III SA/Kr 366/08
WyrokWSA w Krakowie2008-08-06
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Grażyna Danielec, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Celnej stwierdzająca nieważność decyzji Naczelnika Urzędu Celnego może zostać utrzymana w mocy, jeśli została skierowana do podmiotu, który nie był stroną postępowania celnego?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która została skierowana do podmiotu niebędącego stroną postępowania celnego, jest dotknięta wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Stwierdzenie nieważności następuje na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA w związku z art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, polegającym na skierowaniu jej do osoby niebędącej stroną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą kwotę długu celnego. W toku postępowania celnego ustalono, że towar został zaklasyfikowany do nieprawidłowego kodu CN, co spowodowało zaniżenie należności celnych. Skarżąca Spółka z o.o. wniosła o uchylenie decyzji, argumentując błędną interpretację przepisów celnych. Sąd stwierdził jednak, że kluczową kwestią proceduralną jest fakt, iż zaskarżona decyzja została skierowana do podmiotu, który nie był stroną postępowania celnego.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie NSA Grażyna Danielec NSA Krystyna Kutzner spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi P.H.U ,, A -- Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr : [...] w przedmiocie określenia długu celnego I stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji , II zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego .
W dniu [...] 2005 r., w Oddziale Celnym [...], A. W., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. "A", ul. [...] 17 w K. , działając za pośrednictwem Agencji celnej B, dokonał zgłoszenia celnego słuchawek dla lotnictwa cywilnego w celem objęcia tego towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. Dla przedmiotowego towaru zgłaszający zadeklarował w polu 33 SAD kod towaru 8518 30 10 00, dla którego przewidziano uprzywilejowane traktowanie taryfowe ze względu na końcowe przeznaczenie. Towar został objęty wnioskowaną procedurą i zwolniony do tej procedury.
Następnie w dniu 23.07.2007r. do Urzędu Celnego wpłynął wniosek A. W. - P.H.U. "A" o " zastosowanie lotniczego zawieszenia taryfowego ze stawką 0%" i w związku z tym korektę pola 36 i 44 ww. dokumentu SAD . Do wniosku skarżący załączył potwierdzenie producenta przedmiotowego towaru C z dnia 11.07.2007r. na okoliczność, że "towary wyszczególnione na fakturze C nr [...] z dn.27.12.2004 r były objęte procedurą uzyskania formularza FAA 8130-3".
Niezależnie od wniosku skarżącego, Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie kwoty długu celnego podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu z tytułu importu towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym (w związku z zadeklarowaniem przez zgłaszającego w polu 33 ww. SAD niewłaściwego kodu towaru), a w dniu następnym organ celny wydał kolejne postanowienie o połączeniu ww. postępowania z postępowaniem celnym wszczętym na wniosek A. W. - P.H.U. "A", [...] z dnia 19.07.2007 r. Podnieść należy, że wskazane postanowienia jako stronę postępowania określały A. W. - P.H.U. "A".
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 67,00 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] według SAD OGL nr [...]. Decyzja została skierowana do A. W. - P.H.U. "A", który również został wskazany jako dłużnik długu celnego wynikającego z tego rozstrzygnięcia.
Organ celny w uzasadnieniu swej decyzji szczegółowo wyjaśnił kwestię zastosowania lotniczego zawieszenia taryfowego i stwierdził, że przedłożone przez A. W. - P.H.U. "A", do wniosku L.dz. [...] z dnia [...] potwierdzenie z dnia 11.07.2007 r. wystawione przez firmę D. C. nie jest właściwym formularzem ( tj. FAA "FORM 8130-3" ) , nie może więc być podstawą do zastosowania lotniczego zawieszenia taryfowego w stosunku do towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia wniosku w sprawie zastosowania lotniczego zawieszenia taryfowego ze stawką 0% i dokonania korekty pola 44 (poprzez wpisanie ww. potwierdzenia jako dokumentu o kodzie A-119) i pola 36 przedmiotowego zgłoszenia celnego.
W wyniku kontroli ww. zgłoszenia celnego pod kątem spełnienia wymogów warunkujących zaklasyfikowanie towaru do kodu, dla którego przewidziane jest uprzywilejowane traktowanie taryfowe ze względu na ich końcowe przeznaczenie (end-use) , organ celny stwierdził , że przedmiotowy towar został zaklasyfikowany przez A. W. - P.H.U. "A" do nieprawidłowego kodu CN i kodu TARIC. Prawidłowym kodem CN dla sprowadzonego towaru jest 8518 30 80, a kodem TARIC jest 8513 30 80 90 z przypisaną stawką celną konwencyjną w wysokości 2%. Powyższe spowodowało zaniżenie należności celnych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. W. - P.H.U. "A", który zarzucił, że zaskarża decyzja jest rażąco sprzeczna z obowiązującym prawem, " a w szczególności z Rozporządzeniem UM dot. Zintegrowanej Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich TARIC" i wniósł o jej uchylenie oraz orzeczenie zwrotu kwoty 67.00 złotych stanowiącej należności celne dotyczące ww. zgłoszenia celnego.
Dokumenty przedłożone w niniejszej sprawie w postaci dokumentu autoryzacji słuchawek oraz potwierdzenie z dnia 11.07.2007r. - zdaniem A. W. - P.H.U. "A" - spełniały wymogi Zintegrowanej Taryfy Wspólnot Europejskich dla zastosowania 0% stawki celnej. Ww. zarzucił, że organ celny dokonał interpretacji przepisów celnych w sposób nie zgodny z obowiązującymi przepisami w tym zakresie.
Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia 06.12.2007 r, skierowanym do odwołującego się A. W. - P.H.U. A pouczył ww. o przysługującym mu prawie do zapoznania się z aktami sprawy w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej , a następnie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Adresatem tej decyzji był jednak inny podmiot tj. P.H.U. A , Spółka z o.o. w K. , ul. [...] 17 .
Skargę na decyzję organu II instancji złożył adresat tej decyzji tj. P.H.U. "A" Spółka, z o.o. z siedzibą K., który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu l instancji. Zdaniem Spółki w sprawie zostały złożone wymagane dokumenty do zastosowania 0%, stawki celnej wobec przywiezionych towarów, jednak organy celne zinterpretowały przepisy celne w sposób rażący na niekorzyść podatnika i nie zgodny z obowiązującymi przepisami w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie .
W piśmie procesowym z dnia 04.08.2008 r sporządzonym na papierze firmowym P.H.U. A Spółka z o.o. w K. z adresem K., [...] 28 , jako skarżący został wskazany P.H.U. A A. W. , K. , ul. [...] 17. Zauważyć należy , że pismo to zostało podpisane przez Prezesa Zarządu .
Na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie w dniu 06.08.2008 r pełnomocnik osoby prawnej tj. P.H.U. A Spółka z o.o. w K. oświadczył , że skarżącym w tej sprawie jest ww. Spółka , gdyż do niej została skierowana zaskarżona decyzja i wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Z kolei pełnomocnik organu oświadczył, że nie ma wiedzy na temat przyczyn zmiany podmiotu postępowania celnego.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, poz. 1270).
Z kolei art. 134 § 1 w/w ustawy stanowi , że sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa , a także wszystkie przepisy , które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nawet, gdy dany zarzut nie został podniesiony ( wyrok WSA w Warszawie , z dnia 25.02.2004 r, syg. akt III S.A. 1456/02 , Lex nr 113588 ).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn, niż wskazane w jej uzasadnieniu. W rozpoznawanej sprawie znaczenie mają kwestie proceduralne, które Sąd uwzględnił z urzędu.
W niniejszej sprawie w dokumencie SAD OGL nr [...] z dnia [...], jako odbiorca wpisane zostało P.H.U. A A. W. ul. [...]17 , K. i w imieniu którego zgłoszenia celnego dokonała Agencja celna B. W dniu 19.07.2007 r. do Naczelnika Urzędu Celnego złożony został wniosek podpisany przez M. P., który działał z upoważnienia A. W., na podstawie pełnomocnictwa z dnia 11.10.2006 r. Wniosek ten został złożony na papierze firmowym P.H.U. "A", na którym podano numer NIP [...].
W toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji wydał dwa postanowienia tj. z dnia [...] oraz z dnia [...] w których jako stronę prowadzonego postępowania celnego dotyczącego przedmiotowego zgłoszenia celnego określił P.H.U. A A. W., ul. [...] 17 w K. Naczelnik Urzędu Celnego wydając decyzję z dnia [...], określającą kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu, wskazał jako stronę ww. osobę fizyczną tj. "P.H.U. A. W. ul. [...] 17, K". W treści tej decyzji organ celny I instancji działając na podstawie art. 204 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego określił , że dłużnikiem jest także P.H.U. A , A. W. , ul. [...] 17, K.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. W. - P.H.U. A, w imieniu którego działał M. P. i który podpisał to odwołanie zamieszczając adnotację "z upoważnienia właściciela".
Do akt sprawy dołączone jest pełnomocnictwo stałe z dnia 11.10.2006 r udzielone przez A. W. dla M. P., w którym pełnomocnik upoważniony został do występowania w imieniu mocodawcy w zakresie działalności gospodarczej P.H. U. "A" A. W.
Mając powyższe na uwadze nie ma żadnych wątpliwości, że postępowanie celne zostało wszczęte z wniosku osoby fizycznej - A. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. A, a także, że organ celny wszczął z urzędu postępowanie wobec tej samej osoby fizycznej oraz że stroną połączonych postępowań celnych też była ww. osoba fizyczna.
W tym stanie prawnym niezrozumiała jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...], utrzymująca co prawda w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], nr [...], ale określając jako stronę tego postępowania osobę prawną tj. P.H.U. "A" Spółkę z o.o. chociaż mieszczącą się pod tym samym adresem, co firma A. W. tj. w K., ul. [...] 17, K. Jako pełnomocnika Spółki wskazano w tej decyzji M. P. , jednak w aktach sprawy brak jest stosownego pełnomocnictwa udzielonego przez ww. Spółkę .
Skierowanie decyzji drugoinstancyjnej do osoby, która nie była stroną tego postępowania jest tym bardziej zaskakujące, że organ odwoławczy w toku postępowania pouczył o treści art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej A. W. jako odwołującego się , a nie pełnomocnika Spółki.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie , co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Dodać należy, że przesłanki stwierdzenia nieważności tej decyzji nie są związane z postępowaniem , w toku którego wydano decyzję, ale wynikają z samej decyzji.
Zgodnie z artykułem 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję, może stwierdzić nieważność decyzji w całości, jeżeli zachodzi jedna z wad decyzji wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 19.03.2004 r - Prawo celne (Dz.U. z 2004 , Nr 68, poz. 622 ze zm.) do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29.08.1997 r - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Z kolei prawo celne nie reguluje kwestii stwierdzenia nieważności decyzji,
dlatego należało sprawę rozstrzygnąć w oparciu o rozdział 18 działu IV Ordynacji podatkowej.
W rozpoznawanej sprawie zachodzi przesłanka z art. 247 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ celny stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została skierowanej do osoby nie będącej stroną w sprawie. Postępowanie celne w sprawie kwoty długu celnego podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu mogło się toczyć jedynie w stosunku do podmiotu , na którym ciążyły obowiązki celne , gdyż to jego interesu materialnoprawnego dotyczyło to postępowanie. Status strony w postępowaniu celnym jest ściśle związany z interesem prawnym, który ma swe źródło w przepisach prawa materialnego, jest zgodny z tym prawem i chroniony przez to prawo.
Takim podmiotem był A. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. "A" w K. To on był zgłaszającym towar do procedury dopuszczenia do obrotu i to na nim ciążył obowiązek uiszczenia należności celnych z tytułu objęcia sprowadzonych przez niego towarów wnioskowaną procedurą.
Interesu takiego nie można natomiast dopatrzyć się po stronie P.H.U. A Spółka z o.o. w K., która nie sprowadzała towaru i nie dokonywała zgłoszenia celnego, a w konsekwencji nie ciążyły na tej Spółce żadne obowiązki celne. Nie istniała żadna norma prawa materialnego , z którego można by wywieść uprawnienia ww. Spółki jako strony przedmiotowego postępowania celnego i do jej uczestnictwa w takim postępowaniu. Ani w toku postępowania odwoławczego, ani w postępowaniu przed tut. Sądem żadna ze stron nie wykazała przeniesienia praw i obowiązków wynikających z zastosowanej procedury na skarżącą Spółkę. Na rozprawie w dniu 06.08.2008 r ani pełnomocnik organu celnego, ani pełnomocnik Spółki nie potrafili wyjaśnić, dlaczego zaskarżona decyzja została skierowana do osoby, która nie była stroną postępowania celnego. Skoro skarżąca nie miała przymiotu strony, nie mogła być adresatem zaskarżonej decyzji.
Wskazane okoliczności wyczerpują przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt. 2 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 247 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej.
Uwzględnienie kwestii proceduralnych spowodowało, iż bezprzedmiotowa stała się merytoryczna ocena zaskarżonej decyzji.
Końcowo należy zauważyć , że skarga została złożona przez P.H.U. "A" Spółka, z o.o. z siedzibą K., [...] 28 na papierze firmowym ww. Spółki . Wcześniej jednak pismo procesowe z dnia 04.08.2008 r. zostało również złożone na papierze firmowym ww. Spółki i podpisane przez Prezesa Zarządu , jednak w piśmie tym jako skarżącego wskazano P.H.U. A A. W. Nie sposób nie zauważyć , że ww. Spółka miała problem z ustaleniem, kto jest stroną tego postępowania .
Niewątpliwym jest fakt, iż w sprawie wystąpiły dwa różne podmioty : jeden to osoba fizyczna A. W. prowadzący działalność gospodarcza pod nazwą P.H.U. "A" z numerem NIP [...] oraz drugi podmiot - osoba prawna t.j. P.H.U. A Sp. z o.o. z numerem NIP [...].
Reasumując należy stwierdzić, że tylko Naczelnik Urzędu prawidłowo i konsekwentnie prowadził postępowanie, którego stroną była osoba fizyczna - A. W. - P.H.U. "A" w K. Dyrektor Izby Celnej z niewyjaśnionych powodów błędnie skierował zaskarżoną decyzję do osoby prawnej tj. P.H.U." A" Spółka z o.o. w K. , która nie była stroną tego postępowania.
Mając powyższe na uwadze , Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200.ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło