III SA/Kr 358/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia 31 stycznia 2014 r. nr [....] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną wskazał tylko na siebie. Nie posiada nieruchomości. Jeśli natomiast chodzi o zasoby pieniężne i przedmioty wartościowe to zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego pieniądze w kwocie 10.000 zł oraz złote ślubne obrączki zostały zabrane przez komornika w czasie eksmisji. Prócz tego skarżąc wymienił także rzeczy, które jego zdaniem nie zostały ujęte w protokole eksmisyjnym. Swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 1451,23 zł z tytułu emerytury i dodatku pielęgnacyjnego. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, odniósł się do okoliczności nurtującej go sprawy. Podał, że miesięcznie wydaje: na leki 150 zł, na energię elektryczną 100 zł, na gaz 50 zł, na środki czystości 70 zł, na odzież 100 zł, na telefon 80 zł, na życie 700 zł. Do wniosku dołączył kopie decyzji o przyznaniu mu dodatku pielęgnacyjnego, orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z [...] 2014 r. ustalające, że skarżący jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji, kopie oceny psychologicznej wskazującej na zaburzenia u skarżącego procesów poznawczych, osłabioną pamięć, niższą od przeciętnej koordynację wzrokowo-ruchową, stwierdzającą że w sytuacjach związanych z dbaniem o swoje sprawy skarżący wymaga pomocy ponieważ jest nieco zagubiony i zmaga się z niedosłuchem, kopie zaświadczeń lekarskich, kart leczenia, wyników badań, potwierdzenie przelania na rachunek tut. Sądu kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi stosownie do wezwania z dnia 25 lutego 2014 r. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Jest wystarczające dla oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Nie przesądza jednak samo w sobie o zasadności złożonego wniosku w całości. Jeśli bowiem skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką skuteczności jego wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tutaj pojawia się problem. Jakkolwiek bowiem uznać należy, że skarżący nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych to jednak posiada bieżące dochody z tytułu emerytury i dodatku pielęgnacyjnego, których miesięczna wysokość nie tylko przekracza wysokość wpisu ale nadto pozwoliła skarżącemu po opłaceniu wykazanych wydatków uiścić żądany wpis od skargi. Okoliczności te siła rzeczy niweczą więc zasadność ewentualnych ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja taka nie przekreśla starań skarżącego w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine). Oczywiście po dokonaniu ustaleń, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia takiego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa) Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Chociaż bowiem bieżące dochody pozwalają skarżącemu opłacić koszty sądowe w sprawie to jednak nie jest on w stanie sfinansować z nich bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania adwokata z wyboru. Uwzględniając jednocześnie sytuację zdrowotną skarżącego należy jednocześnie stwierdzić, że nie nadużywa on tego prawa. Gdy się bowiem uwzględni opisane w opinii psychologicznej zaburzenia u skarżącego procesów poznawczych, osłabioną pamięć, niższą od przeciętnej koordynację wzrokowo-ruchową, zagubienie w sytuacjach związanych z dbaniem o swoje sprawy, niedosłuch to realizacja potrzeby skarżącego do skorzystania z kwalifikowanego pełnomocnika opłacanego przez Skarb Państwa już na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym może być zrealizowana w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 246 §1 pkt. 2 w związku z art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.