III SA/Kr 38/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Wojewody z dnia 19 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata H. G. Kancelaria "[...]" Spółka partnerska, ul. [...] kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania, a nadto kwotę 17,00 (słownie: siedemnaście) złotych z tytułu pozostałych wydatków. Decyzją z dnia [...] 2009 r. ([...]) na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 kpa Wójt Gminy A odmówił wymeldowania z pobytu stałego B. T. c. M. ur. [...] 1970 r. w W. wraz z małoletnimi dziećmi A. T. c. B. ur. [...] 1994 r. w N., M. T. s. B. ur. [...] 2000 r. w N. oraz D. T. c. B. ur. [...] 1989 r. w N. i D. T. s. B. ur. [...] 1989 r. w N. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wymeldowanie z miejsca pobytu stałego może nastąpić wyłącznie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdy dana osoba opuściła miejsce stałego zameldowania w sposób trwały i dobrowolny i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wskazał, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że B. T. wraz z dziećmi nie opuściła miejsca pobytu stałego w sposób dobrowolny i trwały. Faktem jest, że uczestnicy postępowania nie zamieszkują w budynku A, jednak do opuszczenia lokalu B. T. wraz z dziećmi została zmuszona przez sytuację rodzinną (znęcanie się fizyczne i psychiczne, poczucie zagrożenia oraz zalecenia kuratora rodzinnego). Nadto zainteresowana deklaruje chęć powrotu do budynku w A. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył B. T. Zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz przepisów kpa poprzez dowolne ustalenie, iż B. T. opuściła w/w nieruchomość pod przymusem oraz, że deklaruje chęć powrotu i dalszego w niej zamieszkiwania. Skarżący zarzucił też rozstrzygnięciu błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Decyzją z dnia 19 listopada 2009 r. ([...]) na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa w zw. z art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. jedn. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazał, że przez opuszczenie lokalu o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy rozumieć opuszczenie dobrowolne. Natomiast nie jest dobrowolnym opuszczeniem lokalu takie opuszczenie, do którego strona została zmuszona w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego, bądź też z powodu wymiany zamków w drzwiach umożliwiającej dostęp do lokalu (por. wyrok NSA z 21 marca 2001 r., sygn. akt VSA 32950/00). Organ odwoławczy dodał, że instytucja wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego nie może być wykorzystywana do spowodowania wyprowadzenia się tej osoby z lokalu. Wymeldować można daną osobę wówczas, gdy całkowicie, dobrowolnie i trwale opuści lokal i z lokalu tego nie korzysta. Tymczasem z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, że B. T. wraz z dziećmi została przymuszona do opuszczenia lokalu i deklaruje chęć powrotu do niego. Na powyższą decyzję B. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, błąd w ustaleniach faktycznych przez dowolne i sprzeczne ze zgromadzonymi dowodami przyjęcie, że B. T. wraz z dziećmi wyprowadziła się z budynku w A pod przymusem, pominięcie istotnych okoliczności dot. osoby D. T. i D. T., które są osobami pełnoletnimi i samodzielnie zaspokajają potrzeby mieszkaniowe oraz niewyjaśnienie okoliczności dotyczących powodów dla których B. T. wyprowadziła się z A. Skarżący podniósł, że zameldowanie ma potwierdzać faktyczne zamieszkiwanie osoby i nie jest związane z tytułem prawnym do lokalu lecz ze stanem faktycznym. Wskazał, że B. T. oraz w/w osoby od dłuższego czasu nie przebywają w spornej nieruchomości, w związku z tym konieczne jest wymeldowanie ich z budynku mieszkalnego w A celem wprowadzenia zgodności w ewidencji meldunkowej ze stanem fatycznym. W piśmie procesowym z dnia 1 lipca 2010 r. skarżący zarzucił nadto naruszenie art. 8 ust. 1 w/w ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podniósł, że opuszczenie przedmiotowej nieruchomości miało charakter trwały. Uczestnicy postępowania zamanifestowali wolę swojego miejsca zamieszkania w miejscu gdzie, w obecnie realizują podstawowe funkcje życiowe. Przedmiotowa nieruchomość przestała wiec być miejscem koncentracji ich interesów życiowych. Jeśli chodzi o wniosek o eksmisję złożony przez B. T., to nie może on zostać uznany za działanie manifestujące wolę zamieszkiwania w spornymbudynku, ale jako działanie podjęte wyłącznie w celu przeciwdziałania podjęcia przez właściwe organy decyzji o wymeldowaniu z budynku w A. Organy administracji błędnie ustaliły więc istnienie i charakter zamiaru uczestników. Niezależnie od powyższego skarżący podniósł, że zarówno decyzja Wojewody z dnia 19 listopada 2009 r., jak i decyzja Wójta Gminy A z dnia [...] 2009 r. wydane zostały z naruszeniem art. 7, 77 i 107 kpa. Organy obu instancji pominęły bowiem istotne okoliczności dotyczące D. T., który zawarł związek małżeński i w chwili obecnej mieszka w B. W stosunku do niego winny były rozważyć, czy w nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu. Podobne uwagi dotyczą D. T. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych: osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania określona w art. 15 ust. 2 w/w ustawy winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Niezbędnym w tej kwestii jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu, jak również pogodzenie się z dalszym niezamieszkiwaniem w nim. Samo przebywanie przez stronę postępowania w innym lokalu nie świadczy jeszcze o zamiarze trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W ocenie Sądu, stan faktyczny niniejszej sprawy wskazuje, że opuszczenie przez w/W osoby budynku w A nie miało charakteru definitywnego i nie wynikało z ich woli. Ich nieobecność w przedmiotowym lokalu spowodowana była trwającym konfliktem rodzinnym oraz poczuciem zagrożenia ze strony B. T. Uczestnicy postępowania mięli utrudniony dostęp do lokalu, obawiali się agresji B. T., dlatego też odwiedzali budynek w asyście policji. Na skutek wymiany zamków w drzwiach zostali pozbawieni dostępu do nieruchomości (por. k. nr 3 akt administracyjnych). Z akt sprawy wynika, że B. T. wraz z dziećmi wykazuje wolę powrotu do lokalu w A; w dniu 9 marca 2009 r. złożyła wniosek o eksmisję B. T. W przedmiotowym budynku nadal znajdują się też rzeczy jej oraz jej dzieci (meble, ubrania, podręczniki). Mając jednak na uwadze dobro dzieci, w tym zapewnienie im warunków do nauki zamieszkała w N. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W związku z tym orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na mocy art. 250 ppsa.