III SA/Kr 360/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek spr. Sędziowie : WSA Janusz Kasprzycki WSA Elżbieta Kremer Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi W. K. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lutego 2009 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania s k a r g ę o d d a l a Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich działając z upoważnienia Zarządu Województwa po rozpatrzeniu wniosku H. K. wydał w dniu [...] 2001r. decyzję nr [...] oznaczoną także Nr [...], w której wyraził zgodę "na wykonanie z drogi woj. Nr [...] Z. – B. – L. (działka nr [...], [...]) dwóch zjazdów (km 15+115 i 15+180 z pasem wyłączenia w km 11+221, do działek przedłożonym projektem..." określając bliżej warunki wykonania zjazdów. Decyzja ta nie została doręczona W. i K. K., którzy nie brali udziału w tym postępowaniu. Pismem z daty 10.03.2004 r. nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 11 marca 2004 roku a zatytułowanym "odwołanie" W. K. i K. K. wnieśli o uchylenie powyższej decyzji z dnia 05.07.2001r. podnosząc, że o istnieniu tej decyzji dowiedzieli się dopiero w dniu 4 marca 2004 roku podczas przeglądania akt sprawy w siedzibie ZDW zarzucając, że nie brali udziału w tym postępowaniu i w rozdzielniku tej decyzji nie figurują jako strony postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu tego odwołania decyzją z dnia [...] 2004 roku umorzyło postępowanie odwoławcze. Pismem z daty 20.08.2007 roku, które wpłynęło do Zarządu Dróg Wojewódzkich w dniu 21 sierpnia 2007 roku W. K. i K. K. wyjaśnili, że ich pismo - wniosek z dnia 26 czerwca 2007 roku dotyczy "wznowienia wszelkich postępowań, których efektem były wydane przez ZDW decyzje i postanowienia (od 2000 roku włącznie), dotyczące pośrednio lub bezpośrednio kwestii budowy zjazdów i wjazdów do obiektu stacji paliw". W tej sytuacji Zarząd Dróg Wojewódzkich sporządził zestawienie decyzji i postanowień, które to zestawienie przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu pismem z daty 10 października 2007 roku. Postanowieniem z dnia [...] 2008 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało sprawę wniosku W. i K. K. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 2001 roku Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich, działającego z upoważnienia Zarządu Województwa – celem rozpoznania zgodnie z właściwością rzeczową. Zarząd Dróg Wojewódzkich działając z upoważnienia Zarządu Województwa decyzją z dnia [...] 2008 roku odmówił wznowienia postępowania w opisanej wyżej sprawie na uzasadnienie podając, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje – zgodnie z art. 147 kpa - tylko na żądanie strony, przy czym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z tej przyczyny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji i wynosi on – według art. 148 kpa - 1 miesiąc. Skoro z pisma stron zatytułowanego "odwołanie" z daty 10.03.2004 r. wynika wprost, że o wydanej decyzji z dnia [...] 2001 roku wnoszący o wznowienie dowiedzieli się w dniu 4 marca 2004 roku w siedzibie Zarządu Dróg Wojewódzkich, to w tym dniu – 4 marca 2004 roku – rozpoczął bieg jednomiesięczny termin z art. 148 § 2 kpa przewidziany dla skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Tym samym rozpoznawany wniosek W. i K. K. o wznowienie postępowania został złożony po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Pismem z daty 06.10.2008 roku W. i K. K. złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie wyrażając w nim zdziwienie, że od "zwykłych obywateli wymaga się ściśle trzymania przepisów KPA", a żadne terminy nie obowiązują Zarządu Dróg Wojewódzkich i powinny zostać wyciągnięte konsekwencje wobec osób odpowiedzialnych za uchybienie terminu przy rozpatrywaniu tej sprawy. Odwołujący się wyrazili swoje oburzenie tym, że kolejnymi decyzjami i postanowieniami ZDW byli pozbawiani możliwości uczestniczenia na prawach strony w postępowaniach pomimo tego, że toczyło się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie dotyczące uznania ich za stronę w sprawie budowy zjazdów i wjazdów do stacji paliw i Sąd ten wydał w dniu 10 września 2008 roku wyrok, z którego wynika, że maja przymiot strony w sprawach dotyczących tej kwestii. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 04.02.2009 roku Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji powołując się przy tym na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2000 roku, sygn. akt I SA 855/99 opubl. LEX nr 54136. Z powyższą decyzją organu II instancji nie zgodzili się W. i K. K., którzy w skardze z daty 16 marca 2009 roku domagali się jej uchylenia jako wydanej "z rażącym naruszeniem prawa". Na uzasadnienie podano, że po pierwsze: nie liczy się terminu od daty wpływu pisma do Kolegium lecz od daty nadania listu, po drugie: ZDW skutecznie utrudniał im złożenie odwołania z uwagi na fakt, że rzekomo nie byli stroną w postępowaniu i po trzecie: z orzeczenia Sądu Okręgowego z dnia 18 lutego 2009 roku wynika, że inwestycja stacji paliw powstała w wyniku popełnionego przestępstwa, a "ZDW wydał zgodę na wykonanie zjazdów właśnie do zakwestionowanej prawnie stacji paliw". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przedstawił argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając, że przedmiotem rozważań nie jest ustalenie daty złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] 2001 roku przez W. i K. K., a ustalenie daty złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, o której strony dowiedziały się w dniu 4 marca 2004 roku. Organ przyjął, że podanie o wznowienie postępowania złożone zostało do organu I instancji w dniu [...] 2007 roku – według karty nr 16 akt administracyjnych, a więc po upływie przeszło 3 lat, co wskazuje jednoznacznie na uchybienie terminowi określonemu w art. 148 § 2 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - skarga W. i K. K. jest nieuzasadniona. Co prawda, mają rację skarżący zarzucając, że sprawa wniosku o wznowienie postępowania nie została załatwiona w terminie przewidzianym przez ustawę z dnia 14 czerwca 1960 roku (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) – Kodeks postępowania administracyjnego (kpa), a zwłaszcza art. 35 kpa, a nadto mimo obowiązku z art. 36 kpa organy nie zawiadomiły strony o przyczynie zwłoki i nie wskazały nowego terminu załatwienia sprawy - jednakże uchybienie to – zdaniem Sądu - nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Istotą tego postępowania jest ustalenie, czy możliwe jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] 2001 roku z powodu, który jasno i wyraźnie wyartykułowali skarżący, a więc z powodu tego, iż skarżący - jako strona postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 2001 roku Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich działającego z upoważnienia Zarządu Województwa - bez własnej winy nie brali udziału w tym postępowaniu. W związku z tym Sąd zwraca uwagę na treść przepisów kpa w tym zakresie: "Art. 145. § 1. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (...) 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu," "Art. 147. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony." "Art. 148. § 1. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. § 2. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji." Z treści powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że z powodu nie brania przez stronę bez własnej winy udziału w postępowaniu administracyjnym organ administracyjny wznawia postępowanie, jednakże nie może wznowić tego postępowania z urzędu. Ustawodawca w takim przypadku przewiduje możliwość wznowienia postępowania administracyjnego tylko i wyłącznie na wniosek strony. Tak więc skarżący W. i K. K. domagając się wznowienia postępowania administracyjnego jako strona postępowania z powodu nie brania przez nich udziału bez własnej winy w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia [...] 2001 roku – byli zobowiązani do wniesienia podania o wznowienie tego postępowania. Ustawodawca w art. 148 kpa precyzyjnie określił termin, w jakim skarżący mogli wnieść podanie o wznowienie postępowania z wyżej wymienionej przyczyny – mogli to uczynić tylko w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedzieli się o treści decyzji z dnia [...] 2001 roku, a więc o "okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania", o której mowa w art. 148 § 1 kpa. Jest bezspornym, wobec wskazania przez samych skarżących daty dowiedzenia się o wydanej decyzji z dnia [...] 2001 roku, że dniem powzięcia wiadomości o treści tej decyzji był dzień 4 marca 2004 roku. Od tej daty rozpoczął się więc dla skarżących bieg jednomiesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, który upłynął z dniem 5 kwietnia 2004 roku - zgodnie z art. 57 § 3 i § 4 kpa ("§ 3. Terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. § 4. Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni."). Organ I instancji przyjmuje, że skarżący W. i K. K. wnieśli podanie o wznowienie postępowania administracyjnego w dniu 20 sierpnia 2008 roku, natomiast organ odwoławczy zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę wskazał jako datę złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez skarżących dzień 21 sierpnia 2007 roku przyjmując tę datę za datą wpływu podania do organu I instancji. Sąd stwierdza, że obie te daty są błędne, albowiem zarówno z pisma skarżących opatrzonego datą 20 sierpnia 2007 roku jaki i z pisma Zarządu Dróg Wojewódzkich z daty 10 października 2007 roku wynika, że pismo skarżących z daty 20 sierpnia 2007 roku było pismem precyzującym i wyjaśniającym ich wniosek z dnia 26 czerwca 2007 roku w sprawie wznowienia postępowań, w tym w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] 2001 roku. Okoliczność, że Sąd wskazuje na datę 26 czerwca 2007 roku jako datę wniesienia wniosku o wznowienie postępowania jest jedynie okolicznością porządkującą stan faktyczny sprawy, albowiem jest to także data wskazująca na uchybienie przez skarżących terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, o którym to terminie mowa w przytoczonym wyżej art. 148 kpa. Mają więc rację organy administracyjne wskazując, iż skarżący uchybili terminowi składając pismo o wznowienia ponad trzy lata po jego upływie. Oczywistym jest natomiast racja skarżących, że bieg terminów liczy się nie od daty wpływu podania do organu (za wyjątkiem złożenia go na dzienniku podawczym organu), ale od dnia nadania pisma, listu w polskiej placówce pocztowej i z tego względu dla ustalenia zachowania, czy uchybienia terminu konieczne jest dołączanie kopert z datą nadania, czy dowodów doręczenia. Okoliczność ta nie ma jednak istotnego znaczenia w tym postępowaniu, gdyż w niniejszej sprawie, na podstawie akt administracyjnych, możliwe jest wskazane wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia dat i terminów. Skarżący w skardze podnieśli, że decyzja z dnia [...] 2001 roku mogła być wydana w wyniku przestępstwa, na co wskazuje orzeczenie Sądu Okręgowego z dnia 18 lutego 2009 roku. Sąd zauważa, że co prawda, z treści art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa wynika, że wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe czy jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, jednakże przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest wyłącznie problem wznowienia czy odmowy wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a więc z przyczyny nie brania udziału w postępowaniu przez stronę bez własnej winy. Nadto Sąd zwraca uwagę, że wskazany przez skarżących dokument w postaci orzeczenia Sądu Okręgowego z daty 18 lutego 2009 roku powstał już po wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia 4 lutego 2009 roku w sprawie będącej przedmiotem rozpatrywanej skargi. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o wskazane przepisy stwierdził, że organy administracyjne w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynika sprawy, a przeto na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w wyroku.