III SA/Kr 366/05
WyrokWSA w Krakowie2006-10-18
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Grażyna Danielec, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o ustanowienie drogi dojazdowej do gospodarstwa rolnego, czy też sprawa ta należy do właściwości sądów powszechnych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o ustanowienie drogi dojazdowej do gospodarstwa rolnego, gdyż ustanowienie służebności drogi koniecznej jako ograniczonego prawa rzeczowego należy do wyłącznej właściwości sądów powszechnych. W przypadku wniesienia takiego wniosku do organu administracji, organ ten powinien zwrócić podanie wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem o możliwości wystąpienia na drogę postępowania cywilnego.Stan faktyczny
J. Z. złożył wniosek o ustanowienie drogi dojazdowej do gospodarstwa rolnego, którego jest współwłaścicielem. Starosta Powiatowy w T. zwrócił wniosek, uznając, że właściwym do rozpatrzenia sprawy jest sąd powszechny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy postanowienie Starosty. J. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia postanowienia SKO i ponownego rozpatrzenia sprawy.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dnia 18 października 2006 r. sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 7 lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku dotyczącego ustalenia drogi dojazdowej do gospodarstwa rolnego skargę oddala
W dniu [...] grudnia 2004r. J. Z. złożył w Starostwie Powiatowym w T. wniosek o wydanie decyzji w sprawie ustanowienia drogi dojazdowej do zabudowań gospodarskich znajdujących się w C. w powiecie [...], a będących w 1/3 przedmiotem jego własności. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w T. Wydział l Cywilny sygn. akt. [...] z dnia [...] lipca 1998r. przedmiotowe gospodarstwo rolne nabyli w drodze spadku J. Z., J. Z. i I. Z., w częściach po 1/3 każdy z nich.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005r. znak: [...] Starosta Powiatowy w T. działając w trybie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r, Nr 98, póz. 1071) zwrócił podanie wnioskodawcy J. Z. z uzasadnieniem, iż właściwym do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy jest X Zamiejscowy Wydział Cywilny Sądu Rejonowego w T. z siedzibą w T.
Na powyższe postanowienie w dniu [...] stycznia 2005 r. J. Z. wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., zarzucając organom administracji publicznej naruszenie przepisów prawa międzynarodowego i krajowego w szczególności: ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o finansowaniu gmin, o notariacie, ustawy -Prawo budowlane, ustawy o planowaniu przestrzennym czy też ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne .
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2005r, sygn. akt: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu l instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że zgodnie z wnioskiem J. Z. organ miałby ustanowić drogę dojazdową do gospodarstwa rolnego. W tym celu powinno zostać ustanowione ograniczone prawo rzeczowe w formie służebności drogi koniecznej. Wyłączną kompetencje do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego maja sądy powszechne a organ administracji publicznej nie jest władny do rozstrzygania tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie zatem z obowiązującymi przepisami organ zwrócił podanie wnioskodawcy wraz ze stosownym pouczeniem o możliwości wystąpienia do właściwego sądu powszechnego, jakim jest we wskazanym przypadku jest X Zamiejscowy Wydział Cywilny Sądu Rejonowego w T. z siedzibą w T. " :
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył J. Z. wnosząc o wszczęcie postępowania sądowego w stosunku do Starostwa Powiatowego w T. w sprawie wydania decyzji o rozgraniczenie parceli nr [...] i zarzucając rozstrzygnięciu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. powielanie ustaleń pracowników Starostwa Powiatowego w T. bez uwzględnienia wykładni wynikającej z treści ustaw obowiązujących na terenie Polski i Unii Europejskiej. W związku z tym J. Z. wniósł prośbę o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. Jak wynika z ustaleń wnioskodawca domagał się ustanowienia drogi dojazdowej do gospodarstwa rolnego, którego na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w T. Wydział l Cywilny sygn. akt. [...] z dnia [...] lipca 1998r., jest współwłaścicielem wraz z J. Z. i I. Z. W celu uzyskania dojazdu do gospodarstwa rolnego wnioskodawcy winno zostać ustanowione ograniczone prawo rzeczowe w formie służebności drogi koniecznej. Jednakże sprawa ustanowienia służebności jako ograniczonego prawa rzeczowego należy do wyłącznej właściwości sądów powszechnych nie może być rozstrzygnięta na drodze administracyjnej. Powołując się na utrwalone w tym zakresie orzecznictwo organ podkreślił, że zgodnie z dyspozycją art. 66 § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej do którego wpływa żądanie załatwienia sprawy cywilnej, w której właściwy jest sąd powszechny, powinien zwrócić podanie wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem (wyrok NSA z dnia 21 lipca 1992rsygn. akt SA/Wr 450/92).
W treści zaskarżonego postanowienia orzekając o zwrocie wniosku stronie organ l instancji pouczył wnoszącego, iż właściwym do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego, służebności drogi koniecznej, jest w tym przypadku X Zamiejscowy Wydział Cywilny Sądu Rejonowego w T. z siedziba w T.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi, a zatem i oceny Sądu, jest postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Powiatowego w T. w przedmiocie zwrotu wniosku o wydanie decyzji w sprawie ustanowienia drogi" koniecznej. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia należy podkreślić, że procedura zaskarżania postanowień wydanych w toku postępowania administracyjnego jest szczegółowo uregulowana w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r, Nr 98, póz. 1071).
W przypadku wniesienia podania do organu niewłaściwego, zgodnie z normą zawartą w dyspozycji art. 66 § 3 wymienionej ustawy "jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie ."
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 21 lipca 1992 r. SA/Wr 450/92 " Organ administracji publicznej, do którego wpływa żądanie załatwienia sprawy cywilnej, w której właściwy jest sąd powszechny, powinien zwrócić podanie wnoszącemu je wraz z odpowiednim pouczeniem".
Za obowiązkiem zwrócenia ze stosownym pouczeniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pisma J.Z., przemawiał również wzgląd na postanowienie Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym z dnia 11 stycznia 1995 r. III PO 9/94 (OSNAPiUS 1995/12 póz. 152), w którym stwierdzono, że "prawidłową formą uznania się przez organ administracji państwowej za niewłaściwy do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji jest przekazanie wniosku organowi właściwemu (art. 65 kpa) lub zwrócenie podania wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem (art. 66 § 3 kpa)." W związku z powyższym z powyższym zaskarżone postanowienie było prawidłowe a w takim wypadku należy skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r, nr. 153, póz. 1270).
W przypadku wniosku o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego ( z art. 626 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego Dz. U. z 1964 r. nr 43 póz.296) może dochodzić realizacji swojego roszczenia na drodze postępowania cywilnego przed sądami powszechnymi i ewentualnie przed Sądem Najwyższym, a nie na drodze postępowania administracyjnego, jako że sprawa taka jak przedmiotowa nie ma charakteru sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa. Skoro sprawa niniejsza nie miała charakteru sprawy administracyjnej, to nie podlegała też załatwieniu przez wydanie decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 104 kpa. Starosta Powiatowy w T., zwracając wniosek o ustanowienie 'drogi koniecznej poinformował J. Z. o możliwości wystąpienia na drogę postępowania cywilnego, stosownie do treści pouczenia z art. 66 § 3 ustawy- Kodeks postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu l instancji jest zgodne ze stanem prawnym i orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło