III SA/Kr 38/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bożenna Blitek (Spr.) Sędziowie: WSA Halina Jakubiec NSA Piotr Lechowski Protokolant: Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006 r. sprawy ze skargi K. S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia 9 listopada 2005r. Nr [...] w przedmiocie badania kontrolnego - uchyla zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji w części określającej inwalidztwo - tylko w zakresie daty powstania inwalidztwa - Organ I instancji - Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. orzeczeniem z dnia [...] .09.2005r. Nr [...] w sprawie badania kontrolnego rencisty (inwalidy) wojskowego - działając na podstawie Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 02.12.1994r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, emerytów i rencistów wojskowych (Dz.U. Nr 131, poz. 665 z późn. zm.), na podstawie Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.05.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422), na podstawie Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), w oparciu o Załącznik Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31.03.2003r. (Dz.U. Nr 62, poz. 567) oraz w oparciu o Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 01.08.2003r. (Dz.U. Nr 143, póz. 1397) -dokonała u ppłk. rez. K. S. rozpoznania schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej i schorzeń współistniejących oraz określiła m. in., że K. S. jest "trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej - Kat. N" i "trwale niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny - Kat. E", określiła związek rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową i określiła inwalidztwo przez zaliczenie K. S. do grupy inwalidztwa ustalając w pkt 10 ppkt a, b, i c datę powstania inwalidztwa na lipiec 2005r. Z orzeczeniem tym jedynie w zakresie określenia daty powstania inwalidztwa nie zgodził się K. S., który w odwołaniu zakwestionował sposób ustalenia daty powstania inwalidztwa w oderwaniu od powstania rozpoznanych schorzeń. Zdaniem odwołującego się wszystkie jego ułomności i schorzenia są następstwem licznych urazów i mikrourazów spowodowanych warunkami jego prawie 30 letniej służby wojskowej oraz wypadku, który zaistniał w czasie wykonywania skoku ze spadochronem w 1993r. Odwołujący się zaznaczył, że: "zakwalifikowanie (...) schorzeń do II grupy inwalidztwa z dniem 01.07.2005r., a więc po upływie [...]roku od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej przedstawia brak ciągłości i spójności takiego orzecznictwa. W wyniku rozpatrzenia tego odwołania Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. jako organ II instancji - orzeczeniem Nr [...] z dnia [...].11.2005r. utrzymała zaskarżone orzeczenie w mocy. Na uzasadnienie podano, że art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 10.12.1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004r. Nr 8, poz. 66) określa, że "świadczenia pieniężne wypłaca się od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym złożono wniosek określony w art. 31 ust. 3, jeżeli prawo do tego zaopatrzenia zostało ustalone na wniosek zainteresowanego lub w którym wydano decyzję z urzędu". Zdaniem organu administracyjnego, skoro K. S. złożył wniosek o przeprowadzenie badania lekarskiego i wydanie orzeczenia o inwalidztwie, jego związku ze służbą wojskową, a także daty powstania inwalidztwa do Wojskowego Biura Emerytalnego, następnie przesłany na komisje lekarskie w miesiącu lipcu 2005r., to z taką datą należało ustalić powstanie inwalidztwa. Z orzeczeniem tym nie zgodził się K. S., który w skardze powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie podając, że "wydane orzeczenie jest zgodne z prawem". Na rozprawie w dniu [...] maja 2006r. skarżący wyjaśnił, że w czasie badania kontrolnego był już rencistą zaliczonym do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą wojskową i przedłożył orzeczenie Nr [...] z dnia [...].01.2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 kpa organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest uzasadniona. Należy zwrócić uwagę na to, że organ administracyjny nie przedstawił wniosku skarżącego K. S., w powiązaniu z datą złożenia którego ustalono datę powstania inwalidztwa u skarżącego. Trudno ustalić, czego dotyczył przedmiotowy wniosek, skoro na rozprawie skarżący przedstawił orzeczenie z dnia [...].01.2005r., w którym zaliczono skarżącego do trzeciej grupy inwalidów i ustalono, że inwalidztwo istnieje od września 2004r. Należy także zwrócić uwagę na to, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane "w sprawie badania kontrolnego rencisty (inwalidy) wojskowego". Wskazane przez organ administracyjny I instancji Terenową Wojskową Komisję Lekarska w K. jako podstawa prawna wydanej decyzji - Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 02.12.1994r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, emerytów i rencistów wojskowych (Dz.U. Nr 131, poz. 665 z póżn. zm.) w rozdziale 3 pod tytułem "Badanie kontrolne inwalidów" stanowi: "§13. Podczas badania kontrolnego inwalidy ocenia się, czy: 1) naruszenie sprawności organizmu uzasadniające uznanie żołnierza za całkowicie niezdolnego do zawodowej służby wojskowej nadal istnieje, 2) inwalidztwo nadal istnieje i do której grupy inwalidów zalicza się badanego, 3) badany inwalida jest zdolny do pracy i czy istnieją przeciwwskazania zdrowotne do podjęcia określonych rodzajów zatrudnienia. " Już w oparciu o powyższe - zdaniem Sądu - istnieją wątpliwości, co do prawidłowości wydanej decyzji w tym postępowaniu. Co prawda, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do kontroli związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową, nie mniej jest uprawniony do badania zgodności wydanej decyzji z obowiązującym prawem, a w tym wypadku - wobec rodzaju zaskarżenia przedmiotowej decyzji - jest uprawniony do kontroli sposobu ustalenia przez organ administracyjny daty powstania inwalidztwa. Ma rację - zdaniem Sądu - skarżący, o ile kwestionuje sposób ustalenia daty powstanie inwalidztwa w oderwaniu od powstania rozpoznanych schorzeń. Brak do tego podstawy prawnej, a zwłaszcza sprzeciwia się temu powołany przez organ przepis art. 41 ustawy z dnia 10.12.1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004r. Nr 8, poz. 66): " Art. 41. 1. Świadczenia pieniężne wypłaca się od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym złożono wniosek określony w art. 31 ust. 3, jeżeli prawo do tego zaopatrzenia zostało ustalone na wniosek zainteresowanego lub w którym wydano decyzję z urzędu. 2. Emerytury lub renty inwalidzkiej oraz dodatków nie wypłaca się za okres, za który żołnierz otrzymał uposażenie przewidziane w przepisach o uposażeniu żołnierzy, chyba że emerytura lub renta inwalidzka byłaby korzystniejsza. W tym przypadku organ emerytalny potrąca z należnej emerytury lub renty inwalidzkiej oraz dodatków kwoty wypłacone z tytułu uposażenia lub świadczenia pieniężnego przysługującego po zwolnieniu ze służby. " Już z literalnego brzmienia tego artykułu wynika, że reguluje on kwestie "fizycznych" wypłat świadczeń pieniężnych, a nie datę powstania prawa do świadczenia, która może być i najczęściej jest zupełnie inną datą niż data złożenia wniosku określonego w art. 31 ust. 3 cyt. wyżej ustawy, a który brzmi: "Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego wszczyna się na wniosek zainteresowanego. " Świadczy o tym także umieszczenie przepisu - art. 41 w dziale VI cyt. wyżej ustawy z dnia 10.12.1993r. zatytułowanym: "Wypłata świadczeń". Zgodnie z cyt. wyżej ustawą z dnia 10.12.1993r.: "Art. 2 . W ramach zaopatrzenia emerytalnego przysługują na zasadach określonych w ustawie: 1) świadczenia pieniężne: a) emerytura wojskowa, b) wojskowa renta inwalidzka, (...)" Powyższe oznacza, że wojskowa renta inwalidzka jest rodzajem zaopatrzenia emerytalnego. "Art. 3. 3. Rencistą wojskowym jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który ma ustalone prawo do renty wojskowej. " . "Art. 19. Renta inwalidzka przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który stał się inwalidą wskutek stałego, długotrwałego naruszenia sprawności organizmu: 1) w czasie pełnienia służby albo 2) w ciągu 18 miesięcy po zwolnieniu ze służby, jeżeli inwalidztwo jest następstwem urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie; 3) w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli inwalidztwo jest następstwem wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej." Zgodnie z powołanym przez organ administracyjny I instancji Terenową Wojskową Komisję Lekarska w Krakowie jako podstawa prawna wydanej decyzji - cyt. wyżej Rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 02.12.1994r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, emerytów i rencistów wojskowych: "§ 10. Przy orzekaniu o inwalidztwie żołnierzy zawodowych wojskowe komisje lekarskie zobowiązane są w szczególności do: (...) 2) określenia grupy inwalidzkiej, do której żołnierz ma być zaliczony, 3) ustalenia daty lub okresu powstania inwalidztwa, a także daty powstania stwierdzonej grupy inwalidzkiej, (...) 7) ustalenia w stosunku do każdej stwierdzonej grupy inwalidzkiej, czy inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową oraz czy powstało w związku ze służbą wojskową oraz czy powstało wskutek wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze, (...)." Z powyższego wynika, że wojskowe komisje lekarskie nie mają uprawnień do określania daty powstania inwalidztwa i daty powstania stwierdzonej grupy inwalidzkiej w powiązaniu z datą złożenia wniosku przez stroną, jak uczyniono to w zaskarżonej decyzji, a wyłącznie w powiązaniu z rozpoznanym schorzeniem powstałym na skutek wypadku lub choroby pozostających w związku ze służba wojskową. Zgodnie z cyt. wyżej ustawą z dnia 10.12.1993r.: "Art. 11. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. " Wojewódzki Sąd Administracyjny - badając prawidłowość decyzji pod względem formalnym, do czego jest upoważniony z mocy art. 3 § 1 p.p.s.a. - uznał, że powiązanie daty powstania inwalidztwa z datą złożenia przez stronę wniosku w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego jest naruszeniem prawa. Jednakże w przypadku, gdy organ dopełni formalności i ustali datę powstania inwalidztwa w powiązaniu z powstaniem rozpoznanego schorzenia - tj. z datą powstania naruszenia sprawności organizmu - tak ustalona data nie będzie podlegać kontroli sądu administracyjnego, albowiem zgodnie z cyt. wyżej ustawą z dnia 10.12.1993r.: " 31. 1. Prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji wojskowy organ emerytalny. (...) 4. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego." Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że ustalenie daty powstania inwalidztwa w powiązaniu z datą złożenia wniosku przez skarżącego jest naruszeniem prawa materialnego. Sąd uznał także, że organy nie wyjaśniły, z jakich względów ustalały datę (okres) powstania inwalidztwa w skarżącego w postępowaniu "w sprawie badania kontrolnego rencisty (inwalidy) wojskowego", a przeto uznając skargę za uzasadnioną, na mocy art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.