III SA/Kr 377/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia 5 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata S. B. - Kancelaria Adwokacka, ul. [...] - tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 kpa, orzekł o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K. W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu 7 września 2009r. na wniosek M. D. We wniosku o wymeldowanie wskazano, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w dniu 5 sierpnia 2009r. J. S. opuścił lokal przy ul. A w K, a K. D. dołączyła do akt sprawy protokół przejęcia lokalu przy ul. A w K oraz protokół opuszczenia lokalu podpisany przez J. S. W toku postępowania wystąpiono do organów Policji z prośbą o przeprowadzenie kontroli dyscypliny meldunkowej w lokalu przy ul. A w K. Funkcjonariusze ustalili, iż J. S. nie zamieszkuje i nie przebywa pod wskazanym adresem od września 2009r. Na rozprawie administracyjnej M. M. – T. zeznała, iż nie widuje J. S. na terenie budynku przy ul. A od wakacji 2009 r. i że lokal nr [...] jest prawdopodobnie niezamieszkały. Natomiast W. B. zeznał, iż w lokalu przy ul. A nikt obecnie nie mieszka i że ostatni raz widział J. S. w czerwcu 2009r. W dniu 2 grudnia 2009r. K. D. dołączyła do akt sprawy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 29 czerwca 2009r. i 5 lutego 2009r. o podziale majątku dorobkowego i zniesieniu współwłasności, w którym sąd przyznał jej na wyłączną własność prawo do spółdzielczego własnościowego lokalu przy ul. A w K. Ponadto Prezydent wskazał, że w dniu 28 grudnia 2009r. stawił się w Urzędzie Miasta Referacie Postępowań Meldunkowych J. S., który zgodnie z art. 10 kpa został zapoznany z aktami sprawy i wyjaśnił, iż nie wnosi nic do sprawy i wszystkie dowody znajdują się w aktach. W ocenie Prezydenta z zebranego materiału dowodowego wynikało bezspornie, iż J. S. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. A w K. O dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca stałego zameldowania przez J. S. świadczył podpisany przez niego protokół opuszczenia lokalu. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. S., podnosząc, iż w trakcie postępowania nie informowano go od początku o jego przebiegu. Zarzucił, że w aktach sprawy brak jest usprawiedliwienia jego nieobecności podczas rozprawy administracyjnej, co uniemożliwiło mu czynny udział w tej rozprawie oraz zadawanie pytań świadkom, co ustaliłoby prawdę materialną, a na pewno moment opuszczenia przez niego przedmiotowego lokalu. Odwołujący się stwierdził ponadto, iż z chwilą wszczęcia postępowania nie upłynął trzymiesięczny termin opuszczenia przez niego przedmiotowego lokalu i dlatego postępowanie było prowadzone przedwcześnie. Podniósł też, iż w aktach sprawy brak jest adnotacji o jego zastrzeżeniach co do kompletności dokumentów i pism zgromadzonych w toku postępowania, a więc akta są niekompletne. Wojewoda decyzją z dnia 5 marca 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz treść mających zastosowanie przepisów prawa. Oceniając zaś materiał dowodowy, Wojewoda uznał, że J. S. nie mieszka w przedmiotowym lokalu, zdał ten lokal i nie czynił żadnych starań, aby mógł do niego powrócić i ponownie w nim zamieszkać. Taki zaś stan faktyczny dawał podstawę do wymeldowania J. S. w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wojewoda wyjaśnił, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i jest związane z potwierdzeniem faktu zamieszkiwania pod tym adresem. Skoro zatem J. S. opuścił miejsce pobytu stałego, koncentrując swoje sprawy życiowe w innym miejscu, to pozostawienie jego zameldowania na pobyt stały pod dotychczasowym adresem byłoby niezgodne z prawem. Zdaniem Wojewody argumenty podniesione w odwołaniu były sprzeczne ze stanem faktycznym sprawy, a także z wyjaśnieniami J. S. z dnia 28 grudnia 2009r. Skargę na decyzję Wojewody wniósł J. S., podnosząc naruszenie swoich uprawnień procesowych wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w trakcie trwania postępowania administracyjnego toczącego się w l instancji nie informowano skarżącego od początku o jego przebiegu. Wskazano, że w aktach sprawy brak jest usprawiedliwienia nieobecności skarżącego na rozprawie administracyjnej w dniu 1 grudnia 2009r. wraz z prośbą o przełożenie czynności. Ponadto skarżący zarzucił, że na rozprawie przesłuchano osoby nieposiadające rzeczywistej wiedzy o pobycie skarżącego w lokalu ani o terminie jego opuszczenia. Zdaniem skarżącego z chwilą wszczęcia postępowania nie upłynął trzymiesięczny termin opuszczenia lokalu. Powyższe uniemożliwiało prowadzenie samego postępowania jako przedwczesnego. Skarżący wskazał, iż w aktach brak jest adnotacji o jego zastrzeżeniach co do kompletności dokumentów i pism zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności dot. rozprawy administracyjnej z dnia 1 grudnia 2009r. Skarżący wniósł też o wydanie postanowienia wstrzymującego wykonalność zaskarżonej decyzji oraz o zwolnienie go w całości z opłat sądowych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 17 listopada 2010r. zwolnił skarżącego w całości od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Kontrolowane postępowanie toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Ustawa ta określa pobyt stały jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1), natomiast przez pobyt czasowy należy rozumieć przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art. 7 ust. 1). Zgodnie z art. 5 ustawy osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego, a w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego. Stosownie do art. 2 tej ustawy osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy, zaś obowiązek ten polega m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego oraz wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego (art. 4 pkt 1 i 2 ustawy). Wykonywanie obowiązku meldunkowego polegające na wymeldowaniu się reguluje art. 15 ust. 1 ustawy, który nakazuje osobie, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące wymeldowanie się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Natomiast brak wykonania tego obowiązku uprawnia organy gminy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące (art. 15 ust. 2 ustawy). Podkreślić trzeba, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i jest związane z potwierdzeniem faktu zamieszkiwania pod danym adresem. Dlatego opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stanowi wystarczającą podstawę do wymeldowania. Zatem dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewody konieczne jest zbadanie, czy organ prawidłowo ustalił, że skarżący nie zamieszkuje pod adresem ul. A w K, a jeśli opuścił ten lokal, czy dopełnił obowiązku wymeldowania się. Bezspornym jest, że M. D. przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przy ul. A, które nabył na podstawie umów darowizny i sprzedaży od swojej siostry K. D. w dniu 31 grudnia 2008r. Zatem M. D. był osobą uprawnioną do wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania skarżącego J. S. z przedmiotowego lokalu. Z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania (k. 20 i 22 akt adm.), a także o rozprawie administracyjnej wyznaczonej w celu ustalenia, czy zachodzą podstawy do wymeldowania skarżącego (k. 31 akt adm.). Skarżący nie stawił się wprawdzie na rozprawę administracyjną, lecz został o niej prawidłowo zawiadomiony. Zarzut zawarty w skardze jakoby nie uwzględniono jego wniosku o zmianę terminu rozprawy nie jest uzasadniony. W aktach brak jest bowiem takiego pisma skarżącego, a on sam w żaden sposób nie wykazał by usprawiedliwiał swoją nieobecność na rozprawie lub wnioskował o jej przełożenie na inny termin. Ponadto z protokołu sporządzonego w dniu 28 grudnia 2009r. wynika, że J. S. zapoznał się z aktami sprawy, nie wnioskował o przeprowadzenie dodatkowych dowodów i nie kwestionował kompletności akt, co potwierdził własnoręcznym podpisem (k. 49 akt adm.). Nie można więc uznać, że zostało naruszone prawo skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu w każdym jego stadium, jak również bezzasadne są zarzuty o niekompletności akt administracyjnych. W ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że zachodziły przesłanki ustawowe do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego. Fakt opuszczenia przez J. S. lokalu przy ul. A w K został bowiem potwierdzony nie tylko przez Policję oraz zeznania świadków M. M. – T. i W. B. złożone na rozprawie administracyjnej, lecz także przez samego skarżącego, który w obecności przybranego świadka M. R. w dniu 5 sierpnia 2009r. oświadczył, że opuszcza przedmiotowy lokal i zamierza złożyć klucze do drzwi wejściowych do depozytu sądowego (k. 1 akt adm.). Także późniejszy protokół przejęcia lokalu także potwierdza te okoliczności (k. 2 akt adm.). Taki materiał dowodowy jednoznacznie przemawiał za tym, że skarżący nie wykazywał woli zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu ani też zamiaru stałego w nim przebywania. Skoro zaś nie dopełnił obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego, to organy były uprawnione do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zarzut skargi o przedwczesnym wszczęciu postępowania w przedmiocie wymeldowania nie znajduje oparcie w przepisach ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i wynika z błędnego odczytania jej przepisów. Ustawa wprawdzie rozróżnia pobyt stały od czasowego, który co do zasady powinien trwać nie dłużej niż trzy miesiące, jednak nie uzależnia wymeldowania z pobytu stałego od upływu trzech miesięcy, co błędnie podnosi skarżący. Przeciwnie, z art. 15 ust. 1 ustawy wynika, że osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego jest obowiązana wymeldować się najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Zatem ustawa nie wymaga upływu jakiegokolwiek terminu do wszczęcia postępowania o wymeldowanie i postępowanie takie może być wszczęte nawet następnego dnia po opuszczeniu lokalu przez daną osobę. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oddalił skargę stosownie do art. 151 ppsa. Stosownie zaś do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002r, Nr 123, poz. 1058 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata z urzędu, ponosi Skarb Państwa. W niniejszej sprawie koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części, a pełnomocnik złożył stosowny wniosek. Udzielona pomoc prawna polegała na występowaniu przed sądem pierwszej instancji, za co przysługują koszty w wysokości 240 zł - stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Ponadto przyznane koszty adwokackie należy na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia powiększyć o kwotę podatku od towarów i usług.