III SA/Kr 355/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na czynność Prezydenta Miasta z dnia 12 marca 2010r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy postanawia: odrzucić skargę. W dniu 24 lutego 2010r. A. S. złożył w Urzędzie Miasta wniosek w sprawie mieszkaniowej dotyczący udzielenia pomocy mieszkaniowej z tytułu względów społecznych (bezdomność, eksmisja bez prawa do lokalu socjalnego, przemoc w rodzinie). Pismem z dnia 12 marca 2010r., nr [...] Prezydent Miasta poinformował A. S., iż jego wniosek z dnia 24 lutego 2010r. nie może być weryfikowany z tytułu bezdomności albowiem wynika z niego, że jest on zameldowany na pobyt stały w lokalu mieszkalnym nr [...] na os. A w K. Prezydent Miasta stwierdził również, iż wniosek A. S. nie może być także weryfikowany z tytułu zamieszkiwania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu z uwagi na fakt, że wnioskodawca nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, a mieszkanie na os. A jest w znacznym stopniu zadłużone. Równocześnie Prezydent Miasta pouczył A. S., iż na podstawie § 20 ust. 6 uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej, może wnieść skargę na akt prawny z zakresu administracji publicznej na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ zastrzegł przy tym jednak, iż skarga powinna zostać poprzedzona czynnością określoną w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pismem z dnia 7 kwietnia 2010r. A. S. wniósł skargę na powyższe pismo Prezydenta Miasta zarzucając mu naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, organ nie dokonał analizy jego wniosku, nie zwrócił się do niego o dodatkowe dokumenty ani o wyjaśnienie czemu nie przebywa w miejscu stałego zameldowania. W dalszej części skargi skarżący opisał swoją sytuację osobistą. Stwierdził również, że został naruszony jego interes prawny, gdyż poprzez odmowę przyjęcia jego wniosku do weryfikacji został wykluczony ze społeczeństwa, albowiem nigdy nie będzie w stanie osiągnąć takich dochodów by kupić lub wynająć mieszkanie. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, iż została ona wniesiona na akt z zakresu administracji publicznej, który dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 52 § 3 tej ustawy skarga winna być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a niewyczerpanie tego trybu powoduje, że skarga podlega odrzuceniu. Uzasadniając z kolei wniosek o oddalenie skargi organ stwierdził, iż w stosunku do skarżącego zachodzą negatywne przesłanki przyznania pomocy mieszkaniowej określone w uchwale Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowym zagadnieniem wymagającym ustalenia jest rozstrzygnięcie, czy rozpoznawana sprawa może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym od szeregu lat dominował pogląd, że sprawy dotyczące najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny. Istotną rolę dla ukształtowania się tego poglądu odegrała uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997r., sygn. akt III ZP 37/97 (OSNP 1998/7/200), w której sformułowano pogląd, że "wybór osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.)". Podobne stanowisko prezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Zasadnicza zmiana w dotychczasowym orzecznictwie nastąpiła wraz z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 21 lipca 2008r., sygn. akt I OPS 4/08 (LEX nr 400065), w której stwierdzono, iż uchwała zarządu dzielnicy miasta odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Przedmiotowa uchwała zapadła na tle stanu faktycznego powstałego w Warszawie. Ustawa z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. nr 41, poz. 361 z późn. zm.) określa w odrębny sposób status gminy Warszawa, w której dzielnice jako jednostki pomocnicze gminy wykonują w konkretnym zakresie zadania gminy. Do zakresu działania dzielnic należy m.in. utrzymanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych, a organem wykonawczym dzielnicy jest zarząd. Stąd też w powołanej uchwale NSA z dnia 21 lipca 2008r. przedmiotem analizy i oceny jest uchwała zarządu dzielnicy, która została zakwalifikowana jako akt z zakresu administracji publicznej z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Struktura pozostałych gmin w Polsce jest odmienna, a zadania z zakresu najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gmin należą do organu wykonawczego gminy. Nadto podejmowane na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. nr 31, poz. 266 z późn. zm.) uchwały rad gmin określające zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, mogą zawierać różne (ale mieszczące się w granicach prawa ) rozwiązania. Stąd też stosowanie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008r. wymaga, aby w każdym przypadku dostosować ją do treści obowiązującej w danej gminie uchwały rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali. Obowiązująca uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. przewiduje w § 20 wstępną weryfikację wniosku. Wstępna weryfikacja polega na stwierdzeniu czy wnioskodawca spełnia kryteria określone niniejszą uchwałą. Jeżeli wynik wstępnej weryfikacji jest negatywny, wnioskodawca nie uczestniczy w dalszych etapach postępowania i jest o tym fakcie pisemnie zawiadamiany. To organ dokonując tej weryfikacji w sposób samodzielny, jednostronny, władczy, ocenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w uchwale, czy też ich nie spełnia. W przypadku sporu powstałego pomiędzy organem, a wnioskodawcą na tle oceny czy spełnione są przesłanki określone w uchwale, kwestia ta może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu, pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że nie spełnia przesłanek określonych w uchwale, w rozpoznawanej sprawie jest to pismo z dnia 12 marca 2010r., stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniesienie skargi na taką czynność Prezydenta Miasta powinno być, zgodnie z art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzedzone wezwaniem organu na piśmie, w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiej czynności, do usunięcia naruszenia prawa, o czym skarżący został pouczony. Mimo to nie poprzedził skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Niewyczerpanie powyższego trybu powoduje, że skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.