III SA/Kr 382/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Barbara Pasternak Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 20 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego J. S. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] 2014 r. Oddział Celny przyjął elektroniczne zgłoszenie celne OGL [...], dokonane przez J. S., obejmujące importowany ze Szwajcarii towar w postaci samochodu osobowego Ford Focus, numer identyfikacyjny [...], rok produkcji 2014, poj. silnika 999 cm3. Do zgłoszenia celnego załączona została m.in. umowa kupna - sprzedaży opiewająca na kwotę 3800,00 CHF, sporządzona pomiędzy M. Z. zamieszkałym S, T a J. S. Transport towaru zadeklarowano na bazie EXW Turbenthal w wysokości 500,00 zł. Przedmiotowy pojazd zaklasyfikowany został do kodu CN 87032190 (kod Taric 8703219000) z zastosowaniem stawki preferencyjnej w wysokości 0%. Decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił J. S. kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (typ-A00), w wysokości 1380 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2014 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego [...]. Organ I instancji podał, że z pisma Federalnej Administracji Celnej FCA Konfederacji Szwajcarskiej z dnia 17 kwietnia 2015 r. znak: [...], wydanego w wyniku weryfikacji umowy kupna-sprzedaży przedmiotowego samochodu, wynika, że "Eksporter wspomniany w dowodzie pochodzenia nie był osiągalny pod wskazanym adresem. W konsekwencji weryfikacja nie została przeprowadzona. Dlatego też samochód powinien być uznawany jako o nieustalonym pochodzeniu a dowód pochodzenia jako nieprawidłowy". W związku z tym organ I instancji uznał, że preferencyjna stawka celna w wysokości 0% wynikająca z Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską została zastosowana niezgodnie z obowiązującym w tej materii prawem, gdyż do towaru objętego zgłoszeniem celnym OGL [...] z dnia [...] 2014 r. powinna być zastosowana stawka konwencyjna (erga omnes) określona w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) Nr 1001/2013 z dnia 4 października 2013 r. w wysokości 10%. W odwołaniu od decyzji organu I instancji J. S. wniósł o umorzenie postępowania i zwrot kwoty wynikającej z retrospektywnie zaksięgowanej kwoty długu celnego wraz z dodatkowymi kosztami. Decyzji organu I instancji odwołujący się zarzucił szereg błędnych ustaleń i stwierdzeń nie mających pokrycia w materiałach postępowania, wynikających z błędnych interpretacji (nadinterpretacji) przepisów prawnych oraz wykluczające się oceny zebranego materiału, powodujące niespójność całego uzasadnienia. W szczególności odwołujący się stwierdził, że organ błędnie uznał pismo Federalnej Administracji Celnej FCA Konfederacji Szwajcarskiej, znak: [...] z dnia 17.04.2015 r. za jedyny dowód w sprawie, gdyż pismo to posiada wady prawne, a organ błędnie ocenił merytoryczną stronę korespondencji. Strona Szwajcarska stwierdziła bowiem, że nie dokonała weryfikacji, tak więc pismo to nie dało podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie, jak to uczynił organ. Odwołujący się dodał, że w dniu 29 września 2015 r. razem z eksporterem M. Z. udał się do Urzędu Celnego z przygotowanym przez niego pismem wyjaśniającym zaistniałą sytuację, jednak organ odmówił włączenia tego pisma do akt sprawy. Decyzją z dnia 20 stycznia 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 207, art. 210 § 1 i § 4, art. 233 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), art. 4 pkt 5 i 18, art. 20 ust. 1, ust. 3 lit. a), b) c), ust. 4, ust. 6, art. 22 lit. a), art. 67; art. 78 ust. 1, ust. 3; art. 201 ust. 1 lit. a), ust. 2, ust. 3; art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1; art. 221 ust. 1, art.222 ust. 1 lit a), art. 243 ust. 1, ust. 2 lit. b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne z 2004 r., roz. 2, t. 4 str.307, z późn. zm.); art. 65 ust. 1, ust. 5 i ust. 6, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19.03.2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.); art. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23.07.1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z dnia 07.09.1987 r., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne 2004, rozdz. 2, t. 2, str. 382) zmienionego rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 1001/2013 z dnia 4 października 2013 r. zmieniającym załączniki do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L nr 290 z dnia 31.10.2013 r.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. Nr 94, poz. 902 z 2004 r. ze zm.), art. 16 ust. 1 lit. a), art. 22 ust. 1 lit. b), art. 32 ust. 2, art. 33 ust. 1 - ust. 5 Protokołu 3 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej do Umowy między EWG a Konfederacją, zmienionego Decyzją Nr 3/2005 Wspólnego Komitetu UE - Szwajcaria (Dz. Urz. UE L 45 z 15.12.2006 r.), na podstawie Porozumienia z dnia 9 czerwca 1997 r. w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, zatwierdzone w imieniu Wspólnoty decyzją Rady z dnia 2 czerwca 1997 r. (Dz. Urz. WE Nr L 169 z 27 czerwca 1997 r., str. 77, polska wersja językowa Dz. Urz. UE Wydanie Specjalne - Rozdział 2, Tom 8, str. 305), Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...]. Organ II instancji stwierdził, że przekazany przez organy administracji Szwajcarii wynik weryfikacji ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej i jako taki stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zdaniem organu odwoławczego, za udowodnione należy przyjąć to co wynika wprost z tego dokumentu, a zatem podważanie jego wartości dowodowej jest bezpodstawne. Organ II instancji stwierdził, że w przypadku weryfikacji dowodu pochodzenia, jedynym dokumentem przewidzianym w Umowie międzynarodowej, który stanowi podstawę do procedowania jest wynik weryfikacji, a zatem brak było podstaw prawnych do orzekania na podstawie oświadczeń importera lub eksportera składanych w toku postępowania. W związku z powyższym organ II instancji uznał, że w zgłoszeniu celnym nieprawdziwe są dane potwierdzające pochodzenie towaru, a tym samym nieprawidłowy jest wpis w polu 36 SAD – kod 300 (stosowanie preferencyjnych stawek celnych na mocy odpowiednich umów) oraz w polu 47 typ A00 – stawka 0%. W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej J. S. wniósł o jej uchylenie. Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu na okoliczność ustalenia kraju pochodzenia samochodu, w postaci pisma firmy Ford Motor Company z dnia 1 lutego 2016 r. wskazującego na to, ze "ten pojazd jest produktem Wspólnoty Europejskiej. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 7, 10 § 1, 77 § 1, 78 i 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej i wnikliwej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego oraz subiektywne i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, pomijając niektóre dowody z dokumentów złożonych przez skarżącego w Urzędzie Celnym (załącznik zawierający klauzulę o preferencyjnym pochodzeniu samochodu, opinia biegłego rzeczoznawcy potwierdzająca kraj pochodzenia oraz kraj produkcji w/w samochodu) jak również odmawiając skarżącemu przeprowadzenia dowodu na okoliczność mającą znaczenie w sprawie; 2. art. 180, 187, 188 i 122, 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 nr 137 poz. 926), poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i przyjęcie jedynie części dokumentów jako jedyne i niepodważalne; nieuwzględnienie żądań skarżącego dotyczących przeprowadzenia mającego znaczenie dla sprawy dowodu, w konsekwencji czego został stronie uniemożliwiony czynny udziału w postępowaniu a mianowicie odmówienie odebrania pisemnego oświadczenia, pod rygorem, od eksportera, którego skarżący oferował dokonać w każdym czasie, a co umożliwiłoby w kolejny sposób weryfikację kraju pochodzenia samochodu; 3. art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. Nr 30 poz. 168), poprzez prowadzenie postępowania w sposób powodujący obniżenie zaufania obywateli do organów państwa. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w toku postępowania nie zostały wzięte pod uwagę dowody, które wskazywały na kraj pochodzenia samochodu i umożliwiały weryfikację tego zagadnienia, tj. m.in. opinia biegłego rzeczoznawcy, który stwierdził, że krajem producenta pojazdu są Niemcy, czy też załącznik do umowy kupna-sprzedaży z dnia 20 listopada 2014 r. sporządzony i podpisany przez M. Z., zawierający klauzulę o preferencyjnym pochodzeniu samochodu (złożony w Urzędzie Celnym w dniu 30.12.2014 r.). Skarżący dodał, że w dniu 24 lutego 2016 r. M. Z. poinformował go, że administracja celna z siedzibą w B w dniu 17 lutego 2016 r. wysłała pismo korygujące do Izby Celnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo w odpowiedzi na skargę organ II instancji wskazał, że w dniu 25 lutego 2016 r. do Izby Celnej wpłynęło pismo Federalnej Administracji Celnej FCA Konfederacji Szwajcarskiej z dnia 17 lutego 2016 r. znak: [...] potwierdzające prawidłowość deklaracji o pochodzeniu z Unii Europejskiej samochodu osobowego marki Ford Focus nr nadw. [...], rok produkcji 2014, złożonej na umowie kupna-sprzedaży z dnia 20 listopada 2014 r. Ujawniła się zatem, zdaniem organu, nowa okoliczność faktyczna, istotna dla sprawy, istniejąca w dniu wydania decyzji, lecz nieznana organowi w momencie wydania zaskarżonej decyzji. Mimo to organ uważa, że nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Sąd uznał za niezwykle istotną dla sprawy treść pisma Federalnej Administracji Celnej FCA Konfederacji Szwajcarskiej z dnia 17 lutego 2016 r. znak: [...] z daty wpływu do Izby Celnej 25 lutego 2016 r., które potwierdza prawidłowość deklaracji o pochodzeniu z Unii Europejskiej samochodu osobowego marki Ford Focus nr nadw. [...], rok produkcji 2014, złożonej na umowie kupna-sprzedaży z dnia 20 listopada 2014 r. Okoliczność ta powoduje uznanie, że doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postepowania, co z kolei powoduje uchylenie decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. A zatem Sąd w oparciu o powołane przepisy orzekł – jak w pkt I wyroku. Skoro na podstawie powołanego wyżej pisma Federalnej Administracji Celnej FCA Konfederacji Szwajcarskiej z dnia 17 lutego 2016 r. znak: [...] została potwierdzona prawdziwość elektronicznego zgłoszenia celnego OGL [...], dokonanego przez J. S., obejmującego importowany ze Szwajcarii towar w postaci samochodu osobowego Ford Focus, numer identyfikacyjny [...], rok produkcji 2014, poj. silnika 999 cm3, to tym samym należy stwierdzić brak podstaw prawnych do dalszego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie. A zatem Sąd – na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. – umorzył postępowanie administracyjne – jak w pkt II sentencji. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a. – jak w pkt III sentencji.