III SA/Kr 36/07
WyrokWSA w Krakowie2007-03-28
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Krystyna Kutzner, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może zakwestionować zadeklarowaną przez importera wartość celną towaru (samochodu osobowego) na podstawie porównania z cenami obowiązującymi na rynku niemieckim, jeśli towar został zakupiony w Holandii, a dodatkowo nie uwzględniono stanu technicznego pojazdu (powypadkowego)?Ratio decidendi
Organ celny nie może zakwestionować zadeklarowanej wartości celnej towaru wyłącznie na podstawie porównania z cenami obowiązującymi na rynku innego kraju niż kraj zakupu, nawet w obrębie Unii Europejskiej. Ponadto, przy ocenie wiarygodności wartości transakcyjnej należy uwzględnić stan techniczny pojazdu, zwłaszcza jeśli jest on powypadkowy, co ma istotny wpływ na jego wartość. Niewłaściwe ustalenie wartości celnej, oparte na błędnym porównaniu rynkowym i nieuwzględnieniu stanu pojazdu, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.Stan faktyczny
Skarżący dokonał zgłoszenia celnego samochodu osobowego sprowadzonego z Holandii, deklarując wartość celną na podstawie faktury zakupu. Organ celny zakwestionował tę wartość, opierając się na porównaniu z cenami z niemieckiego katalogu "Schwackeliste", uznając ją za zaniżoną. Skarżący zarzucił organom celnym wadliwe postępowanie dowodowe, nieuwzględnienie opinii rzeczoznawcy oceniającej stan techniczny pojazdu (powypadkowy) oraz błędne ustalenie wartości celnej. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uchylając ją jednak w części i ustalając nową wartość celną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, i zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi W. K.- Zakład Elektrobudowlany "E." na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego W. K.- Zakład Elektrobudowlany "E." kwotę 661,20 zł (słownie: sześćset sześćdziesiąt jeden złotych dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] lipca 2002 r. w Urzędzie Celnym skarżący W. K., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Elektrobudowlany "E.", dokonał zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochodu osobowego marki [...], sprowadzonego z Holandii, rok produkcji [...], pojemność silnika: [...] cm3, nr nadwozia: [...], nr silnika: [...], który w dokumencie SAD nr [...] nr [...] zaklasyfikował do kodu PCN 8703 24 90 1 Taryfy celnej.
Do zgłoszenia celnego skarżący załączył m.in. fakturę nr [...] z dnia [...].06.2002 r. opiewającą na kwotę [...] -, świadectwo przewozowe EUR.1 Nr. [...] o preferencyjnym pochodzeniu towaru z Unii Europejskiej, deklarację wartości celnej oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu. Wartość celna pojazdu została określona w wysokości [...] -, co w przeliczeniu na złote polskie według daty powstania długu celnego wynosi po zaokrągleniu do pełnych złotych [...] PLN. W zgłoszeniu celnym skarżący zadeklarował stawkę celną 0%, właściwą dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej oraz dług celny w wysokości 0%.
Po przyjęciu zgłoszenia celnego Naczelnik Urzędu Celnego dokonał jego weryfikacji w trybie art.23 § 7 Kodeksu celnego, a następnie decyzją z dnia [...].07.2002 r. uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej kwoty wnikającej z długu celnego i określił jego wysokość w kwocie 0% . W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny stwierdził, że zadeklarowana wartość celna nie mogła być przyjęta za wartość celną przedmiotowego pojazdu i w konsekwencji wartość tę ustalił na podstawie art.29 § 1 tej ustawy w wysokości [...] -, tj. [...] zł. Z uwagi na zastosowanie stawki celnej obniżonej, właściwej dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej w wysokości 0%, kwota długu celnego nie uległa zmianie .
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie , w którym zarzucił wadliwość przeprowadzonego postępowania dowodowego . Rewizja przedmiotowego pojazdu została ograniczona przez funkcjonariusza celnego jedynie do odczytania marki i typu samochodu oraz jego numerów identyfikacyjnych. Organ celny nie odniósł się do stanu pojazdu będącego po naprawie , ani do jego przebiegu według wskazań drogomierza , a te okoliczności, w ocenie skarżącego , miały kluczowe znaczenie na wynegocjowaną cenę . W dniu przyjęcia zgłoszenia celnego skarżący , jak twierdzi, przedstawił wycenę Nr [...] wydaną przez rzeczoznawcę samochodowego , w której rzeczoznawca ten stwierdził, że badany pojazd był po naprawie blacharskiej i lakierniczej lewej strony nadwozia , z nieczynnymi poduszkami bezpieczeństwa w drzwiach przednich i tylnych strony lewej oraz po naprawie zawieszenia przedniego i tylnego strony lewej. Z wyceny tej wynikało , że samochód jest powypadkowy i bez gwarancji.
Skarżący zarzucił , że dowód w postaci wyceny nie został uwzględniony w prowadzonym postępowaniu , co narusza art.180 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto skarżący wniósł o przyjęcie zadeklarowanej wartości rynkowej brutto w wysokości [...] PLN jako wartości celnej , ustalonej na podstawie notowań rynkowych i korekt mających wpływ na wartość pojazdu.
Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego . decyzją z dnia 4.11.2002 r uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwsze instancji w całości oraz uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części określającej wartość celną towaru , wartość statystyczną oraz podstawę opłaty orzekł w tym zakresie w ten sposób , że wartość celną określił w wysokości [...] - , a wartość statystyczną i podstawę opłaty w wysokości [...] PLN
Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ odwoławczy podniósł , że w wykazie załączników do ww. zgłoszenia celnego w polu 44 dokumentu SAD brak było wpisu poświadczającego przedstawienie wyceny rzeczoznawcy wraz ze zgłoszeniem celnym; w aktach sprawy także nie było dowodu potwierdzające fakt złożenia jakichkolwiek nowych dokumentów przez skarżącego po przyjęciu zgłoszenia celnego. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej uznał , że przedmiotowa opinia rzeczoznawcy nie została przedstawiona organowi celnemu w czasie trwania postępowania przed Naczelnikiem Urzędu Celnego, ale dopiero na etapie postępowania odwoławczego.
Organ celny przy przeprowadzaniu wyceny pojazdu wziął pod uwagę dane ze specjalistycznych katalogów samochodów używanych. Zgodnie z treścią art. 191 Ordynacji podatkowej organ celny nie był zobowiązany do żądania opinii biegłego w sytuacji, gdy w jego ocenie okoliczności sprawy były w tym zakresie udowodnione w sposób wystarczający. Dane z katalogów są powszechnie stosowane w praktyce postępowań w sprawach dotyczących importu samochodów używanych. Zalecenia Światowej Organizacji Handlu także nie wymagają posłużenia się dowodem z wyceny rzeczoznawcy w każdej sprawie. W sytuacji, gdy stosowany katalog zawiera dane bezpośrednio odnoszące się do samochodu odpowiadającego typowi pojazdu sprowadzonego, opinia biegłego nie jest konieczna, a jej żądanie , w ocenie organu odwoławczego, stanowiłoby narażenie importera na nieuzasadnione koszty. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Dyrektor Izby Celnej uznał zarzut nieprawidłowego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego za nieuzasadniony.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 23 § 7 Kodeksu celnego upoważnia organy celne nie tylko do oceny przedłożonych dokumentów pod względem formalnym, ale również daje możliwość badania wiarygodności dokumentów pod względem materialnym i ma na celu wyeliminowanie przypadków zaniżania wartość sprowadzanych na polski obszar celny samochodów. W niniejszej sprawie wiarygodności formalnej organy celne nie kwestionowały; wątpliwości tych organów wzbudziła jedynie materialna wiarygodność przedłożonej przez skarżącego faktury zakupu w zakresie uwidocznionej w niej ceny transakcyjnej przedmiotowego pojazdu. Cena podana w dokumentach załączonych do zgłoszenia celnego nie jest bezwzględnie wiążąca dla organów celnych ; wartość transakcyjna nie zawsze bowiem odpowiada wartości towaru. Ocena wiarygodności danych , zdaniem Dyrektora Izby Celnej, musi być oparta na obiektywnych przesłankach, jakimi w przypadku samochodów mogą być katalogi specjalistyczne cen pojazdów używanych na rynkach zagranicznych Zakwestionowanie ceny sprzedaży możliwe jest tylko w odniesieniu do notowań na rynkach zagranicznych, dlatego prawidłowo należało dokonać porównania z danym wynikającymi ze stosowanego powszechnie w praktyce organów celnych katalogu-"Schwackeliste" wydawnictwa EurotaxSchwacke, zawierającego uśrednione ceny samochodów używanych na reprezentatywnym dla krajów Unii Europejskiej rynku niemieckim.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że w zaskarżonej decyzji organ celny pierwszej instancji ograniczył się w tym względzie jedynie do poinformowania, że zadeklarowana kwota budzi uzasadnioną wątpliwość, gdyż w oczywisty sposób nie odpowiada rzeczywistej wartości towaru. Nie zostały w uzasadnieniu rozstrzygnięcia ujawnione źródła danych służących do porównania wartości. W związku z tym w toku postępowania odwoławczego dokonano kontroli prawidłowości oceny Naczelnika Urzędu Celnego l w Krakowie przez porównanie zadeklarowanej wartości z danymi z katalogu "Schwackeliste. Superschwacke. Pkw. Gelandewagen. Transporer" nr 6/2002, wydawanego przez Eurotaxschwacke, Niemcy. Na stronie 446 podane zostały ceny samochodu odpowiadającego typowi sprowadzonego przez skarżącego pojazdu ; nie zostały jednak podane ceny dla samochodów wyprodukowanych w 2001 r. W związku z tym organ odwoławczy dokonał porównania danych samochodów wyprodukowanych w 2000 r., a więc o rok starszych niż pojazd sprowadzony. Średnia cena sprzedaży została oszacowana na [...] -. Cena transakcyjna zadeklarowana przez skarżącego stanowiła kwotę mniejszą o ponad 24% od ustalonej na podstawie materiału porównawczego. Różnica ta pozwalała , w ocenie Dyrektora Izby Celnej , na stwierdzenie, że zadeklarowana kwota jest w oczywisty sposób zaniżona w stosunku do poziomu cen na rynku Unii Europejskiej.
Organ celny podniósł , że skarżący nie przedstawił w trakcie postępowania żadnych innych wycen uzasadniających przyjęcie wartości z faktury jako wiarygodnej ceny sprzedaży samochodów tego typu. Opinia rzeczoznawczy, załączona do odwołania, odnosiła się do wyceny samochodu na rynku polskim, dlatego nie mogła znaleźć zastosowania przy ocenie wiarygodności wartości podanej na fakturze ze względu na notowania na rynku kraju eksportu.
Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , że w przypadku , gdy zakwestionowana zostanie wiarygodność dokumentów służących do określania wartości celnej .wartość celną ustala się zgodnie z metodami zastępczymi określonymi w art. 25 - 29 Kodeksu celnego. W przypadku importu samochodów używanych wartość celną , zgodnie z zaleceniami Technicznego Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Handlu ustalana jest z wykorzystaniem danych dostępnych na polskim obszarze celnym , zgodnie z art. 29 § 1 Kodeksu celnego, tzw. metodą "ostatniej szansy".
W rozpatrywanej sprawie ustalając wartość celną przedmiotowego pojazdu przyjęto za podstawę cenę pojazdu o takich samych parametrach technicznych, wyprodukowanego w tym samym roku co pojazd będący przedmiotem postępowania, tj. w kwocie [...] PLN, na podstawie notowań zawartych w katalogu Informator rynkowy. Samochody osobowe" nr 6/2002, wydanego przez Eurotax, Polska. Otrzymaną wartość pomniejszono o kwotę podatku VAT - 22% oraz o kwotę podatku akcyzowego -13,6% . W wyniku przeprowadzonej kalkulacji otrzymano kwotę [...] PLN. Kwota ta, po zaokrągleniu według zasad obliczania należności celnych do 184.210,00 PLN została przyjęta w decyzji odwoławczej jako podstawa wymiaru należności celnych i podatkowych.
Odnosząc się do zarzutu odwołania nie uwzględnienia przedłożonej przez skarżącego wyceny sporządzonej przez rzeczoznawcę , Dyrektor Izby Celnej "stwierdził , że użyte wydawnictwa "Schwackeliste' oraz "Informator rynkowy. Samochody osobowe" wydany przez Eurotax, podają ceny bieżące na reprezentatywnym dla Unii Europejskiej rynku niemieckim oraz na rynku polskim Są to informacje o cenach średnich pojazdów, ustalone na podstawie analizy sprzedaży prowadzonej na próbie samochodów używanych z całego obszaru odpowiednich krajów. Sprowadzony przez skarżącego samochód został uznany przez rzeczoznawcę za sprawny technicznie i dopuszczony do ruchu., dlatego zarzuty nieuwzględnienia zużycia samochodu przy określaniu wartości celnej są nie uzasadnione.
Z uwagi na fakt, że powyższe informacje stanowią rezultat porównania wielu notowań danego typu pojazdu należy stwierdzić, że stosowanie ich przez organy celne w pełni odpowiada wymaganiom art. 29 Kodeksu celnego.
Przedstawiona przez skarżącego wycena dokonana przez biegłego została oparta na katalogu "Pojazdy samochodowe. Wartości rynkowe. Część A" nr VI-2002 wydawanym przez Stowarzyszenie - Rzeczoznawcy Samochodowi, Wydawnictwo INFO - EKSPERT. Natomiast z uwagi na zasadę równego traktowania stron przy prowadzeniu weryfikacji cen pojazdów używanych należy stosować w podobnych sprawach te same wydawnictwa podające poziom cen na danym rynku, dlatego właściwe jest użycie w pierwszym rzędzie katalogu wydawnictwa "EUROTAX". a dopiero gdy nie jest możliwe znalezienie pojazdu dostatecznie dokładne odpowiadającego typowi samochodu sprowadzonego - zastosowanie katalogu wydawnictwa INFO-EKSPERT i innych.
Ponadto wycena rzeczoznawcy uwzględnia takie elementy jak: korekta za pierwszą rejestrację (-4450 zł), korekta za ogumienie (-556 zł), korekta za wcześniejsze naprawy (-12064 zł), korekta za liczbę właścicieli (-2413 zł), korekta z uwagi na regionalną sytuację rynkową (-12064 zł), korektę z uwagi na import prywatny (-9651 zł oraz korektę z uwagi na konieczne naprawy pojazdu (-3692 zł).
Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że katalogi samochodów używanych podają ceny ukształtowane już z uwzględnieniem takich czynników.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że w decyzji organu pierwszą instancji kwotę długu celnego określono w tej samej wysokości, w jakiej zadeklarowano w zgłoszeniu celnym , dlatego błędnie orzeczono, że kwota długu celnego obliczona w zgłoszeniu jest nieprawidłowa. Błędnie także zastosowano przepis art. 65 § 4 pkt 2 Iit b Kodeksu celnego. Treść sentencji ww. decyzji dotknięta była wyżej wymienioną wadą, konieczne stało się usunięcie jej z obrotu prawnego.
Na powyższą decyzje wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżący zarzucił obrazę art. 8 i 13, art. 233 § 1 pkt. 2 lit .a Ordynacji podatkowej oraz art. 23 § 7, art. 24 § 1 art.29 § 1 Kodeksu celnego Ponadto skarżący zarzucił błędną ocenę stanu faktycznego przez nieuwzględnienie dodatkowej opinii i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości..
Skarżący nie zgadzając się ze stanowiskiem Naczelnika Urzędu Celnego zawartym w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej podniósł, że decyzja ta stanowiła wynik błędnego, nielogicznego, przeprowadzonego wadliwie postępowania administracyjnego, które zostało dokonane z naruszeniem podstawowych zasad jakie owo postępowanie narzuca na organ wydający stosowne decyzje ( np. obiektywizm, pełne i rzetelne zapoznanie się z materiałami dowodowymi). Kwestionując wiarygodność rachunku zakupu samochodu ,organ celny w wydanej decyzję przyjął wycenę według Katalogu EUROTAX, przy czym przyjmując te dane nie powołał się na ich aktualność co do daty, pochodzenia ( nr katalogu EUROTAX ) i podstawy zastosowania wyceny "ostatniej szansy". Skarżący zakwestionował pojęcie "wartości rynkowej" i "rynku", które to pojęcia , jego zdaniem , winny odzwierciedlać badanie na podstawie różnych źródeł. "Rynek" posługuje się co najmniej kilkoma katalogami określającymi wartość wybranych pojazdów, a organ celny przyjął wariant najbardziej skrajny i niekorzystny dla skarżącego co narusza zasadę obiektywizmu oraz bezstronności w wydawaniu decyzji przez organ celny. Skarżący powtórzył argumentację dotyczącą rewizji celnej przedmiotowego samochodu , zarzucając , że funkcjonariusz celny ograniczył się jedynie do odczytania marki i typu pojazdu oraz jego numerów identyfikacyjnych, a organ celny w wydanej decyzji nie odniósł się w ogóle do stanu pojazdu przed i po jego naprawie, do przebiegu kilometrów według wskazania drogomierza, a te fakty , w ocenie skarżącego miały kluczowe znaczenie na negocjowaną cenę i zapłatę za przedmiotowy pojazd.
Skarżący powtórzył także argumentację dotyczącą przedłożonej w dniu zgłoszenia celnego wyceny Nr [...] wydanej przez rzeczoznawcę samochodowego mgr inż. J. M. (certyfikat CCRS [...]), a który to dowód nie został uwzględniony przez organy celne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, póz. 1270 ).
Z kolei art.134 § 1 w/w ustawy stanowi , że sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to , że Sąd ma prawo , a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa , a także wszystkie przepisy , które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nawet , gdy dany zarzut nie został podniesiony ( wyrok WSA w Warszawie , z dnia 25.02.2004 r, syg.akt III S.A. 1456/02 , Lex nr 113588 ).
W rozpatrywanej sprawie organy celne naruszyły przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w zakresie niżej opisanym, a które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy.
Podstawą wymiaru cła jest wartość celna towaru , która zgodnie z art.23§1 Kodeksu celnego jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.
Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego ( art.23 § 7).
Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej , że wskazany przepis upoważnia organy celne do oceny przedłożonych dokumentów nie tylko pod względem formalnym, ale również pod względem materialnym dotyczącym informacji w nich zawartych, w celu wyeliminowania przypadków wprowadzania na polski obszar celny towarów o zaniżonej wartości celnej. Dopuszczalność wyeliminowania zasady określonej w art.23 § 1 Kodeksu celnego uzależniona jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek : 1/ brak wiarygodności dokumentów lub brak samych dokumentów , 2/ wskazania przez organ celny przyczyn braku wiarygodności dokumentów.
W rozpatrywanej sprawie ograny celne nie kwestionując formalną wiarygodności dokumentów stwierdzających wartość celną sprowadzonego przez skarżącego samochodu zakwestionowały jego wartość transakcyjną z uwagi na niską cenę wskazaną w fakturze zakupu w stosunku do jego wartości wynikającej z katalogu "Schwackeliste".
Stanowisko to jest nie zgodne z przytoczonym wyżej art.23 § 1 Kodeksu celnego , zgodnie z którym wartością celną jest cena faktycznie zapłacona lub należna . Ocena prawna zawarta w zaskarżonej decyzji budzi zastrzeżenia Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika , że niska cena pojazdu podana w załączonej do zgłoszenia celnego fakturze uzasadniała odmowę przyjęcia wartość transakcyjnej z tego powodu , że cena zawarta w katalogu "Schwackeliste" różni się od ceny deklarowanej przez skarżącego.
Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarł stwierdzenie , że zadeklarowana przez skarżącego wartość celna jest w oczywisty sposób zaniżona " w stosunku do poziomu cen na rynku Unii Europejskiej" Z powyższego wynika , że organ celny utożsamia wartość celną samochodu z jego wartością rynkową rozumianą jako " cena unijna " . Rzeczą powszechnie wiadomą jest, że nie istnieje jedna cena samochodu obowiązująca we wszystkich krajach Unii Europejskiej. Z wyjaśnień do katalogu "Schwackeliste" pod hasłem "Notowanie" wynika, , że wartości pojazdów używanych wymienione w tym katalogu określane są jako " notowania" i są one wynikiem przeprowadzanej na całym terenie Niemiec ciągłej obserwacji rynku. Nie ma zatem wątpliwości, że dane zawarte w tym katalogu odnoszą się wyłącznie do cen obowiązujących na rynku niemieckim . W rozpatrywanej sprawie pojazd został zakupiony w Holandii , a zatem materiałom porównawczym dla oceny wiarygodności zadeklarowanej wartości transakcyjnej nie mogły być ceny obowiązujące w Niemczech.
Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniającej jej odrzucenie na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego jest dopuszczalne wtedy , gdy okaże się że była ona rażąco niska . Stwierdzenie , że cena była rażąco niska zakłada jej porównanie z innymi cenami i ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące wyłącznie w kraju sprzedawcy . Organ celny musi wykazać , że treść zakwestionowanego dokumentu nie jest zgodna ze stanem faktycznym.
Niedopuszczalne jest ustalenie zaniżenia ceny transakcyjnej przez jej porównanie z cenami samochodów podobnych obowiązującymi na rynkach innych krajów , niż kraj eksportu , nawet jeśli chodzi o rynki poszczególnych państw Unii Europejskiej . Katalog zawierający ceny samochodów używanych obowiązujące na terenie Niemiec nie może być podstawą do porównania i kwestionowania cen samochodów zakupionych w innych krajach Unii Europejskiej.
Rażąco niska cena w stosunku do wartości towaru w kraju eksportera może stanowić podstawę do zakwestionowania wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego .
W rozpatrywanej sprawie nie przeprowadzono żadnego postępowania na okoliczność ustalenia cen obowiązujących w Holandii - tj. w miejscu zawarcia przez skarżącego transakcji kupna samochodu . Jednocześnie należy podkreślić , że w przypadku samochodów powypadkowych , nawet dopuszczonych do ruchu po naprawie , niedopuszczalne jest porównanie jego wartości z cenami katalogowymi , które to ceny uwzględniają jedynie zużycie eksploatacyjne pojazdu wynikające z jego rocznika. Samochód powypadkowy zawsze posiada niższą wartość od porównywalnego pojazdu tej samej marki , typu i rocznika i okoliczność ta jest powszechnie znana z doświadczenia życiowego.
Fakt , iż samochód w dniu zakupu posiadał uszkodzenia wynikał z faktury przedłożonej przez skarżącego w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego , a ta okoliczność obligowała organ celny do szczególnej staranności w zakresie ustalenia stanu pojazdu będącego przedmiotem importu.
W związku z powyższym organ celny powinien przeprowadzić w tym zakresie stosowne postępowanie dowodowe. Dopiero wtedy , gdy organ celny stwierdzi, że istnieją uzasadnione przyczyny do zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej towaru , biorąc pod uwagę ceny z miejsca zakupu przedmiotowego samochodu oraz jego stan , ustala tę wartość w oparciu o jedną z metod określonych w art.25 - 29 Kodeksu celnego.
Stosując metodę "ostatniej szansy" przy ustalaniu ceny samochodu na podstawie katalogu należy uwzględnić korekty dotyczące stanu technicznego pojazdu tj. ponadnormatywny przebieg , braki i uszkodzenia , które mają istotny wpływ na wartość samochodu . Obowiązek taki wynika bezpośrednio z art.85 § 1 Kodeksu celnego , zgodnie z którym należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego . A i zatem wartość celna pozostaje w ścisłym i nierozerwalnym związku ze stanem towaru . Za uzasadniony należy zatem uznać zarzut skargi , iż rewizja celna towaru przeprowadzona przez funkcjonariusza celnego była przeprowadzona powierzchownie i w istocie nie ustaliła rzeczywistego stanu towaru , a w konsekwencji organy celne nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego sprawy , czym naruszyły art.122 ordynacji podatkowej.
Niezależnie od powyższego Studium 1.1 określające postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych , stanowiące załącznik do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999 r - Wyjaśnienia dotyczące wartością celnej w pkt.17 stanowi , że wartość cena powinna być ustalona " w rozsądny sposób", a zalecane metody wyceny powinny być stosowane " z rozsądną elastycznością " . Zgodnie z pkt.23 Studium można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. W takim przypadku należy uwzględnić stan pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość ( nadzwyczajne zużycie , naprawy . remonty , akcesoria) w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia).
Skarżący w toku prowadzonego postępowania celnego przedłożył fakturę adnotacją o uszkodzeniach pojazdu w dniu jego zakupu , a ponadto wycenę rzeczoznawcy określającą stan techniczny przedmiotowego samochodu i wartość. O ile Dyrektor Izby Celnej kwestionuje oświadczenie skarżącego wycenę tę przedstawiał na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego , o okolicznością bezsporną jest , iż dowód ten stanowił załącznik do odwołania okoliczność obligowała Dyrektora Izby Celnej do merytorycznego ustosunkowania się do tego dowodu. Przedmiotowa opinia niewątpliwie jest dowodem w sprawie ale podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie pod kątem jej wartości dowodowej.
Za oczywiście bezzasadne należy uznać stanowisko organu odwoławczego według którego , dowód z katalogu ma pierwszeństwo w zastosowaniu przed dowodem z opinii rzeczoznawcy, jak wynika z motywów uzasadnienia zaskarżonej decyzji Zastosowany przez organ celny katalog "EUROTAX" zawiera średnie ceny używanych pojazdów bezwypadkowych , natomiast przedmiotem załączonej przez skarżącego opinii był ten konkretny , sprowadzony przez skarżącego pojazd. Zasady logiki wskazują , iż co do zasady bardziej precyzyjnym dowodem w ustaleniu stanu faktycznego konkretnego pojazdu jest zatem opinia rzeczoznawcy , a nie katalog. Żaden przepis prawa nie wskazuje , iż w pierwszej kolejności należy stosować określony katalog i takie stanowisko organu celnego jest w oczywistej sprzeczność z art./180 § 1 Ordynacji podatkowej , który stanowi , że jako dowód należy dopuścić wszystko , co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy , a nie jest sprzeczne z prawem. Ograniczeń co do środków dowodowych w powyższym zakresie nie wprowadza też powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Porozumienie w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.
Uznając że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) - orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art.152 w/w ustawy uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło