III SA/Kr 384/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Ć. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. Ć. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą T. Ć. A na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 130 m2 i wartości 200 tyś. zł, oraz samochód Honda Accord z 2007 r. o wartości 15 tyś. zł. Deklaruje brak papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wskazuje za to na debet w wysokości 44 tyś. zł i dwa kredyty|: pierwszy w wysokości 6 tyś. zł a drugi w wysokości 14 tyś. zł. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 6000 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że powodem jego prośby jest trudna sytuacja materialna co przedstawiają załączone dokumenty. Nadto, wskazał że od maja 2016 r. jeden z dwóch pojazdów wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej jest naprawiany z OC sprawy i nie jeździ. To zaś powoduje, że skarżący nie posiada środków finansowych na wynajęcie adwokata do sprawy. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazał na konieczność spłaty rat trzech kredytów w łącznej wysokości 3550 zł miesięcznie. Dwa z tych kredytów zostały zaciągnięte w Fundacji Rozwoju Regionu (rata pierwszego wynosi ok. 1600 zł a drugiego 1500 zł). Natomiast trzeci tj. kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty w banku [...] i jego rata wynosi ok. 450 zł. Do wniosku dołączył wydruk zatytułowany "Podsumowanie KPiR za rok 2016" z którego wynika że w okresie od stycznia do czerwca bieżącego na prowadzonej działalności gospodarczej skarżący odnotował 180067,14 zł przychodu i 154694,49 zł wydatków, harmonogramy spłat pożyczek udzielonych firmie "A T. Ć." przez Fundację Rozwoju Regionu, pismo z PZU dot. ubezpieczenia OC dla klienta korporacyjnego o wysokości przyznanego odszkodowania za ustaloną szkodę, pismo o szkodzie i fakturę zaliczkową, zaświadczenie o zdarzeniu drogowym. Nadto wyciągi: - z rachunku małżonki za okres od 10.06-10.07.2016 r., który ujawnia nie tylko debet w wysokości 44156 zł ale również miesięczne obroty na poziomie ok. 6 tyś. zł, kilkukrotne zasilenie tego konta przez skarżącego kwotami po 1000 zł (10.06), 1200 zł (21.06), 200 zł (03.07), wpływ wynagrodzenia w wysokości 2491,77 zł (01.07) oraz świadczenia urlopowego 896,93 zł (17.06) – z rachunku "A T. Ć.", który z kolei ujawnia obroty miesięczne przekraczające 50 tyś. zł i który zamyka się saldem końcowym ponad 20 tyś. zł. Z urzędu stwierdza się, że przy piśmie zatytułowanym "Zażalenie na odpis postanowienia z dnia 20 maja 2016 r." skarżący dołączył zeznanie PIT 36 za rok 2015, formularz PIT—B za 2015. Z dokumentów tych wynika, że w roku 2015 przy deklarowanym przed organami skarbowymi przychodzie na poziomie 495602,61 zł i wykazywanych kosztach jego uzyskania na poziomie 352295,84zł prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza przyniosła mu 143306,77 zł dochodu, zaś podlegający opodatkowaniu dochód rozliczających się łącznie małżonków wyniósł 171656,73 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że choć w rubryce 4 formularza PPF skarżący zakreślił żądanie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz żądania ustanowienia radcy prawego i adwokata to zakres tych żądań sprecyzował w rubryce 5 wniosku "Uzasadnienie" pisząc iż "zwraca się z prośbą (...) o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata (...)" a uzasadniając to tym, że w chwil obecnej nie posiada środków finansowych na wynajęcie adwokata. W konsekwencji przyjąć należy iż rzeczywistą treścią wniosku skarżącego jest żądanie ustanowienie na jego rzecz adwokata opłacanego ze środków Skarbu Państwa. Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. ustanowienie adwokata o ile złoży oświadczenie, którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Skarżący złożył wymagane oświadczenie, które wraz z okazanymi dokumentami źródłowymi jest wystarczające do oceny jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Ocena ta jest zaś taka, że skarżącego należy postrzegać jako osobą zamożną. Ma bowiem zapewnione stałe źródło dochodu z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, która w ubiegłym roku pozwoliła mu odnotować 143306,77 zł dochodu a na przestrzeni pierwszych sześciu miesięcy bieżącego roku wygenerowała 179377,14 zł przychodu przy 154694,49 zł wydatków. Swoje potrzeby mieszkaniowe skarżący wraz z z małżonką zaspakaja we własnym domu. Należy do nich dobrej marki samochód, którego rzeczywista wartość rynkowa przekracza deklarowane przez skarżącego 15 tyś. zł bo w wersji benzynowej wynosi 39900 zł a w wersji diesel 28900 zł (źródło: www.autocentrum.pl/ceny-aut-uzywanych/honda/accord - sic!). Nadto proste zestawienie danych ujawnianych przez skarżącego w składanych przed organami skarbowymi dokumentach PIT prowadzi do dość oczywistego wniosku, iż rzeczywiste miesięczne dochody małżonków przekraczają 14 tysięcy złotych (z wyliczenia 171656,73 zł / 12 miesięcy = 14304,73 zł). Równocześnie sprzeciwić należało się zaliczeniu do stałych miesięcznych wydatków rat kredytów zaciągniętych w Fundacji Rozwoju Regionu. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że raty te podobnie jak i koszty naprawy samochodów wykorzystywanych w działalności gospodarczej wchodzą w koszty uzyskania przychodu, które wraz z pozostałymi kosztami pozwalają skarżącemu wykazywać niższy dochód z prowadzonej przez wnioskodawczynię działalności gospodarczej. Nie ma więc powodów aby uwzględniać to jeszcze raz. Skoro zaś sytuacja materialna skarżącego przedstawia się w ten sposób, to przyznanie mu w takich warunkach prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata na koszt Skarbu Państwa (a więc wszystkich podatników) nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje zaś praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). Skarżący posiada zaś wystarczające środki. Nadto jeśli zaszłaby taka potrzeba nie będzie mieć większych problemów z ich pozyskaniem. Przyznanie przez bank małżonce skarżącego wysokiego salda debetowego w rachunku świadczy bowiem o tym, że bank ocenia więcej niż pozytywnie zdolność małżonków do bieżącego regulowania przyjmowanych zobowiązań. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.