III SA/Kr 384/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie: WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Barbara Pasternak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi U. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lutego 2019 r. ([...]) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia skargę oddala Uzasadnienie: Postanowieniem z dnia [...] 2018 r., na podstawie art. 30 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.) oraz art. 61 §1 kpa Wójt Gminy Z wszczął na wniosek T. R. postępowanie rozgraniczeniowe działek ewidencyjnych: nr [...] – objęta księgą wieczystą nr [...] i nr [...] – objęta księgą wieczystą nr [...], położonych w obrębie B, gmina Z z działką sąsiednią nr [...] – objęta księga wieczystą nr [...], położona w obrębie B gmina Z, stanowiące własność wymienionych w decyzji osób. Postanowienie zawierało pouczenie, że na niniejsze postanowienie nie przysługuje zażalenie. Na powyższe postanowienie U. K. złożyła pismo zatytułowane "skarga", w którym wyraziła swoje niezadowolenie z wydanego postanowienia. Wskazując na "naruszenie prawa przez urzędnika", zwróciła się o "cofnięcie postanowienia". Postanowieniem z dnia 12 lutego 2019 r. ([...]) na podstawie art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 134 w zw. z art. 144 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Organ odwoławczy podał, co następuje: Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność odwołania/zażalenia może wynikać z przyczyn podmiotowych, jak też z przyczyn przedmiotowych. Do pierwszej grupy zaliczyć trzeba przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę nie mającą do tego legitymacji (np. przez osobę trzecią), bądź przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2000 roku, sygn. V SA 235/00). W grupie przyczyn niedopuszczalności odwołania/zażalenia o charakterze przedmiotowym wymienić należy przede wszystkim brak przedmiotu zaskarżenia — np. nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia (np. ze względu na jej niedoręczenie stronom postępowania, czynność organu nie jest decyzją, lecz czynnością materialno-techniczną), wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego. Zatem, w sytuacji gdy nie ma przedmiotu zaskarżenia — to znaczy gdy w obrocie prawnym nie ma decyzji administracyjnej/postanowienia— nie ma możliwości wniesienia odwołania/zażalenia. W niniejszej sprawie niewątpliwie zachodzi niedopuszczalność zażalenia o charakterze przedmiotowym, wynikająca z faktu, że w obrocie prawnym nie ma przedmiotu zaskarżenia. Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowieniem wydanym z upoważnienia Wójta Gminy Z z dnia [...] 2018 r. znak: [...] wszczęto na wniosek T. R. w sprawie postępowania rozgraniczeniowego w trybie ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Z kolei zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie. Skoro postanowienie w sprawie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego jest postanowieniem niezaskarżalnym to nie ma podstaw do rozpoznania zażalenia i tym samym należało uznać je za niedopuszczalne. Na powyższe rozstrzygniecie U. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu skargi wykazała swoje niezadowolenie z wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości gruntowych należących do T. R. od nieruchomości, której jest właścicielką. Ponadto wskazała, że Kolegium w żaden sposób nie odniosło się do faktu, iż rozgraniczenie ma być dokonane przez geodetę z Urzędu Gminy oraz Starostwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia z dnia 12 lutego 2019 r. ([...]) nie wykazała naruszenia prawa przy jego wydaniu. Jest to postanowienie o charakterze procesowym, tj. postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie wszczynające postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości, poddane regulacjom art. 29 – 40 zawartym w Rozdziale 6 "Rozgraniczenie nieruchomości" ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.). Skoro postanowienie to ma charakter procesowy, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "kpa") do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie zaś z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przepis ten ma charakter ius cogens, co oznacza, że jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, w konsekwencji więc, wydanie postanowienia na jego podstawie nie zależy od uznania organu. Z kolei w myśl art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie jest środkiem zaskarżania postanowień, który może być wniesiony tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w kodeksie. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, niedopuszczalność odwołania, o czym stanowi ww. art. 134 kpa, może być z przyczyn podmiotowych, tj. gdy zostało wniesione przez osobę niemającą do tego legitymacji, bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych. Odwołanie może być również niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, jak na przykład brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka zaskarżenia czy też wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. W kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością zażalenia z przyczyn przedmiotowych. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że postanowieniem z dnia 18 czerwca 2018 r., działając na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, Wójt Gminy Z wszczął na wniosek T. R. postępowanie rozgraniczeniowe działek ewidencyjnych : nr [...] – objęta księgą wieczystą nr [...] i nr [...] – objęta księgą wieczystą nr [...], położonych w obrębie B, gmina Z z działką sąsiednią nr [...] – objęta księga wieczystą nr [...], położona w obrębie B gmina Z, stanowiące własność wymienionych w decyzji osób. W postanowieniu tym zawarte zostało pouczenie, iż stronom nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 4 ww. ustawy na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie. Niedopuszczalność zażalenia na postanowienie wszczynające postępowanie w sprawie rozgraniczenia jest więc wyraźnie stwierdzona w ww. art. art. 30 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skoro zaś na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie to w przypadku jego złożenia należy wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 246/09). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jest organem wyższego stopnia względem wójta i służyła mu kompetencja do stwierdzenia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. niedopuszczalności zażalenia od postanowienia wszczynającego postępowanie rozgraniczeniowe. Stwierdzenie zatem przez organ odwoławczy niedopuszczalności zażalenia wniesionego przez U. K. na powyższe postanowienie odpowiada prawu. Zdaniem składu orzekającego zaskarżone postanowienie wydane zostało po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 8 po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego, a uzasadnienie kwestionowanego rozstrzygnięcia odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał przesłanki, którymi kierował się wydając orzeczenie; w sposób wyczerpujący wyjaśnił podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu pozwala zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i sądowi odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Skoro zarzuty skargi nie zostały uwzględnione, a Sąd nie stwierdził innych wad skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ppsa, o czym orzeczono w sentencji wyroku.