III SA/Kr 380/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-05-10
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona posiada już ustanowionego pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), sąd może ustanowić dla niej kolejnego radcę prawnego z urzędu w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd nie może ustanowić radcy prawnego z urzędu, jeśli strona posiada już ustanowionego pełnomocnika procesowego, który jest upoważniony do reprezentowania jej we wszystkich postępowaniach. Istniejący stosunek pełnomocnictwa uniemożliwia ustanowienie kolejnego pełnomocnika z urzędu. Niemniej jednak, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca A. K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody odmawiające zawieszenia postępowania. Skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką małoletnich dzieci, nie posiada majątku, a jej dochody to alimenty (nieregularnie płacone) i zasiłek celowy. Wskazała na trudną sytuację materialną i zdrowotną syna. Do wniosku dołączyła pełnomocnictwo dla radcy prawnego W. K.Rozstrzygnięcie
I. Oddalono wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego. II. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Wojewody z dnia 21 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia: I. oddalić wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego, II. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego W. K. w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem i małoletnią córką.
Określając swój majątek uwidoczniła, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Wskazała, że na miesięczne dochody gospodarstwa domowego składają się alimenty na dwoje dzieci w kwocie 500 zł zaznaczając równocześnie, że w miesiącu kwietniu małżonek ich nie zapłacił oraz 200 zł zasiłku celowego z GOPS.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji. Powiada, że została wraz z dziećmi wyrzucona siłą z domu, na skutek czego zmuszeni zostali zatrzymać się czasowo u rodziny. Twierdzi, że syn z uwagi na poważną wadę wzroku wymaga stałych kontroli w poradni okulistycznej. Wywodzi, że mąż nie poczuwa się do realizowania obowiązku alimentacyjnego i wpłaca kwoty ustalane przez siebie dowolnie.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zacząć należy od tego, że w myśl art. 246 §3 ppsa radcę prawnego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z radcą prawnym lub adwokatem. Realia niniejszej sprawy nie dają zaś podstaw do takich ustaleń. Z dołączonego do skargi dokumentu pełnomocnictwa wynika bowiem, że skarżąca umocowała wybranego przez siebie radcę prawnego w osobie mecenasa W. K. do zastępstwa w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w postępowaniu egzekucyjnym. Innymi słowy udzielone radcy prawnemu W. K. pełnomocnictwo upoważnia go nie tylko do sporządzenia i wniesienie skargi ale daje mu możliwość reprezentowania skarżącej także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. także art. 39 ppsa) tym bardziej, że z akt sprawy nie wynika aby zaistniały okoliczności powodujące wygaśnięcie tego pełnomocnictwa albo też by pełnomocnictwo zostało wypowiedziane przez skarżącą bądź radcę prawnego. Takich treści nie sposób bowiem odnaleźć w którymkolwiek z pism zalegających w aktach sprawy. Istniejący stosunek pełnomocnictwa łączący skarżącą z wybranym przez nią radcą prawnym uniemożliwia więc ustanowienie dla niej radcy prawnego z urzędu.
Okoliczności te nie wpływają bezpośrednio na drugie z żądań skarżącej a mianowicie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 in fine ppsa) o ile strona wykaże, że nie jest wstanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to obrazuje, że skarżąca jest osobą niezamożną. Tak bowiem należy postrzegać matkę z dwójką dzieci, bez pracy i majątku utrzymującą się z niewielkich i nieregularnie płaconych alimentów na dzieci oraz zasiłków celowych. Mając to na uwadze można więc stwierdzić, że skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić kosztów sądowych. Skoro zaś tak, to należało udzielić jej takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w konsekwencji orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło