III SA/Kr 385/08
PostanowienieWSA w Krakowie2008-11-14
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który dysponuje stałym miesięcznym dochodem, ale ponosi wysokie koszty utrzymania związane z leczeniem i opłatami medialnymi, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony dla niego profesjonalny pełnomocnik w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo posiadania stałego dochodu, który sam w sobie nie wyklucza możliwości poniesienia pewnych kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym. Analiza wydatków związanych z leczeniem i utrzymaniem gospodarstwa domowego wykazała, że skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i żony ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, oddalając wniosek o zwolnienie od wszystkich kosztów.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie dotyczącej wymeldowania. Wskazał na miesięczny dochód w wysokości około 1714 zł renty, utrzymanie żony, wysokie koszty leków i opłat medialnych. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, skarżący wykazał, że po opłaceniu bieżących wydatków, na osobę w dwuosobowym gospodarstwie domowym przypada około 625 zł. Skarżący uiścił również dobrowolnie 100 zł wpisu od skargi.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowiono dla niego radcę prawnego. II. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych II. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną
Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi 65 metrowe mieszkanie kwaterunkowe. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 1714 zł renty.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, iż żona pozostaje na jego utrzymaniu. Ponosi koszty utrzymania mieszkania, opłat medialnych jak również wydatki na lekarstwa. Po zawale, który przeszedł w 1997 r. zgodnie z zaleceniami lekarskimi musi wykupywać wszystkie przepisane lekarstwa.
Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie kopii wskazywanych dokumentów źródłowych wyjaśnił, że opłaty medialne spoczywają na nim (oświadczenie teścia), za gaz w ostatnim dwumiesięcznym okresie rozliczeniowym zapłacił 395,72 zł (faktura VAT i odcinek zapłaty), za energię elektryczną 95,79 zł (odcinek), za lekarstwa w sierpniu 138,36 zł (faktura) w lipcu 175 zł (faktura). Z ZUS-u pobiera emeryturę w wysokości 2091,23 zł brutto z czego do wypłaty otrzymuje 1717,02 zł netto (zaświadczenie ZUS). Z tego tytułu on i żona zostali też zgłoszeni do ubezpieczenia zdrowotnego (zaświadczenie ZUS)
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zacząć wypada od tego, że jeśli skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności jego wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skoro jednak skarżący dysponuje stałym miesięcznym dochodem, którego wysokość mniej więcej odpowiada przeciętnym wynagrodzeniom okoliczność ta siłą faktu niweczy zasadność ustaleń co do tego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (por. także postan. NSA z 15 lutego 2005 r. FZ 711/04). Owszem jest w stanie a potwierdzeniem takiego stanu rzeczy pozostaje to, że na wezwanie bez sprzeciwu uiścił żądaną kwotę 100 zł wpisu od skargi (k. 9 i 19). Wydatek tego rzędu nie przekracza więc możliwości płatniczych strony.
Do rozważenia pozostaje czy i na ile taka sytuacja przekreśla jego starania w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine). Oczywiście po dokonaniu ustaleń, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Z wyjaśnień skarżącego -, które należy uznać za wystarczające i wiarygodne, bo znajdują potwierdzenie w przedłożonych kopiach dokumentów źródłowych - wynika, że, po opłaceniu wydatków medialnych i wykupieniu lekarstw dwuosobowemu gospodarstwu domowemu skarżącego pozostaje do dyspozycji kwota około 1250 zł czyli na osobę w rodzinie przypada mniej więcej po 625 Biorąc to pod uwagę, uwzględniając uwidoczniony przez skarżącego brak majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych a także przewidując koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ustanowić dla skarżącego z urzędu radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący nie za bardzo jest bowiem w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i żony opłacić kosztów profesjonalnego pełnomocnika w związku z czym działanie takie stanowić będzie dla niego realną pomoc, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło