III SA/Kr 379/16

PostanowienieWSA w Krakowie2016-06-14

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej należy się prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie z wpisu od skargi) w sytuacji, gdy posiada majątek objęty wspólnością ustawową, ale nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z mężem z powodu trwającego postępowania rozwodowego?
Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu od skargi. Sąd uznał, że mimo posiadania majątku objętego wspólnością ustawową, skomplikowana sytuacja rodzinna spowodowana trwającym rozwodem i brak możliwości sprzedaży majątku bez zgody męża uzasadniają częściowe zwolnienie z kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie to uwzględnia aktualną sytuację rodzinną, majątkową i dochodową skarżącej, zabezpieczając jej konstytucyjne prawo do sądu, jednocześnie chroniąc wymiar sprawiedliwości przed nieuzasadnioną roszczeniowością.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Opisała swoją sytuację rodzinną wskazując na trwający rozwód z mężem, z którym nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, mimo zamieszkiwania pod tym samym adresem. Wskazała na posiadany majątek (dom, działka, dwa samochody) objęty wspólnością ustawową oraz dochody z alimentów. Zaznaczyła, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd stwierdził, że koszty utrzymania domu i spłata kredytu mieszkaniowego obciążają wyłącznie męża.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu od skargi. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Opisując swój stan rodzinny wpisała w rubrykę 6 męża i dwóch synów. Z dalszej części jej oświadczeń złożonych w rubryce 8 wynika jednak, że z mężem nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego choć oboje mieszkają pod tym samym adresem. Pod tym samym adresem mieszkają również ich synowie. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom mieszkalny szeregowy na działce o pow. 250 m2, działka rolna o pow. 53 a k. K oraz dwa samochody: Mercedes i Volkswagen. Deklaruje brak zasobów i innych przedmiotów wartościowych. W rubryce dochody zadeklarowała kwotę 1800 wpisując 500 zł swoich alimentów i 1300 zł alimentów na jednego z synów. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że nie jest w stanie ponieść opłaty wpisu sądowego bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Powiada, że utrzymuje się z alimentów od męża zasądzonych postanowieniem zabezpieczającym na czas postępowania rozwodowego. Oświadczyła, że jest zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Podniosła, że mąż i jeden z synów nie mogą być uznani jako prowadzący ze skarżącą wspólne gospodarstwo domowe. Oświadczyła, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi tylko z młodszym synem, na którego maż płaci wykazane alimenty. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podała, opłaty ze media i podatek od nieruchomości. Wyjaśniła, że rodzinę obciąża kredyt mieszkaniowy, który spłaca mąż z własnej działalności. Twierdzi, że nie zna aktualnego zadłużenia. W dołączonym do tego wniosku piśmie z dnia 24.05.2016 r. skarżąca poinformowała nadto, że koszty utrzymania domu pokrywa w całości mąż i z tej przyczyny skarżąca nie może przedstawić rachunków lub pokwitowań. Pomiędzy małżonkami trawa postępowanie rozwodowe w SO sygn. akt. [...]. Powtórzyła, ze choć mieszkają razem to nie prowadzą z mężem wspólnego gospodarstwa domowego. We wcześniej złożonym piśmie z 5.04.2016 r. skarżąca wyjaśniała, że nie ma innych źródeł dochodu poza wykazanymi alimentami. Wszystkie zaś składniki majątku które posiada objęte są wspólnością ustawową wobec czego nie może ich sprzedać bez zgody męża z którym jest w trakcie rozwodu. Z urzędu stwierdza się, że dokonano rozdzielenia spraw ze skargi strony i że w każdej z tych dwóch spraw skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych albo częściowe zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sytuacja skarżącej jest o tyle złożona, że z jednej strony przy wykazanym majątku (objętym wspólnością ustawową) nie sposób uznawać jej za osobę ubogą (a do takich kierowane jest przede wszystkim prawo pomocy). Z drugiej zaś strony nie można przechodzić bezrefleksyjnie do porządku nad skomplikowaną sytuacją rodzinną skarżącej powodowaną trwającym rozwodem i sygnalizowanymi przez nią problemami. Choćby tego, że bez zgody męża nie może sprzedać żadnego składnika majątkowego. Uwzględniając oba te punkty widzenia i korzystając, że orzekający nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. (tak. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I) należało skarżącej przyznać prawo pomocy tyle, że nie poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości a tylko z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Takie rozstrzygnięcie uwzględnia bowiem jego aktualną sytuację rodzinną, majątkową i dochodową zabezpieczając gwarantowane skarżącej konstytucją prawo do sądu w obu jej sprawach. Jednocześnie chroni wymiar sprawiedliwości przed dalej idącą, nieuzasadnioną roszczeniowością strony. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że choć podstawą utrzymania skarżącej są obecnie alimenty na nią i pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie młodszego syna, to równocześnie zarówno ona jak i jej syn mają zapewnione warunki bytowe na odpowiednim poziomie, zaś wszystkie koszty utrzymania domu oraz spłata kredytu mieszkaniowego obciąża wyłącznie jej męża. Mając to wszystko na uwadze orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło