III SA/Kr 385/08

WyrokWSA w Krakowie2008-08-27

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Grażyna Danielec, Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta dobrowolnie opuściła lokal, koncentrując swoje centrum życiowe w innym miejscu, mimo posiadania w opuszczonym lokalu rzeczy osobistych i sporadycznego do niego powracania?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo. Dobrowolne opuszczenie lokalu i koncentracja centrum życiowego w innym miejscu, nawet przy sporadycznym powracaniu do poprzedniego lokalu i posiadaniu tam rzeczy osobistych, stanowi podstawę do wymeldowania. Meldunek ma charakter wyłącznie ewidencyjny i służy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego, niezależnie od tytułu prawnego do lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania B. M. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji ustalił, że B. M. dobrowolnie opuścił lokal, koncentrując swoje centrum życiowe u żony, mimo posiadania w opuszczonym lokalu rzeczy osobistych i sporadycznego do niego powracania. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. B. M. wniósł skargę do WSA, kwestionując decyzję, ale nie podnosząc zarzutów merytorycznych, a jedynie wnosząc o rozkwaterowanie mieszkania.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] nr [...], na zasadzie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 104 kpa, ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. orzekł o wymeldowaniu B. M. z pobytu stałego, w lokalu nr [...] przy Osiedlu [...] w K. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, iż wymeldowanie bez oświadczenia woli (zgłoszenia) może nastąpić tylko w sytuacji określonej ustawą tj. wtedy, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ wskazał zatem, iż przedmiotem prowadzonego postępowania wyjaśniającego było ustalenie, czy B. M. zamieszkuje w lokalu nr [...] przy os. [..] w K., czy też opuścił ten lokal w sposób dobrowolny i trwały. Ustalając stan faktyczny sprawy organ wskazał, iż wnioskodawca J. M. zeznał, iż brat wyprowadził się z przedmiotowego lokalu do żony Z. M. na os. [...] w K. Wnioskodawca wyjaśnił, iż brat dysponuje swobodnym dostępem do rzeczonego lokalu oraz posiada w nim swoje rzeczy osobiste. W jego opinii powodem opuszczenia przez brata lokalu jest konflikt pomiędzy nimi, który uniemożliwia zamieszkiwanie im obu w tym samym lokal. Organ wskazał także, iż kontrola dyscypliny meldunkowej przeprowadzona przez Komisariat Policji potwierdziła fakt nie zamieszkiwania B. M. w lokalu przy os. [...] w K. Fakt ten ustalono na podstawie rozmowy przeprowadzonej z J. M. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ ustalił, iż jest bezsporna okoliczność, że B. M. nie zamieszkuje w mieszkaniu przy os. [...] w K. oraz, że lokal ten nie stanowi jego miejsca stałego pobytu. Organ podkreślił także, iż skarżący nie widzi możliwości powrotu do przedmiotowego lokalu z powodu konfliktu z bratem oraz w tej chwili jego centrum życiowe znajduje się poza miejscem zameldowania. Związku z powyższym organ I instancji uznał, że B. M. jest osobą kwalifikującą się do wymeldowania z pobytu stałego z lokalu przy os. [..] w K. Organ wskazał także, iż istnieje obowiązek rejestracji pobytu zgodnie ze stanem faktycznym mającym miejsce w konkretnej sytuacji. Utrzymanie nadal zameldowania w przedmiotowym lokalu przez skarżącego byłoby wyłącznie fikcją meldunkową -- stanem nie zgodnym z faktycznym miejscem pobytu, a zadaniem organu administracji publicznej właściwego w sprawach meldunkowych jest ochrona ewidencji ludności oraz likwidacja fikcji meldunkowych polegających na rozbieżnościach stanu ewidencji ze stanem faktycznym. Organ podkreślił także, iż przepisy ustawy nie przewidują sytuacji "utrzymania zameldowania", jeżeli nie ma faktycznego zamieszkiwania w lokalu. Od powyższej decyzji odwołał się do Wojewody B. M. W uzasadnieniu odwołania skarżący prostuje wypowiedź brata J. M. dotyczącą opuszczenia przedmiotowego lokalu oraz ponoszenia kosztów łych z utrzymaniem lokalu. Wskazał także, że razem z bratem złożyli wniosek o przydział m [...] przy Osiedlu [...] w K. po śmierci matki – B. M. obaj są najemcami tego lokalu. Wniósł zarazem o rozkwaterowanie lokalu nr [...] przy [...] w K. na dwa mniejsze, gdyż nie mogą się z bratem pogodzić w jednym lokalu. Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności osobistych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wojewoda podkreślił, iż wyjaśnienia stron są w przedmiotowej sprawie zgodne i jednoznacznie wskazują, iż B. M. opuścił przedmiotowy lokal dobrowolnie i zamieszkał u swojej żony. Wskazane zostało, iż to sam skarżący, słuchany do protokołu przed organem I instancji w dniu 21 grudnia 2007r. podał, że od maja 2007r. do chwili obecnej zamieszkuje u żony – Z. M. Organ wskazał także, iż zgodnie z treścią przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W opinii organu w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy bezspornie potwierdza, iż B. M. nie mieszka w rzeczonym lokalu. Opuszczenie przez niego tego lokalu, daje podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skoro bowiem B. M. wyprowadził się z tego lokalu, koncentrując swoje sprawy życiowe w innym miejscu, to pozostawienie zameldowania na pobyt stały pod dotychczasowym adresem byłoby niezgodne z przepisem prawa. Skargę na ostateczną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł B. M. Skarżący nie zgodził się z wydaną decyzją nie wniósł jednak żadnych zarzutów dotyczących merytorycznej strony zaskarżonej decyzji. Opisał historię i podłoże swoich konfliktów z bratem oraz wskazał na niesprawiedliwość wydanych decyzji. Ponownie wniósł o rozkwaterowanie mieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Odnosząc się do skargi B. M. sąd wskazuje, iż w zakresie powyższej sprawy i zadań sądu administracyjnego nie leży dokonywanie rozkwaterowania mieszkania, ani rozstrzyganie sporu pomiędzy braćmi w odnośnie korzystania ze spornego mieszkania. Zagadnienia te nie są przedmiotem tej sprawy i sąd administracyjny, podobnie jak organy administracyjne nie mógł zajmować w tych kwestiach żadnego stanowiska. Rozpoznawana sprawa dotyczy bowiem jedynie kwestii wymeldowania skarżącego z mieszkania nr [...] przy Osiedlu [...] w K. Odnosząc się do tego zagadnienia wskazać należy, iż fakt zameldowania w określonym lokalu nie wiąże się z żadnymi uprawnieniami do lokalu w którym się jest zameldowanym. Sąd uznaje, że wykładnia art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych prowadzi do wniosku, iż zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w danym lokalu. Ustawa nie uzależnia dopuszczalności zameldowania od posiadania tytułu prawnego do lokalu, ani innych dalszych okoliczności. Meldunek ma charakter tylko i wyłącznie informacyjny a ewidencja ludności służy jedynie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Ustawodawca całkowicie uniezależnił zameldowanie od posiadania jakiegokolwiek tytułu prawnego do lokalu, a organy orzekające w tej sprawie winny ustalić jedynie czy zamieszkuje pod wskazanym, adresem i czy pobyt ten ma charakter stały. Skarżący składając wyjaśnienia do sprawy wskazał, iż zamieszkuje od wielu lat w mieszkaniu żony i tam koncentruje się jego życie. Przedmiotowe mieszkanie opuścił zatem już dawno i przebywał w nim sporadycznie. Miejscem pobytu skarżącego jest zatem mieszkanie jego żony, bo w nim przebywa. W sytuacji, gdyby zamieszkał w lokalu nr [...] przy Osiedlu [...] w K., nic nie stoi na przeszkodzie aby zameldował się w nim powtórnie. Sąd wskazuje, iż zgodnie z literą prawa a szczególnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, przez okres powyżej 3 dni. Mając na uwadze powyższe okoliczności wskazać należy, iż opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka, określona w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Dobrowolne opuszczenie ma miejsce wówczas, gdy wynika z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Skarżący, jak sam zeznał, wyprowadził się z lokalu dobrowolnie i przeprowadził się do domu swojej żony. Zeznał, iż do mieszkania przychodzi prawie codziennie i że posiada tam swoje rzeczy osobiste. Z powyższej wypowiedzi skarżącego jednoznacznie wynika, iż gdzie indziej koncentruje się jego życie a w spornym lokalu jedynie przebywa. W zawiązku z powyższym w ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające organu I instancji i kontrolne organu II instancji zostało przeprowadzone w sposób nie uchybiający zasadom postępowania administracyjnego i sprawa została w sposób prawidłowy wyjaśniona. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji na mocy art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło