III SA/Kr 377/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia 5 marca 2010r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W dniu 25 maja 2010r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek skarżącego J. S. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu swojego wniosku skarżący wyjaśnił, że jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Obecnie bezskutecznie poszukuje pracy. Ponieważ nie posiada własnego mieszkania skarżący pomieszkuje trochę u rodziców, a czasem u znajomych. Wskazał również, iż ma zobowiązania alimentacyjne w wysokości 580 zł, których nie reguluje. Stwierdził także, że bez pomocy rodziców, u których się żywi, obecnie by nie przetrwał. Skarżący nie jest w stanie poradzić sobie z niniejszą sprawą, gdyż jest ona skomplikowana. Skarżący nie posiada żadnych dochodów, nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Pismem z dnia 17 czerwca 2010r. skarżący został wezwany do wskazania źródła i wysokości dochodów rodziców, posiadanego przez nich majątku oraz wysokości miesięcznych obciążeń związanych z utrzymaniem mieszkania. W odpowiedzi w piśmie z dnia 25 czerwca 2010r. J. S. oświadczył, że jego zdaniem nie ma potrzeby wykazywania dochodów i wydatków rodziców, bo nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa, a tylko nocuje u nich w weekendy. Ponadto stwierdził, że rodzice go nie utrzymują, a zaledwie czasami wspomagają głównie jedzeniem. Jednocześnie podtrzymał wszystkie swoje twierdzenia i wnioski jakie były zawarte w poprzednio składanym oświadczeniu. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2010r., sygn. akt III SA/Kr 377/10 referendarz sądowy oddalił wniosek J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy wskazał, iż wbrew twierdzeniom skarżącego pozostaje on z rodzicami we wspólnym gospodarstwie domowym. Sytuacja taka wiązała się więc z koniecznością poznania i uwzględnienia dochodów oraz majątku rodziców skarżącego. Zdaniem referendarza sądowego, poznanie wysokości obciążeń rodziców skarżącego i zestawienie tych do wysokości ich rzeczywistych dochodów oraz majątku pozwoliłoby na ocenę, czy skarżącemu należy udzielić prawa pomocy. Referendarz sądowy uznał, że odmawiając udzielenia wyjaśnień w tej kwestii skarżący uniemożliwił jednak poczynienie takich ustaleń. W konsekwencji referendarz sądowy stwierdził, iż skoro mimo spoczywającego na skarżącym ciężaru dowodu i podejmowanych ze strony Sądu prób, nie przekonał on Sądu, jaka jest jego rzeczywista sytuacja życiowa, to jego wniosek podlega oddaleniu. Pismem z dnia 3 sierpnia 2010r. J. S. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego domagając się jego uchylenia. Skarżący podniósł, iż z rodzicami nie mieszka już od 14 lat, tj. od chwili zawarcia związku małżeńskiego. W 2009r. został zmuszony do opuszczenia własnościowego lokalu spółdzielczego, który sąd przyznał jego byłej żonie. Odtąd nie posiada żadnego mieszkania. Skarżący długo mieszkał tylko u znajomych, a od paru miesięcy odwiedza rodziców, u których czasem nocuje, myje się i dostaje jedzenie, bez którego by nie przetrwał. Skarżący stwierdził, że jego rodzice nie mają obowiązku mu pomagać i żądanie od nich czegokolwiek więcej byłoby z jego strony nadużyciem. Zdaniem skarżącego, rodzice nie mogą (ani nie są zobowiązani) pokrywać kosztów jego spraw sądowych. Skarżący podniósł, iż będąc osobą bezdomną nie prowadzi żadnego gospodarstwa domowego, a z samego faktu, że regularnie nocuje w danym mieszkaniu nie można wysnuwać wniosku, że prowadzi z dysponentem tego lokalu wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący stwierdził, że gdyby zastosował się do wezwania Sądu i przedłożył dokumenty dotyczące stanu majątkowego jego rodziców to musiałby przyznać, że prowadzi z nimi gospodarstwo domowe co jest nieprawdą. Skarżący wskazał również, iż w wielu jego sprawach toczących się przed sądami powszechnymi był zwalniany z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Pismem z dnia 1 października 2010r. J. S. został wezwany do uzupełnienia sprzeciwu poprzez wskazanie jakie jest źródło (renta, emerytura, wynagrodzenie za pracę etc.) i wysokość dochodów jego rodziców, jakie należą do nich nieruchomości, zasoby pieniężne i przedmioty wartościowe. Skarżący miał również podać wysokość miesięcznych obciążeń rodziców skarżącego na czynsz, prąd, gaz, wodę, wywóz nieczystości, RTV, telefon i przedłożenie na tę okoliczność kopii stosownych rachunków z ostatniego miesiąca lub za ostatni okres rozliczeniowy. Miał też wyjaśnić, czy korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo z dnia 14 października 2010r., w którym wyjaśnił, iż jego rodzice – Z. i H. S. – są właścicielami mieszkania przy oś. A w K. Z. S. pobiera świadczenie emerytalno-rentowe w wysokości 949,69 zł netto, a H. S. w wysokości 1929,17 zł netto miesięcznie. Rodzice skarżącego utrzymują go i pomagają w spłacie alimentów w wysokości 580 zł miesięcznie (razem z kosztami komorniczymi). Skarżący wskazał, iż poza normalnymi wydatkami na utrzymanie mieszkania (ok. 320 zł), opłaceniem mediów (ok. 200 zł) i zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych (ok. 1300 zł, w tym ok. 300 zł na lekarstwa), jego rodzice spłacają raty kredytu samochodowego w wysokości 564,23 zł miesięcznie. Skarżący wyjaśnił, iż zakup samochodu był koniecznością, gdyż jego ojciec będąc inwalidą II grupy, jest zmuszony korzystać z samochodu z uwagi na ograniczoną możliwość poruszania się pieszo. Ponadto w dniu 4 czerwca 2010r. Z. S. zaciągnęła pożyczkę w wysokości 1200 zł (miesięczna rata pożyczki wynosi ok. 134 zł). Rodzice skarżącego nie posiadają żadnych innych nieruchomości lub wartościowych ruchomości. Skarżący wskazał również, iż nie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Do pisma skarżący dołączył kserokopie: odcinków świadczeń z ZUS swoich rodziców za wrzesień i październik 2010r., umowy kredytu samochodowego wraz z potwierdzeniem wpłaty raty i harmonogramem spłat, orzeczenia komisji lekarskiej w sprawie H. S., wyroku Sądu Rejonowego z dnia 29 września 2008r., sygn. akt [...] o zasądzeniu alimentów, dowodów uiszczenia opłat mieszkaniowych (prąd 68,05 zł, telefon 28,06 zł, gaz 130,34 zł, potwierdzenia płatności w Banku [...] na kwotę 313,44 zł), umowy pożyczki na kwotę 1200 zł wraz z dowodem wpłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest wniosek J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z treścią art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.), prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z treścią art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Z kolei § 2 art. 245 P.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Należy również pamiętać o treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., który stwierdza, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza sytuacji finansowej skarżącego prowadzi do wniosku, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Za takim wnioskiem przemawia przede wszystkim to, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie ma on też stałego miejsca zamieszkania – mieszka u znajomych lub rodziców. Dodatkowo jest obciążony alimentami na rzecz swojej małoletniej córki, których jednak nie ma z czego uiszczać. Kosztów niniejszego postępowania nie są również w stanie uiścić za skarżącego jego rodzice. Oboje wprawdzie otrzymują emerytury jednak ich wysokość wystarcza na bieżące utrzymanie siebie i bezrobotnego syna. Dodatkowo muszą spłacać za syna jego zobowiązania alimentacyjne, a także raty dwóch kredytów. Uiszczenie przez nich kosztów postępowania oraz kosztów wynajęcia adwokata stanowiłoby zbyt poważne obciążenie ich budżetu domowego. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w związku z tym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i art. 260 tej ustawy orzekł jak w sentencji.