III SA/Kr 370/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-07-27

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody ledwo wystarczają na podstawowe potrzeby życiowe, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. W przypadku, gdy dochody strony są niewielkie i wystarczają jedynie na podstawowe potrzeby życiowe, a koszty sądowe pozostają w dysproporcji do jej stanu majątkowego, sąd może udzielić prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od tych kosztów.
Stan faktyczny
Opiekun prawny skarżącego złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, wskazując na niewielkie dochody skarżącego (renta w wysokości 628,31 zł po potrąceniach) i brak majątku. Skarżący został eksmitowany z mieszkania i utrzymuje się wyłącznie z renty. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację materialną i życiową.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2012. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. T. reprezentowanego przez opiekuna prawnego D. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. T. reprezentowanego przez opiekuna prawnego D. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu pisma postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości. Opiekun prawny skarżącego w piśmie datowanym na dzień 2 lipca 2012 r. zatytułowanym "Zawiadomienie" wniósł o zwolnienie podopiecznego z kosztów sądowych. Następnie w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy uwidocznił brak osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając majątek skarżącego opiekun prawny podała, że skarżący nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody skarżący oszacowała na kwotę 628,31 zł renty. Uzasadniając starania skarżącego podała, że skarżący został eksmitowany z mieszkania i że utrzymuje się tylko z otrzymanej renty. Do wniosku dołączyła kopie wyroków zasądzających od skarżącego zapłatę, orzekających w stosunku do niego eksmisję z zajmowanego mieszkania a także orzekających separację z żona. Z okazanej decyzji o waloryzacji wojskowej renty inwalidzkiej wynika, że skarżący świadczenie to ma przyznane co prawda w wysokości 1863,35 zł lecz po potrąceniu aktualnych tytułów wykonawczych otrzymuje realnie tylko 628,31 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile (art. 243 ppsa) nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy opiekun prawny skarżącego złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na jego stan rodzinny, majątek, dochody. Z przedstawionych przez skarżącego oświadczeń wynika, że skarżący należy do osób biednych. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez tytułu prawnego do mieszkania, z niewielkich dochodem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że środki jakie ma do dyspozycji wystarczają ledwo co na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając to na uwadze można zaś stwierdzić, że skarżącego aktualnie nie będzie stać na opłacenie kosztów sądowych. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie, to należało skarżącemu udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem zwolnić skarżącego od kosztów sądowych na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło