III SA/Kr 381/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na czynność Starosty z dnia 31 marca 2010r. nr [...] w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia : odrzucić skargę. W dniu 26 marca 2010r. J. S. zwrócił się do Starosty o zwrot nadpłaconej kwoty uiszczonej za wydanie karty pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. W odpowiedzi Starosta w piśmie z dnia 31 marca 2010r. nr [...] wyjaśnił, że brak jest podstaw do zwrotu opłaty za kartę pojazdu, która została pobrana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Powołał się przy tym na okoliczność, że w dniu wydania karty pojazdu dla samochodu marki Renault R19 o numerze rejestracyjnym [...], tj. 13 lipca 2004r. obowiązywało jeszcze rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 137, poz. 1310). Zgodnie z § 1 pkt 1 tego rozporządzenia za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobierał opłatę w wysokości 500 zł. Jednak zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04, przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006r. i został zastąpiony rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 59, poz. 421) z dniem 15 kwietnia 2006r. Organ dodał również, że obowiązek uiszczenia opłaty i jej wysokość wynika wprost z przepisów prawa, a w związku z tym organ rejestrujący nie orzeka o samej opłacie i jej wysokości, lecz jedynie ją pobiera. Zdaniem Starosty, nie ma więc podstaw do orzekania w formie decyzji administracyjnej o zwrocie opłaty. Równocześnie Starosta wskazał, że jeżeli strona kwestionuje obowiązek uiszczenia opłaty jak i jej wysokość, wówczas czynność ta podlega kontroli sądowej na podstawie i w trybie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Pouczył przy tym stronę, że jeżeli jest niezadowolona za sposobu załatwienia sprawy to przysługuje jej prawo złożenia skargi na czynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w terminie 14 dni od otrzymania tego pisma, za pośrednictwem Starosty. Pismem z dnia 9 kwietnia 2010r. J. S. wniósł skargę na powyższe pismo Starosty domagając się ponownego rozpatrzenia jego wniosku o zwrot opłaty za kartę pojazdu. Podniósł przy tym, iż Trybunał Konstytucyjny uznał opłaty za karty pojazdów sprowadzonych do Polski w latach 2004-2006 za zbyt wysokie. W związku z tym wprowadzono nową stawkę w wysokości 75 zł. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o odrzucenie skargi zauważając, że w swojej skardze skarżący doprecyzował jedynie charakter roszczenia wskazując jako podstawę prawną bezpodstawne wzbogacenie się organu, będące skutkiem pobrania rażąco wysokiego świadczenia. Organ stwierdził, iż roszczenie oparte na bezpodstawnym wzbogaceniu jest roszczeniem o charakterze cywilnoprawnym i w związku z tym skarżący winien dochodzić żądanej kwoty na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Organ zauważył, że w postępowaniu administracyjnym brak jest obecnie przepisów, które regulowałyby tryb dokonywania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W dniu 13 lipca 2004r. skarżący J. S. uiścił opłatę za kartę pojazdu w związku z rejestracją samochodu na podstawie § 1 ust. 1 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U nr 137, poz. 1310 z późn. zm.), który to przepis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04 (Dz. U nr 15, poz.119) został uznany za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma także uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008r., sygn. akt I OPS 3/07, która w tezie wyraziła pogląd, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 w/w rozporządzenia jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Jak zauważył bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w przypadku żądania przez stronę zwrotu opłaty za kartę pojazdu w całości lub w części, bez względu na motywy żądania, przedmiotem sprawy jest to, czy strona miała obowiązek uiszczenia określonej opłaty wynikający z przepisu prawa. Nie ulega wątpliwości, że uiszczenie opłaty za kartę pojazdu jest wykonaniem przez stronę obowiązku wynikającego z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, o którym organ nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej. Wobec tego żądanie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu powoduje konieczność odniesienia się przez organ do takiego obowiązku w formie aktu lub czynności, które strona może poddać kontroli sądu administracyjnego. Skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący nie poprzedził skargi wezwaniem organu do usunięcie naruszenia prawa jak wymaga tego w/w przepis prawa. Sąd zdaje sobie sprawę, że to organ błędnie pouczył skarżącego w piśmie z dnia 31 marca 2010r., że ma prawo zaskarżenia czynności Starosty do sądu administracyjnego w terminie 14 dni od otrzymania tego pisma, niemniej jednak błędne pouczenie nie ma wpływu na ocenę Sądu prawidłowości zachowania przez skarżącego wymogów formalnych skargi z punktu widzenia art. 52 i 53 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Faktem jest, że skarżący nie wystosował do organu poprzedzającego skargę wezwania do usunięcie naruszenia prawa, co oznacza, że skarga na czynność Starosty z dnia 31 marca 2010r. jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i jako taka podlega odrzuceniu. Sąd nie ma podstaw do rozpoznania w związku z tym merytorycznie skargi. Należy jednak zauważyć, iż zgodnie z art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W tej sytuacji skarżący w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia ma prawo złożyć na podstawie art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wniosek o przywrócenie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa i równocześnie z tym wnioskiem wezwać Starostę do usunięcia naruszenia w związku z odmową zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Fakt udzielenia błędnego pouczenia winien zostać uwzględniony przez organ, jako niezawiniona przez stronę okoliczność, która spowodowała uchybienie tego terminu. W dalszej kolejności zgodnie z treścią art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący może wnieść skargę do sądu administracyjnego, bowiem fakt odrzucenia skargi z powodu niedokonania wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, nie stoi na przeszkodzie ponownemu wniesieniu skargi na ten sam akt przez tę samą osobę, jeżeli w późniejszym czasie warunek ten zostanie spełniony. Odnośnie natomiast stanowiska organu, że właściwym do rozpoznania żądania skarżącego jest sąd powszechny należy zauważyć, że dopuszczalna jest również dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu, droga sądowa przed sądem powszechnym. Samo stwierdzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, iż w oznaczonym zakresie powstaje obowiązek administracyjny strony lub nie, nie wyklucza dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę w zakresie dotyczącym tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć zasadnicze znaczenie w toku rozpoznawania sprawy cywilnej o zapłatę (tak w powołanej wyżej uchwale NSA z dnia 4 lutego 2008r. oraz w wyroku NSA z dnia 18 czerwca 2008r. w sprawie I OSK 52/07). Mając powyższe na względzie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.