III SA/Kr 376/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie NSA Piotr Lechowski NSA Krystyna Kutzner Protokolant Katarzyna Dydaś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego skargę oddala Decyzją z dnia [...] nr [...] (znak [...]) wydaną na podstawie art. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 14, 15 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 992) i rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) Wójt Gminy odmówił T. T. świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dziecko K. T., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i dodatku na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła. W uzasadnieniu organ podał, że dochód przypadający miesięcznie na osobę w rodzinie skarżącej w roku 2006 wynosi 595,46 zł i przekracza kryterium dochodowe określone w/w ustawą. Na dochód składają się: dochód skarżącej podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 5 294,20 zł (po odliczeniach stosownych kwot zgodnie z ustawą) oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 2 996,82 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji T. T. podniosła, że jedynym jej źródłem utrzymania są alimenty od byłego męża. Od dnia, w którym zmuszona była wyprowadzić się z domu zamieszkiwanego z mężem nie uprawia gospodarstwa ani nie czerpie z niego korzyści majątkowych. Posiada liczne zobowiązana finansowe, które dodatkowo zwiększyły się w związku z zamieszkaniem z nią syna G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak [...] wydaną na podstawie art. 2 pkt 1, 3 pkt 23, 4, 5, 6 ust. 2, 20 ust.3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, § 1, 2, 15, 17 rozporządzenia MPS w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ przyjął za prawidłowe ustalenia dokonane przez organ I instancji w zakresie źródeł dochodów skarżącej w roku 2006 i ostatecznej kwoty przypadającej miesięcznie na członka rodziny, podkreślając, że jakiekolwiek przekroczenie progu dochodowego tj. kwoty 504 zł na osobę skutkuje decyzją odmowną (poza wyjątkiem z art. 5 ust. 3 – w sprawie nie znajdującym zastosowania, gdyż dochód przekroczył kryterium o kwotę wyższą niż kwota zasiłku rodzinnego). Podkreślił, że organ jest związany przesłankami określonymi w ustawie i nie jest władny, nawet w sytuacji odczucia pokrzywdzenia strony, przyznać świadczenia, jeżeli kryterium dochodowe nie jest w konkretnej sprawie spełnione. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi T. T., w której powtórzyła argumentację z odwołania od decyzji I instancji, szczególnie podkreślając okoliczność braku wymiernych korzyści w sensie finansowym z gospodarstwa rolnego, które po rozwodzie z W. T. pozostało w jego dyspozycji (pomimo, że formalnie pozostaje ich wspólną własnością a sprawa o podział majątku jest w toku). Dopłaty rolne uzyskiwane ze środków Unii Europejskiej przelewane są na jego osobiste konta. Ona tymczasem utrzymuje się z alimentów, korzystając sporadycznie z pomocy rodziny i znajomych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga T. T. nie zasługuje na uwzględnienie. Orzekające w sprawie organy dokonały bowiem w sposób prawidłowy wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie ustalenia źródeł dochodów, będących podstawą do obliczenia kwoty dochodu przypadającego na członka rodziny skarżącej. Wymaga zwłaszcza podkreślenia okoliczność akcentowana przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze, tj. czy dochód z gospodarstwa rolnego, stanowiący współwłasność T. T. oraz jej byłego męża, podlega doliczeniu do dochodu osiągniętego przez skarżącą w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, pomimo, że faktycznie skarżąca nie tylko od rozwodu z W. T. nie gospodaruje na gruncie, ale także nie uzyskuje, jak twierdzi, żadnych korzyści finansowych czy w naturze z faktu ciągłego gospodarowania przez jej byłego męża. Słusznie organy przyjęły, że w przedmiotowym stanie sprawy dochód z gospodarstwa obliczony zgodnie z art. 5 ust. 8 w/w ustawy należało doliczyć do sumy dochodów skarżącej uzyskanych w roku 2006. Wynika to stwierdzenie z konstrukcji przepisu art. 5 ust. 8 i 8 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, które z zasady traktują jednakowo gospodarstwo pozostające w posiadaniu wnioskującego o świadczenie jak i gospodarstwo oddane w dzierżawę w tym sensie, że nakazują dochód z tych gospodarstw obliczać według wspólnie określonej reguły, odnoszącej się do wysokości dochodu z 1 ha przeliczeniowego określonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy o podatku rolnym i brać go pod uwagę przy ustalaniu ostatecznej sumy dochodów w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, co przekłada się w sumie na ogólne stwierdzenie, że nieistotnym jest czy dana osoba faktycznie uzyskuje dochody z gospodarstwa, które stanowi jej własność czy współwłasność (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2007 r. I OSK 321/07 " Ustawodawca w przepisach o świadczeniach rodzinnych przyjął domniemanie, iż z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód, niezależnie od tego, czy się na nim pracuje, czy się je wydzierżawia" ). Art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych przewiduje wyjątki od tej zasady, niemniej jednak nie znajdują one zastosowania w sprawie. Należy jednak podnieść tutaj istotną okoliczność, na którą organy nie zwróciły uwagi, iż zgodnie z przepisami prawa cywilnego majątek stanowiący współwłasność małżonków po rozwodzie staje się współwłasnością w częściach ułamkowych. Gospodarstwo rolne skarżącej do dnia jego podziału przypada jej więc w ½. Dla sprawy w przedmiocie przyznania T. T. zasiłku rodzinnego ma to takie znaczenie, iż doliczeniu do dochodu stanowiącego podstawę do przyznania zasiłku rodzinnego podlega ½ kwoty dochodu z gospodarstwa rolnego obliczonego zgodnie z art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych (tj. kwota 1498,41 zł). Nie zmienia pogląd ten wyniku tej konkretnej sprawy, w tym sensie, że po ponownym przeliczeniu dochodu przypadającego miesięcznie na członka rodziny skarżącej w roku 2006 ostateczna kwota i tak jest wyższa niż 504 zł, czyli nie pozwala na przyznanie jej prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego – niemniej jednak w ocenie Sądu dla spraw w przedmiocie zasiłków rodzinnych jest to zasada istotna. Podsumowując - słusznie organy doliczyły dochód z gospodarstwa stanowiącego współwłasność T. T. do dochodu będącego sumą uzyskanego przez nią w roku 2006 dochodu, w konsekwencji ustalając, że kwota przypadająca na członka rodziny skarżącej przekracza kryterium dochodowe w wysokości 504 zł/ Wobec powyższego, w ocenie Sądu Wójt Gminy, odmawiając T. T. prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko K. T. oraz prawa do dodatków do zasiłku rodzinnego wydał słuszną merytorycznie i pozbawioną uchybień mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania decyzję – to samo stwierdzenie tyczy się decyzji organu odwoławczego - stąd skarga T. T. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.