III SA/Kr 380/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 01 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. – B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 380/11 wydanego w sprawie ze skargi M. W. – B. na postanowienie Wojewody z dnia 21 lutego 2011r. Nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 380/11 odrzucił skargę M. W. – B. na postanowienie Wojewody z dnia 21 lutego 2011r. Nr [...] uznające za nieuzasadnione zażalenie skarżącej na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta w terminie wniosku o udostępnienie danych osobowych i adresowych. Postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 25.06.2012 r. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 14 września 2012 r. przyznał na wniosek skarżącej adwokata, a Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej zarządzeniem z dnia 19 października 2012 r. wyznaczył adwokata P. B. jako pełnomocnika z urzędu M. W. – B. Zarządzenie to pełnomocnik otrzymał w dniu 24.10.2012 r. W dniu 23.11.2012 r. pełnomocnik w imieniu skarżącej wniósł do Sądu skargę kasacyjną na postanowienie z 26 kwietnia 2012 r. , która została postanowieniem z dnia 19 grudnia 2012 r. odrzucona z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt II OZ 341/13 oddalił zażalenie na to postanowienie. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 17.05.2013r. W dniu 24.05.2013r. pełnomocnik skarżącej wniósł do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 26 kwietnia 2012 r. wraz ze skargą kasacyjną od tego postanowienia. Wskazał, że zachował 7 – dniowy termin do wniesienia wniosku, który należy liczyć od dnia doręczenia mu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który to dzień należy uznać za dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Przechodząc do kwestii braku zawinienia pełnomocnik wskazał, że skarżąca w sposób niezawiniony uchybiła terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Przyznał, że postanowienie Sądu z dnia 26 kwietnia 2012 r. zostało przez stronę odebrane w dniu 25.06.2012r. jednak ze względu na rygor sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego a także ze względu na fakt, że pełnomocnik z urzędu został powiadomiony o wyznaczeniu go do pełnienia tej funkcji zarządzeniem doręczonym dopiero w dniu 24.10.2012 r. – niemożliwym było dochowanie przez skarżącą terminu do złożenia skargi kasacyjnej, gdyż upłynął on w dniu 25.07.2012 r. Jak pełnomocnik podkreślił w tym miejscu, skarżąca nie może ponosić konsekwencji za zwłokę organów mającą wyraz w tym, że pełnomocnik z urzędu został wyznaczony wydanym na podstawie postanowienia Sądu z 14 września 2012 r. zarządzeniem z dnia 19 października 2012 r. Pełnomocnik zauważył w dalszej części uzasadnienia, iż z uwagi na to, że w obecnym stanie prawnym brak jest przepisów, które umożliwiałyby zawieszenie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej aż do dnia ustanowienia pełnomocnika z urzędu, sytuacja, w której Sąd nie przychyliłby się do niniejszego wniosku oznaczałaby dla strony, że zostałaby zupełnie pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Brak możliwości zawieszenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powoduje, że nieuzasadnionemu zróżnicowaniu podlega sytuacja stron jedynie ze względu na ich pozycję majątkową. Za błędny pełnomocnik uznał przy tym wyrażony w orzecznictwie pogląd na tle interpretacji przepisu art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), że termin siedmiodniowy do wniesienia skargi kasacyjnej należy liczyć od momentu, w którym pełnomocnik z urzędu został zawiadomiony o ustanowieniu go takim pełnomocnikiem. Pełnomocnik nawiązał do zainicjowanego przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania pod sygn. SK 17/12, w którym ma być rozstrzygnięta kwestia konstytucyjności przepisów w przedmiocie przywrócenia terminów do dokonania czynności procesowych, a konkretnie konstytucyjność tego rodzaju wykładni, że termin do wniesienia środka dla którego ustawa przewiduje przymus adwokacki nie ulega zawieszeniu na czas rozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do jego sporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek M. W. – B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podlega uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie z treścią art. 177 § 1 p.p.s.a skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skarżąca M. W. – B. odebrała zaskarżony wyrok z uzasadnieniem w dniu 25.06.2012 r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął zatem w dniu 25.07.2012r. Skarga kasacyjna została wniesiona dopiero w dniu 23.11.2012r., co uzasadnia stwierdzenie, że wniesienie skargi kasacyjnej zostało dokonane z uchybieniem ustawowego terminu. Co do wniosku o przywrócenie terminu – ustawa wskazuje warunki, jakie strona musi spełnić, by wniosek o przywrócenie terminu został przez sąd uwzględniony. Chodzi tu w szczególności o przewidziany w art. 87 § 1 cyt. ustawy wymóg złożenia wniosku o przywrócenie terminu w określonym ustawą terminie, tj. w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i przewidziany w art. 87 § 4 wymóg dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której nie dokonano w terminie. Odnosi się ta regulacja również do działań pełnomocnika. Przesłanki te mają charakter formalny, których spełnienie warunkuje w ogóle rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu warunki formalne wniosku zostały w sprawie spełnione, przy czym należy wziąć pod uwagę specyfikę postępowania sądowoadministracyjnego związanego z ustanowieniem dla strony pełnomocnika profesjonalnego z urzędu po wydaniu wyroku. Generalnie, wniosek taki, złożony po wydaniu wyroku nie wpływa na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, ale może być jedną z podstaw wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.03.2008r. II FZ 105/0, że nie jest prawidłowa taka praktyka, kiedy osobie przyznaje się pomoc prawną w postaci profesjonalnego pełnomocnika, a następnie uniemożliwia się jej skorzystanie z tej pomocy. Wracając do warunków formalnych wniosku – termin 7 - dniowy na wniesienie wniosku od ustania przyczyny uchybienia należy odnieść do działań pełnomocnika. Uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu doręczenia pełnomocnikowi skarżącej ostatecznego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia (w dniu 17.05.2013 r.). W dniu tym zrealizowała się bowiem rzeczywista możliwość wniesienia skargi. Wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 24.05.2012r. oznacza zatem, że ustawowy termin został zachowany. Załączenie z kolei do wniosku skargi kasacyjnej spełnia warunek art. 87 § 4 p.p.s.a. Przechodząc do kwestii braku winy – jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, zauważyć należy, że polega ona na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2005 r. sygn. Fz 713/04). Wskazuje się przy tym, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W niedochowaniu terminu nie można upatrywać winy skarżącej, gdyż pozostawała w usprawiedliwionym oczekiwaniu co do skuteczności czynności podejmowanych przez przyznanego mu – w ramach pomocy prawnej – z urzędu pełnomocnika. Co do pełnomocnika – w ocenie Sądu podjął on czynności procesowe, skutecznie i bez zbędnej zwłoki, , wobec czego nie można w jego działaniu upatrywać winy w znaczeniu przyjętym przez art. 86 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 3 p.p.s.a przywrócił M. W. – B. termin do wniesienia skargi kasacyjnej