III SA/Kr 38/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-02-12

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach jest wystarczające do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, jeśli nie wzbudza wątpliwości sądu?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach, uzupełnione informacjami z akt administracyjnych, jest wystarczające do oceny jej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych, jeśli nie wzbudza istotnych wątpliwości sądu. W sytuacji, gdy środki pozostające po potrąceniu alimentów wystarczają jedynie na podstawowe potrzeby, a majątek nie jest znaczący, sąd może udzielić prawa pomocy bez wzywania do dodatkowych oświadczeń czy dokumentów.
Stan faktyczny
Skarżący B. T. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody odmawiającą wymeldowania. We wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z czworgiem dzieci, posiada dom i grunty, ale jego dochody (renta i praca na pół etatu) są znacząco potrącane na alimenty. Sąd, analizując akta administracyjne, ustalił, że dzieci skarżącego nie mieszkają z nim od 2007 r., a między byłymi małżonkami toczy się postępowanie o podział majątku.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. T. na decyzję Wojewody z dnia 19 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma synami i dwiema córkami. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom w Nawojowej o powierzchni 78 m2. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje dochody oszacował na 570 zł otrzymywanej renty z której komornik potrąca 325 zł na alimenty. Nadmienił, że pracuje też na pół etatu za 660 zł z czego jednak komornik zabiera mu ok. 60% na alimenty. Uzasadniając swoje starania powołał się na trudną sytuację, niepełnosprawność, niewielką rentę i wysokie alimenty. W oparciu o przedstawione sądowi przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że uwidocznione we wniosku czworo dzieci skarżącego nie zamieszkuje ze skarżącym w N. od IV kwartału 2007 r. Skarżący jest rozwiedziony a na dzieci ma obowiązek łożenia alimentów (vide: wyrok SO z dnia 30.11.06 sygn. [...]). Z uwagi na skomplikowane relacje rodzinne został m.in. pozbawiony władzy rodzicielskiej nad synem M. i córką A. (vide: protokół przesłuchania kuratora rodzinnego – M. M.; wyrok SR z dnia 25.01.2008 r. sygn. [...], z dnia 25.05.07 sygn. [...], z dnia 19.01.06 sygn. [...]; wyrok SO z dnia 28.12.07 sygn. [...], wyrok SR z 26.11.08 r. sygn. [...]). Grunt orny o pow. 0,10 ha i budynek mieszkalny w N. (vide: wypis z rejestru gruntów, decyzja-nakaz płatniczy ustalający łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2009) jest wspólną własnością małżonków (vide: protokół przesłuchania B. T.). Pomiędzy byłymi małżonkami trwa postępowanie o podział majątku dorobkowego (vide: skarga). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dającymi się wyczytać z przedstawionych sądowi akt administracyjnych i skargi jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji skarżącego i jego możliwości płatniczych. Te nie rysują się specjalnie. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakie pozostają skarżącemu po ściągnięciu kwot na zasądzone alimenty wystarczają na opędzenie najbardziej podstawowych potrzeb życia codziennego. Na pomoc innych osób nie może liczyć i ze względu na określone wyżej zaszłości i dlatego, że interesy procesowe tych osób są przeciwstawne. Wykazany, niewielki majątek nie zmienia tego spojrzenia. Trudno bowiem wymagać od strony jego sprzedaży względnie obciążenia celem zdobycia środków na koszty postępowania gdyż rozporządzenia tego rodzaju godziłyby w podstawy egzystencji skarżącego. Poza tym, nie można tracić z pola widzenia, iż pomiędzy byłymi małżonkami trwa postępowanie o podział majątku dorobkowego. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło