na to, iż jeszcze raz podkreślam że nie wyprowadziłem się z domu z własnej woli, lecz zostałem zmuszony przez żonę. Nadmieniam , że w okresie od [...] .04.2005-[...] .05.2005 przebywałem na leczeniu w Szpitalu Specjalistycznym im. [...] , a zanim poszedł do szpitala żona szukała ciągłych zaczepek, wszczynała awantury, a potem wzywała Policję do interwencji. Twierdzi, że żona wyrzuciła go po powrocie ze szpitala tj. w maju 2005 r. Został zmuszony przez żonę do opuszczenia budynku, a nie wyprowadził się z własnej woli. W pozostałej części skargi skarżący przedstawia stosunki majątkowe pomiędzy nim i żoną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W ocenie Sądu organy wydające decyzje naruszyły przepisy art. 7 i 77 kpa i to w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik postępowania. Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jako przesłankę do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Natomiast, jeśli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego, bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Zatem przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie, na podstawie bardzo skąpego materiału dowodowego, trudno uznać, aby stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości. Przed organem l instancji zostały przesłuchane tylko strony i każda z nich twierdziła coś przeciwnego. Brak jest jakichkolwiek wywiadów, czy też przesłuchań świadków w celu ustalenia czy R. R. dobrowolnie opuścił miejsce stałego pobytu, czy też na skutek działań żony. Organ II instancji nie wziął pod uwagę, że w okresie od [...] kwietnia do [...] maja 2005 r. skarżący przebywał w Specjalistycznym Szpitalu im. [...] , a z karty informacyjnej wynika, iż jest osoba poważnie chorą. Skarżący nie został pouczony o możliwości składania wniosków dowodowych dla wykazania swojego stanowiska. Również uczestniczka nie została prawidłowo pouczona. Sprawa zatem nie została wyjaśniona w sposób dostateczny do prawidłowego rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie pouczenie stron o możliwości składania wniosków dowodowych i jeśli takie wnioski zostaną złożone, przeprowadzenie wszystkich zawnioskowanych dowodów i dokonanie ich oceny zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 kpa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) oraz art. 152 ppsa orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło