III SA/Kr 370/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego skargę oddala W dniu 16.08.2005 r. H. K. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia 12-09-2005 r. [...] Prezydent Miasta przyznał skarżącej dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy, począwszy od dnia 1.09.2005 r. w wysokości 251,10 PLN miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał sposób obliczenia przyznanego dodatku. Łączny dochód osiągany przez skarżącą został wskazany w kwocie 1.179,40 PLN, zaś faktyczny dochód na osobę w gospodarstwie domowym wyniósł zdaniem organu: 589,70 zł. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżącą pobiera dodatek pielęgnacyjny w kwocie 144,25 zł miesięcznie. Na powyższą decyzję H. K. wniosła odwołanie podnosząc, iż niesłusznie jako jej dochód został ujęty przysługujący jej dodatek pielęgnacyjny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 6.02.2006r. nr Kol.Odw.1827/05/L/06/1433/D utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu SKO wskazało, iż zgodnie z przepisem art.3 ust. 1 ustawy z dnia 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 z późn.zm.) dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% w gospodarstwie wieloosobowym. Obowiązująca, w dniu złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, kwota najniższej emerytury to 562,58 zł. SKO wskazało, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. SKO podkreśliło także, iż miesięczny dochód uzyskiwany przez dwuosobowe gospodarstwo domowe H. K., wynosił 1179,40zł. Wydatki na lokal zajmowany przez H. K. wynoszą kwotę 459,57zł, którą jeszcze należy powiększyć o ryczałt z tytułu braku wyposażenia mieszkania w instalację doprowadzającą ciepłą wodę, stanowiący równowartość 20 kwh energii elektrycznej na jedną osobę i wynoszący 16 zł (20 kWh x 0,40 zł x 2os). Całość wydatków wynosi, zatem 475,57zł, z tym, że w myśl § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 8.12.2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817), do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się jedynie 90% naliczonych i poniesionych wydatków, co w niniejszej sprawie stanowi wielkość 428,01 zł. Mając zaś na uwadze przepis art. 6 ust. 2 pkt. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ stwierdził, iż dodatek mieszkaniowy wynosi kwotę 251,10zl, co jest wynikiem Działania: 428,01 zł (wydatki na zajmowany lokal) 176,91 zł, czyli 15% z 1179,40zł (uzyskiwany miesięczny dochód gospodarstwa domowego) = 251,10 zł. 1 Organ odwoławczy wskazał, także na fakt rygorystycznego określenia przez ustawodawcę sposobu obliczania kwoty dodatku mieszkaniowego bez możliwości ingerencji w tym zakresie ze strony organów administracyjnych. H. K. złożyła skargę na powyższą decyzję wnosząc o uchylenie jej w całości. W uzasadnieniu podała, iż organ nieprawidłowo wliczył jej do osiąganego dochodu dodatek pielęgnacyjny. Skarżąca wskazała także na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do dodatku i zasiłku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i w pełni potrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy(art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami -bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Z tego punktu widzenia nie można dopatrzyć się podstaw do uwzględnienia skargi. Problematykę dotyczącą dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734). Ustawa ta określa normatywne kryteria, które muszą być spełnione, by dodatek mieszkaniowy mógł zostać przez organ administracji publicznej przyznany. Jednym z tych kryteriów jest kryterium dochodu miesięcznego, którego osoba ubiegająca się o przedmiotowe świadczenie nie może przekroczyć. Definicję dochodu przyjętą na potrzeby ustawy o dodatkach mieszkaniowych zawiera art. 3 ust. 3 tej ustawy stanowiąc, że za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba, że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. W rozpoznawanej sprawie między organami administracji publicznej a skarżącą powstał spór na tle składników, które w myśl ww. art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych podlegają wyłączeniu z dochodu stanowiącego podstawę przyznania świadczenia. Okoliczność ta miała istotne znaczenie w sprawie, ponieważ przy przyjęciu za słuszne stanowiska skarżącej, że otrzymywany przez skarżącą dodatek pielęgnacyjny nie powinien być wliczony do jej dochodu, 2 dodatek mieszkaniowy będzie jej przysługiwał w innej wysokości aniżeli naliczony w decyzji organu l instancji. Sąd miał na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 lipca 2004 r. K 16/2003 (Dz. U. z 2004r., Nr 169, poz.1784) orzekł, że: 1. Art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych jest zgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku TK wskazał, że w myśl ustawy zasiłek pielęgnacyjny nie jest składnikiem dochodu obliczanego w celu ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego, a dodatek pielęgnacyjny nim jest. W przekonaniu Trybunału Konstytucyjnego mimo, że zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny są świadczeniami zbliżonymi z uwagi na cel ich przyznawania, to zachodzą pomiędzy nimi zasadnicze różnice, związku z którymi nie można wywieść nakazu traktowania tych świadczeń jednakowo przy ustalaniu dochodu dla ustalenia prawa i wysokości dodatku mieszkaniowego. Przedmiotowe świadczenia wypłacane są na podstawie odrębnych ustaw, tj. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2003 r. Nr 228 poz. 2255 ze zm.) i ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 r. Nr 162 póz. 1118 ze zm.). Dodatek pielęgnacyjny jest świadczeniem pieniężnym z ubezpieczenia społecznego, które przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, i jest finansowany z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem z zaopatrzenia społecznego o charakterze samodzielnym, finansowanym w formie dotacji z budżetu państwa. Dodatek pielęgnacyjny jest świadczeniem niejako "wypracowanym" przez osobę, która nabyła prawo do emerytury lub renty, i przysługuje uprawnionemu ex legę, po zaistnieniu ustawowych zesłanek (niezdolność do samodzielnej egzystencji albo ukończenie 75 lat). Dodatek pielęgnacyjny ma charakter roszczenia ubezpieczonego do ZUS, od decyzji w sprawie tego świadczenia przysługuje odwołanie trybie i na zasadach przewidzianych dla świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Zasiłek pielęgnacyjny jest zaś przyznawany na wniosek uprawnionego (lub innej upoważnionej osoby), który nie ma ustalonego prawa do emerytury bądź renty. Przesłanką jego uzyskania jest uprzednie orzeczenie o niepełnosprawności, ustalenie niezdolności do samodzielnej egzystencji) lub osiągnięcie wieku 75 lat. Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje w formie decyzji organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej o to świadczenie (wójt, burmistrz lub prezydent miasta). W postępowaniu w sprawie stosuje się przepisy kpa, a w przypadku zaskarżenia ostatecznej decyzji do sądu administracyjnego - przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pozwala to ustawodawcy na traktowanie kwoty dodatku pielęgnacyjnego jako przychodu z tytułu emerytury lub renty, natomiast zasiłku pielęgnacyjnego, niepowiązanego z emeryturą bądź rentą, jako świadczenia podlegającego wyłączeniu z dochodu rodzinnego. Uzasadnia to, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, zróżnicowanie obu kategorii uprawnionych przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego. Podzielając powyższe stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, Sąd uznał w niniejszej sprawie, że organy prawidłowo wliczyły do dochodu uzyskiwanego przez skarżącą będącego podstawą do obliczenia przyznanego dodatku mieszkaniowego uzyskiwany przez skarżącą dodatek pielęgnacyjny. Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tylko w razie 3 zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 4