III SA/Kr 369/07

WyrokWSA w Krakowie2007-08-07

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Halina Jakubiec, Elżbieta Kremer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ inspekcji sanitarnej ma kompetencje do zakazania wprowadzania do obrotu produktu zawierającego senes jako suplementu diety, jeśli produkt ten posiada właściwości produktu leczniczego, a opinie ekspertów wskazują na taką kwalifikację, mimo braku powszechnie obowiązującego przepisu prawa w tym zakresie?
Ratio decidendi
Organ inspekcji sanitarnej posiada kompetencje do wydania decyzji zakazującej wprowadzania do obrotu produktu, który nie spełnia wymagań dla suplementów diety, w szczególności gdy posiada właściwości produktu leczniczego. Organy te mogą opierać swoje rozstrzygnięcia na opiniach ekspertów, nawet jeśli nie mają one mocy powszechnie obowiązującego prawa, ponieważ służą one do ustalenia stanu faktycznego i prawidłowej kwalifikacji produktu. W przypadku produktu spełniającego kryteria zarówno dla żywności, jak i produktu leczniczego, stosuje się przepisy prawa farmaceutycznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie, która zakazała wprowadzania do obrotu produktu "Herbata [...]" jako suplementu diety ze względu na zawartość liścia senesu, który według opinii ekspertów nadaje produktowi właściwości lecznicze. Skarżące przedsiębiorstwo kwestionowało tę decyzję, argumentując, że inne produkty z senesem są dopuszczone do obrotu, a brak jest powszechnie obowiązującego przepisu zakazującego stosowania senesu w suplementach diety. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję utrzymującą w mocy zakaz.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek spr. Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Elżbieta Kremer Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi [...] Zakładów Zielarskich "[...]" w K. Spółka Akcyjna na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 1 marca 2007r., Nr: [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu produktu skargę oddala wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 sierpnia 2007r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. działając na podstawie art.27 ust 1 i 2 Ustawy z dnia 14 marca 1985r o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U.z 2006 nr 122 póz 851 z późn.zm), art.104, art.108 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960r KPA (Dz.U z 2000r. nr 98 póz 1071 z późn.zm) , art.8 pkt. 1 c oraz art.19 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd d/s Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, Rozdziału I art. 1 a, b oraz Rozdziału II art.3 Rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 w sprawie higieny środków spożywczych, art. 1 ust.3 art. 2 ust. 1 Dyrektywy 2002/13 WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2002r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych, Rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, art.8,32,46 Ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U.Nr.171 póz. 1225), art. 7 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2002 w sprawie suplementów diety (Dz.U.Nr.27 z 2003, póz. 236) , Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2002r. w sprawie znakowania środków spożywczych i dozwolonych substancji dodatkowych (Dz.U. Nr 220 póz. 1856) , oraz po zapoznaniu się z protokołem z kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu [...]. 01. 2007r. w [...] Zakładach Zielarskich [...] w K. S.A. Zakład Produkcyjny w B. ul. [...], zakazał w terminie natychmiastowym wprowadzenia do obrotu jako suplementu diety produktu "Herbata [...]" wyprodukowanego przez [...] Zakłady Zielarskie "[...]" w K. S.A. Zakład w B., ul. [...] (punkt 1). W terminie natychmiastowym zakazał również wprowadzenia do obrotu Herbatki "[...]" wyprodukowanej przez [...] Zakłady Zielarskie "[...]" w K. S.A. Zakład w B. ul. [...] do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego w/w produktu (punkt 2). W pkt 3 decyzji nakazał "[...]" wyprodukowany przez [...] Zakłady Zielarskie "[...]" w K. S.A oznakować zgodnie z wymaganiami obowiązujących przepisów prawnych w sprawie znakowania środków spożywczych, a w pkt 4 nakazał by "[...]" wyprodukowany przez "[...]" oznakować zgodnie z wymaganiami obowiązujących przepisów prawnych w sprawie znakowania środków spożywczych. Decyzji w pkt 1, 2 nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę zdrowia ludzkiego (art.108 KPA), natomiast decyzji w pkt 3,4 nadano termin wykonania do 1 marca 2007 r. W uzasadnieniu decyzji odnośnie zakazu określonego w punkcie l organ podał, że "Herbata [...]" została uznana jako produkt leczniczy ze względu na właściwości farmakologiczne i brak jest podstaw by mogła być zgodnie obowiązującym prawem legalnie wprowadzona do obrotu jako środek spożywczy. Organ orzekający oparł się na ocenie ryzyka dokonanej przez Zespół Ekspertów z Państwowego Zakładu Higieny znak HŻ/41/53/2006, w której to Zakład Badania Żywności i Przedmiotów Użytków informuje, iż "produkt z udziałem senesu Cassia acutifolia - surowca roślinnego zawierającego glikozydy dianotronowe - sennozydy A, B, C, D (antraglikozydy) pobudzające perystaltykę jelita grubego o działaniu przeczyszczającym, powinien być traktowany jako preparat leczniczy. Zdaniem Zakładu liście senesu nie powinny być stosowane jako żywność bądź jej składnik tzn. składnik herbatek, suplementów diety, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego". Stanowisko to zostało potwierdzone również przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, który to Urząd powołuje się na Uchwałę Komisji ds. Kwalifikacji Produktów z Pogranicza działającą przy Ministerstwie Zdrowia nr 26/2006. W/w Komisja stoi na stanowisku, że "kora kruszyny, liść senesu oraz inne surowce antranoidowe stosowane w celach przeczyszczających mogą być, niezależnie od dawki, stosowane wyłącznie w produktach leczniczych". Powyższa Komisja działa przy Ministerstwie Zdrowia jako organ opiniodawczo-doradczy i jej uchwały traktowane są jako stanowiska eksperckie z zakresu spraw właściwych dla działania Komisji. W związku z powyższym opierając się o aktualny stan wiedzy, organ orzekający stwierdził, że stosowanie senesu jako składnika w środkach spożywczych -"Herbata [...]" jest wprowadzeniem konsumenta w błąd i zafałszowaniem produktu. Co do Herbatki "[...]" w swoim składzie zawierającym: Tasznik Pospolity, Rdest Ostrogorzki, Pięciomik kurze ziele" czyli składniki leków, które znajdują się w Urzędowym Wykazie Produktów Leczniczych. W związku z tym GIS zwrócił się w piśmie z dnia [...]. 01. 2007r. znak [...] do [...] Zakładów Zielarskich [...] w K. S.A o przedłożenie opinii Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych stwierdzającej że w/w produkt nie spełnia kryteriów dla produktu leczniczego określonego przepisami prawa farmaceutycznego. Wobec powyższego, zgodnie z art. 32 pkt 1 Ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. nr 171, póz. 1225) wprowadzenie do obrotu Herbatki "[...]" do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego zostało przez organ orzekający wstrzymane. Ponadto zaś stwierdzono, że etykieta środka spożywczego zawiera informację: "zalecana jest w comiesięcznych dolegliwościach kobiet, a także w profilaktyce mięśniaków i bólach brzucha". Stanowisko to zostało przedstawione w piśmie GIS do [...] Zakładów Zielarskich "[...]" w K. S.A z dnia [...]. 06. 2006r. znak [...]. Powyższa informacja nie spełnia wymagań przepisów prawnych dotyczących znakowania środków spożywczych. Takie oznakowanie herbatek wprowadza konsumenta w błąd oraz może sugerować właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia. Odnośnie punktu 3 decyzji organ orzekający wskazał, że informacja zamieszczona na etykiecie "[...]" środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz nazwa produktu wskazuje, że produkt jest zalecany w profilaktyce nowotworów, w związku z tym etykieta jednostkowa opakowania nie spełnia wymagań prawnych dotyczących znakowania środków spożywczych i nie może wprowadzać konsumenta w błąd oraz sugerować właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczeniu. Stanowisko to zostało przedstawione w pismach GIS do [...] Zakładów Zielarskich "[....]" w K. S.A. z dnia [...].06.2006r. znak [...] oraz z dnia [...].01.2007. znak [...]. Ponadto oznakowanie produktu "[...]" jako środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego zgodnie z art.3 oraz art. 24 ust.2 Ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia" (Dz.U z 2006 r.,Nr.171 póz. 1225) nie kwalifikuje go do grup środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Odnośnie punktu 4 decyzji dotyczącego informacji na etykiecie "[....]" suplement diety oraz nazwy produktu, które wskazuje, że produkt zalecany jest w profilaktyce nowotworowej organ stwierdził, że etykieta jednostkowa opakowania nie spełnia wymagań prawnych dotyczących znakowania środków spożywczych i nie może wprowadzać konsumenta w błąd ani w sugerować właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczeniu. Stanowisko to zostało przedstawione w pismach GIS do [...] Zakładów Zielarskich "[...]" w K. S.A. z dnia [...]. 06. 2006r. [...] Zakłady Zielarskie [...] w K. S.A. w odwołaniu od powyższej decyzji zakwestionowały punkt l tej decyzji wnosząc o jego uchylenie. Odwołujący wskazał, że w chwili obecnej na rynku krajowym znajduje się ok. 16 rodzajów herbat odchudzających zawierających w składzie liść senesu, które bez żadnych problemów są w ciągłej produkcji, sprzedaży i promocji medialnej. Odwołujący uważa zatem, że organ I instancji orzeka tendencyjnie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia 1 marca 2007r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniósł, że uznaje za prawidłowe działania podjęte przez organ I instancji w zakresie uzyskiwanych opinii na temat produktów [...] które Przedsiębiorca ten zamierzał wprowadzić do obiegu. Podkreślił, że postępowanie prowadzone przez Głównego Inspektora Sanitarnego po otrzymaniu powiadomienia o zamiarze wprowadzenia do obrotu, ma na celu wyjaśnienie - na podstawie ogółu cech charakterystycznych produktu, a w szczególności składu, właściwości farmakologicznych jakie można ustalić w oparciu o aktualny stan wiedzy naukowej, sposobu użycia, zasięgu dystrybucji, wiedzy na jego temat wśród konsumentów oraz ryzyka związanego z jego zastosowaniem - czy produkt należy zakwalifikować jako produkt leczniczy czy jako środek spożywczy w rozumieniu prawa wspólnotowego. W postępowaniu tym Główny Inspektor Sanitarny powołał się na m.in. uchwałę Komisji ds. Kwalifikacji Produktów z Pogranicza z dnia 22 lutego 2006r. Nr 6/2006, która uznała produkt na bazie senesu jako produkt leczniczy oraz na ocenę ryzyka dokonaną przez Zespół Ekspertów z Państwowego Zakładu Higieny (znak HŻ/4153/2006) traktującą produkty z udziałem senesu jako preparaty lecznicze. W myśl art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, póz. 1225) produkty nie spełniające wymagań prawa żywnościowego nie mogą być oznakowane i wprowadzane do obrotu jako żywność. W związku z powyższym, wprowadzanie do obrotu produktu zawierającego w swoim składzie senes jako suplementu diety stanowi naruszenie przepisów cytowanej wyżej ustawy. Przytoczona opinia Państwowego Zakładu Higieny oraz Uchwały Komisji, jak podkreślił organ orzekający, wzmocniły jego przekonanie o słuszności rozstrzygnięcia zawartego w niniejszej decyzji. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, iż decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. została wydana tendencyjnie, bowiem na rynku znajdują się liczne herbaty odchudzające zawierające w składzie liść senesu, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podkreślił, że w stosunku do podmiotów wprowadzających do obrotu tego rodzaju produkty na terenie kraju, właściwi państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni również wydają decyzje nakazujące zaprzestania wprowadzania do obrotu handlowego jako suplementów diety produktów zawierających senes. W skardze złożonej do tut. Sądu [...] Zakłady Zielarskie [...] w K. S. A. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wskazały na naruszenie przepisów art. 8 i 32 ustawy z dnia 25.08.2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia przez stwierdzenie na podstawie uchwały nr 6/2006 z 22.02.2006 r. Komisji do spraw Kwalifikacji Produktów z Pogranicza oraz opinii Państwowego Zakładu Higieny, że wytwarzana przez Skarżącego herbatka zawierająca w składzie liść senesu jest produktem leczniczym, podczas gdy opiniom tym nie została nadana moc prawna w formie aktów zewnętrznych. Skarżący wskazał, że gdyby liść senesu jako składnik produktu miał przesądzać o tym, że produkty zawierające senes nie mogą występować w obrocie jako środki spożywcze lecz podlegają rygorom prawa farmaceutycznego jako środki lecznicze ze względu na zagrożenie dla zdrowia człowieka - to stanowisko właściwego organu powinno być wyrażone w formie przepisu prawa powszechnie obowiązującego a nie w formie indywidualnej decyzji skierowanej tylko do jednego podmiotu. Drugim zarzutem skargi był zarzut naruszenia art. 6 i 9 ustawy z dnia 02.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej przez zakazanie skarżącemu wprowadzania do obrotu jako suplementu diety Herbatki [...] z senesem, mimo że produkty innych producentów zawierające ten składnik są sprzedawane na rynku krajowym jako suplement diety, co ma przeczyć zasadzie "równości wobec prawa". Odnosząc się do powołanych w zaskarżonej decyzji orzeczeń ETS uznał, że wskazują one jedynie kierunek interpretacji przepisów z zakresu środków spożywczych i leczniczych, a nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia w sprawie. Do skargi załączono opinię [...] Akademii Medycznej wykonaną na zlecenie skarżącego dotyczącą charakterystyki produktu Herbatka [...] . W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie a ustosunkowując się do zarzutów skargi podniósł kolejno: kompetencje do wydania w drodze decyzji zakazu wprowadzania do obrotu lub nakazu wycofania z obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego albo suplementu diety produktu, który nie spełnia wymagań dla tych środków spożywczych przysługują na podstawie obowiązującego porządku prawnego państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu, podobnie w sytuacji stwierdzenia, że produkt objęty powiadomieniem posiada właściwości produktu leczniczego określonego przepisami prawa farmaceutycznego i powinien zostać zakwalifikowany jako produkt leczniczy. Decyzję wydaje się na podstawie aktualnej wiedzy, sposobu użycia, zasięgu dystrybucji, wiedzy na jego temat wśród konsumentów oraz ryzyka związanego z jego zastosowaniem. Teza orzeczenia Wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 09.06.2005 r. w sprawach połączonych C-211/03, C-299/03 i C-316 do C-318/03 wskazała, że o tym czy produkt odpowiada definicji produktu leczniczego "przez wskazanie funkcji" organy krajowe powinny rozstrzygać indywidualnie w zależności od przypadku. Organ wskazał też, że w skład Komisji ds. Kwalifikacji Produktów z Pogranicza wchodzą osoby kompetentne do wypowiadania się w przedmiocie kwalifikacji danego produktu. Następnie wyjaśnił, że suplement diety, w art. 3 ust. 3 pkt. 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (dz.u. Nr 171, póz. 1225) to środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego. W myśl art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001r. Prawo farmaceutyczne (tekst jednolity Dz.U. z 2004r. Nr 53, póz. 533 z późn. zm.) substancja lub mieszanina substancji, której przypisuje się właściwości zapobiegania lub leczenia chorób, lub podawana w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia czy modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu ludzkiego jest produktem leczniczym. Zgodnie z kolei z wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawach połączonych C-211/03, C-299/03 oraz od C-316 do C-318/03 w stosunku do produktu, który spełnia warunki kwalifikacji zarówno jako produkt spożywczy jak i produkt leczniczy, stosuje się przepisy dotyczące produktów leczniczych. Organ powtórzył argument, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie przypisał ocenie ryzyka dokonanej przez Zespół Ekspertów z Państwowego Zakładu Higieny (znak [...]). Na koniec podkreślił, że wprowadzanie do obrotu produktu zawierającego w swoim składzie senes, jako suplementu diety stanowi naruszenie przepisów cytowanej wyżej ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Na rozprawie przed Sądem skarżący powołał się dodatkowo na treść ustawy z dnia 23 marca 2007r. o zmianie ustawy Prawo Farmaceutyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd ocenił, że nie doszło w niej do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie tej sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 litera a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dających podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wprowadzenie przez organ administracyjny określonego w zaskarżonej decyzji zakazu mieściło się w zakresie przyznanego organom inspekcji sanitarnej zakresu kompetencji wynikającego z przytoczonych w podstawie prawnej decyzji przepisów, tj. w szczególności przepisów art. 3 ust, 2, art. 8 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. nr 171, póz. 1225). Z przepisów tych wynika mianowicie kompetencja dla organów inspekcji sanitarnej do ustanawiania w drodze decyzji zakazu wprowadzania do obrotu lub nakazu wycofania z obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego albo suplementu diety produktu, który nie spełnia wymagań dla tych środków spożywczych, w szczególności w sytuacji stwierdzenia, że produkt objęty powiadomieniem posiada właściwości produktu leczniczego określonego przepisami prawa farmaceutycznego i powinien zostać zakwalifikowany jako produkt leczniczy. Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 3 ust. 3 pkt. 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (DZ.U. Nr 171, póz. 1225) suplement diety to środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego. W myśl art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001r. Prawo farmaceutyczne (tekst jednolity Dz.U. z 2004r. Nr 53, póz. 533 z późn. zm.) substancja lub mieszanina substancji, której przypisuje się właściwości zapobiegania lub leczenia chorób, lub podawana w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia czy modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu ludzkiego jest produktem leczniczym. Zgodnie z linią orzeczniczą Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (por. m.in. wyrok ETS z dnia 09.06.2005r. w sprawach połączonych C-211/03, C-299/03 i C-316 do C-318/03) o tym czy produkt odpowiada definicji produktu leczniczego "przez wskazanie funkcji" organy krajowe powinny rozstrzygać indywidualnie w zależności od przypadku, w stosunku zaś do produktu, który spełnia warunki kwalifikacji zarówno jako produkt spożywczy jak i produkt leczniczy, stosuje się przepisy dotyczące produktów leczniczych. W niniejszej sprawie organ administracyjny oceniając przedmiotowy produkt - suplement diety powołał się na uchwałę Komisji ds. Kwalifikacji Produktów z Pogranicza z dnia 22 lutego 2006r. Nr 6/2006, która uznała produkty na bazie senesu jako produkty lecznicze oraz na ocenę ryzyka dokonaną przez Zespół Ekspertów z Państwowego Zakładu Higieny (znak HŻ/4153/2006) traktującą produkty z udziałem senesu jako preparaty lecznicze. Organ wskazał też, że w skład powyższych zespołów wchodzą osoby kompetentne do wypowiadania się w przedmiocie kwalifikacji danego produktu, dysponujące stosowaną wiedzą i doświadczeniem w zakresie kwalifikacji produktów, dlatego ich opinia była dla organu przekonująca. Mając na uwadze powyżej przytoczony stan prawny należy uznać, że wobec ustalenia przez organy administracyjne na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, że oceniany produkt ma właściwości produktu leczniczego, organ administracyjny prawidłowo zastosował dyspozycję art. 32 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Wprowadzanie do obrotu jako suplementu diety produktu zawierającego w swoim składzie senes stanowi bowiem naruszenie przepisów tej ustawy. Należy też dodać, że skarżący nie kwestionuje ustalonego przez organ administracyjny stanu faktycznego tj. faktu, że oceniany produkt zawiera w swym składzie senes. W skardze nie polemizuje też wprost z przytoczonymi przez organ poglądami iż zawartość senesu przesądza o tym, że dany produkt ma charakter produktu leczniczego. Jego argumentacja koncentruje się natomiast na tym, że na rynku są dostępne inne produkty zawierające senes, co do których nie wydano analogicznych zakazów wprowadzania do obrotu oraz na zarzucie, że o tym, że produkty zawierające senes nie mogą występować w obrocie jako środki spożywcze winno zostać rozstrzygnięte przepisem powszechnie obowiązującym a nie decyzją indywidualną, stanowisko zaś Komisji i opinia Państwowego Zakładu Higieny nie mają takiej mocy prawnej. Argumenty skarżącego są nietrafne. Odnosząc się do pierwszego z nich oczywistym jest, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej ma przebieg postępowań w innych indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej dotyczących podobnych czy nawet takich samych produktów spożywczych. Odnosząc się zaś do drugiego z zarzutów skargi należy stwierdzić, że oczywistym jest, że ani uchwała Komisji ds. Kwalifikacji Produktów z Pogranicza, ani też opinia Zespołu Ekspertów Państwowego Zakładu Higieny nie mają mocy powszechnie obowiązującej. Co więcej - nie mają też one rangi prawnej indywidualnych władczych rozstrzygnięć administracyjnych. Organ administracyjny posłużył się tymi opiniami - co zresztą wyraźnie zaznaczył w decyzji - jako opiniami ciał pomocniczo-doradczych, podmiotów dysponujących stosowną wiedzą i doświadczeniem, które były pomocne dla ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Wbrew poglądom skarżącego z obowiązującej regulacji prawnej nie wynika jednak, że o tym, że produkty zawierające senes nie mogą występować w obrocie jako środki spożywcze winno się rozstrzygnąć w formie aktu powszechnie obowiązującego, a więc że wyłączona w tym zakresie została kompetencja organu inspekcji sanitarnej przewidziana w art. 32 ust. 2 cyt. powyżej ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Organy inspekcji sanitarnej zostały wyposażone przez ustawodawcę w kompetencję do władczego rozstrzygania w drodze indywidualnych decyzji administracyjnych o zakazie wprowadzania do obrotu produktów posiadających właściwości produktu leczniczego i w niniejszej sprawie prawidłowo z tej kompetencji skorzystały. Odnosząc się zaś do powołanej przez skarżącego na rozprawie treści ustawy z dnia 23 marca 2007r. o zmianie ustawy Prawo Farmaceutyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 75, póz. 492), w tym zwłaszcza art. 9 tej ustawy należy podkreślić, że powołane przepisy weszły w życie w dniu 1 maja 2007r., a więc już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Tymczasem zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zatem kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności a więc zgodności z obowiązującym prawem. Sąd oceniając legalność zaskarżonej decyzji uwzględnia stan faktyczny i prawny istniejący w chwili wydawania tej decyzji. Powołany zatem przez stronę skarżącą argument w postaci treści przepisów które zostały uchwalone i weszły w życie po wydaniu zaskarżonej decyzji pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie Sądu w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze należy ocenić, że wobec ustalenia przez organy inspekcji sanitarnej, że oceniany produkt ma właściwości produktu leczniczego, organ prawidłowo nałożył na skarżącego stosowny zakaz, działając na podstawie obowiązujących w dacie orzekania przepisów, w tym zwłaszcza art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie dokonały właściwej wykładni obowiązujących przepisów oraz prawidłowej subsumpcji. W ocenie sądu postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo, a wydane decyzje administracyjne nie zawierają wad prawnych uzasadniających ich uchylenie. Mając na uwadze przytoczone argumenty sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło