III SA/Kr 369/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędziowie : SWSA Jakub Makuch ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 7 lutego 2022 r. znak [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy oddala skargę Komendant Powiatowy Policji w K., postanowieniem nr [...] z dnia 11 stycznia 2022 r., działając na podstawie art. 74 par. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 poz. 735), po rozpatrzeniu wniosku sierż.szt. w stanie spoczynku K. J., datowanego na dzień 25 grudnia 2021 r., przesłanego za pośrednictwem platformy EPUAP w tej samej dacie – odmówił: "sporządzenia i wydania kopii kompletnych i uporządkowanych akt sprawy, w oparciu o które wydano bez mojego czynnego udziału decyzję administracyjną Komendanta Powiatowego Policji w K. nr [...] z dnia 1 października 2009 r. w przedmiocie przyznania równoważnika pieniężnego, przy równoczesnym zakresie przyznania tego równoważnika wywodzenia jego przyznania wcześniej wydana decyzja numer 16/99, oraz w tym zakresie wydanego z urzędu orzeczenia administracyjnego wygaszającego decyzję numer [...] KPP w K., mimo wiedzy o ostatecznej i niepodważalnej w tym zakresie decyzji Komendanta Wojewódzkiego w Krakowie numer 31/2009, w zakresie stwierdzenia braku podstawy prawa do wydania decyzji administracyjnej". W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w dniu 25 grudnia 2021 r. do Komendy Powiatowej Policji w K. wpłynął wniosek emeryta policyjnego K. J., skierowany do Komendanta Powiatowego Policji w K. o treści przytoczonej w sentencji postanowienia. Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. W ramach udostępnienia akt stronie, na podstawie powyższego przepisu, mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach prawy. Z treści art. 73 § 3 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej może zapewnić również stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1 w swoim systemie teleinformatycznym, po uwierzytelnieniu strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Przepis art. 73 par. 3 k.p.a. pozostawia więc uznaniu organu administracji publicznej dostęp do dokumentów w formie elektronicznej, a więc jest to sytuacja inna niż w przypadku dostępu do akt w zwykłej ich formie (na nośniku papierowym). Udostępnienie akt sprawy nie może się odbyć za pośrednictwem ogólnopolskiej platformy teleinfomatycznej ePUAP. Czynność ta powinna odbyć się z wykorzystaniem swojego systemu teleinformatycznego, będącego w dyspozycji organu, do którego obywatel, a w rozpatrywanym przypadku sierż.szt. w stanie spoczynku K. J. nie ma dostępu. Ponadto zgodnie z przytoczonym przepisem akta powinny być prowadzone w formie elektronicznej. Akta, o które ubiega się wnioskodawca, nie są prowadzone w formie elektronicznej, natomiast kserokopie akt w ilości 78 kart zostały już udostępnione za pismem [...], a ich odbiór został potwierdzony własnoręcznym podpisem w dniu 7 lipca 2021 r. Organ I instancji zauważył, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2018 r. (I OPS 1/18) znajduje się stwierdzenie, że odmowa wydania kopii z akt sprawy może być też usprawiedliwiona w sytuacji, gdy strona w sposób oczywisty i świadomy nadużywa prawa wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie celem strony nie jest dochodzenie praw materialnych, lecz uporczywe wikłanie organu w szereg postępowań, aby następnie wnosić różnego rodzaju środki prawne. Celem procedury administracyjnej jest umożliwienie stronie dochodzenia jej praw wynikających z prawa materialnego, natomiast wnioskodawca inicjuje w organie wyłącznie kolejne piętra spraw administracyjnych, aby utrudnić organowi funkcjonowanie, spowodować nadmierne zaangażowanie organu w sprawy strony zarówno w obsadzie kadrowej jak i kosztach funkcjonowania organu. Organ I instancji zaznaczył, że od daty wydania decyzji upłynęło 13 lat, akta sprawy stanowią już zasoby archiwalne, od daty udostępnienia akt nie zaszły żadne zmiany w status quo wnioskodawcy. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie postanowieniem nr 7/2022 z dnia 7 lutego 2022 r, działając na podstawie art. 123 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia K. J. na powyższe postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 11 stycznia 2022 r. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ drugiej instancji ocenił, że Komendant Powiatowy Policji w K. zasadnie odmówił udostępnienia K. J. akt sprawy. Strona jest już w posiadaniu przedmiotowych akt sprawy, a wniosek zainteresowanego stanowi nadużycie prawa. Przedmiotowe akta zostały przekazane za pismem [...] i odebrane przez stronę w dniu 7 lipca 2021 r. K. J. w sposób celowy i z premedytacją dokonuje kolejnych czynności procesowych, kierując się wyłącznie chęcią zarzucenia organu bardzo dużą ilością spraw, a nie rozpoznaniem i zbadaniem istoty sprawy. Pismem z dnia 19 lutego 2022 r. K. J. wniósł skargę na powyższe postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także o objęcie kontrolą postanowienia odmownego wydanego w pierwszej instancji. Skarżący zarzucił w szczególności naruszenie art. 73 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wniósł o oddalenie skargi i w pełni podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że nie ma podstaw do pozbawienia go mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a."), strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (§ 1). Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1a). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). Organ administracji publicznej może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po uwierzytelnieniu strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (§ 3). Z kolei art. 74 § 2 k.p.a. stanowi, że odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Co do zasady nie można odmówić stronie wydania odpisu lub kopii dokumentu z akt, powołując się na to, że uprzednio został jej wydany odpis tego dokumentu; co do zasady organ nie może również uzasadniać odmowy ilością spraw zainicjonowanych przez skarżącego, trudnościami organizacyjnymi związanymi z zaangażowaniem środków osobowych, czy też faktem, że akta danej sprawy składają się w przeważającej części z dokumentów znanych, czy też wydanych już skarżącemu (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2014 r., II SAB/Bk 24/14; wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lipca 2020 r., I OSK 2568/19, CBOSA). Z drugiej jednak strony trzeba mieć na względzie, że "oczywiście odmowa wydania kopii z akt sprawy może być (...) usprawiedliwiona w sytuacji, gdy strona w sposób oczywisty i świadomy nadużywa prawa wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a." (uzasadnienie uchwały NSA z dnia 8 października 2018 r., I OPS 1/18, CBOSA). Transponując powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skoro kserokopie przedmiotowych akt w ilości 78 kart zostały już uprzednio udostępnione (przesłane) skarżącemu za pismem [...], a ich odbiór został potwierdzony własnoręcznym podpisem w dniu 7 lipca 2021 r. – odmowa ponownego ich udostępnienia (przesłania) była uzasadniona. Podkreślić przy tym trzeba, że kserokopie akt zostały przesłane skarżącemu relatywnie niedawno, a ponadto chodzi o sprawę zakończoną, akta mają charakter archiwalny, wobec czego ich zawartość nie ulega zmianom. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.