III SA/Kr 382/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-06-23

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, przebywająca w zakładzie karnym, bez dochodów i majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W przypadku osoby osadzonej w zakładzie karnym, bez majątku i bieżących dochodów, konieczność wygospodarowania środków na koszty postępowania stanowi problem, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. We wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z pięciorgiem dzieci, nie posiada majątku ani dochodów, a aktualnie przebywa w zakładzie karnym, gdzie nie ma możliwości podjęcia pracy z powodu stanu zdrowia. Na skarżącym ciążą zaległości alimentacyjne wobec czworga dzieci.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie wysokości zobowiązania dłużnika alimentacyjnego postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trzema synami i dwiema córkami. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jest bez dochodów. Uzasadniając swoje starania odniósł się do sprawy administracyjnej. Wyjaśnił, że aktualnie przebywa w zakładzie karnym. Nie ma żadnego źródła dochodu. Mimo kilku prób nie został dopuszczony do pracy przez lekarza w zakładzie karnym. Powiada, że jest osobą schorowaną, całkowicie niezdolną do pracy. Nie otrzymuje renty. Podnosi, że obecnie ma duże zaległości alimentacyjnych. Przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne potwierdzają, że po orzeczonym rozwodzie na skarżącym ciąża zobowiązania alimentacyjne w stosunku do czworga dzieci. Posiada z tego zadłużenie. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi z urzędu należy uznać za wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Przy braku majątku i bieżących dochodów, konieczność wygospodarowania jakichkolwiek sum na koszty postępowania stanowi problem dla osoby osadzonej w zakładzie karnym. Skoro zaś nie budzi wątpliwości, że aktualnie skarżący nie jest w stanie ponieść tych kosztów postępowania bo przekracza to jego możliwości, więc należało przyznać skarżącemu zgodnie z wnioskiem prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. Wyjaśnić przy tym trzeba, że zgodnie z art. 241 ppsa zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia – oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych (art. 212 §1 ppsa) jak i ponoszenia wydatków (art. 213 ppsa). Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło