III SA/Kr 386/04
PostanowienieWSA w Krakowie2004-06-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Piotr Lechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na zawiadomienie o zmianie w ewidencji gruntów, bez wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga wniesiona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na zawiadomienie o zmianie w ewidencji gruntów, bez wyczerpania środków zaskarżenia (np. odwołania) lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, jest niedopuszczalna. Zgodnie z przepisami PPSA, skarga może być wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, chyba że ustawa przewiduje inaczej. W przypadku braku środków zaskarżenia, konieczne jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie skargi z pominięciem tych wymogów skutkuje jej odrzuceniem.Stan faktyczny
A. M. wniosła skargę (nazwaną "kasacją") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na zawiadomienie Wójta Gminy R. z dnia 9 września 2003 r. o wprowadzeniu z urzędu zmian w rejestrze gruntów i budynków, dotyczących zmiany klasyfikacji gleboznawczej użytków zielonych. Skarżąca podniosła, że nie wyraziła zgody na powiększenie powierzchni i zmiany klasy gruntów, o czym zawiadomiła Wójta, lecz nie otrzymała odpowiedzi. Zawiadomienie informowało również o powierzchni gruntu przyjętej do naliczenia podatku.Rozstrzygnięcie
Skarga została odrzucona.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2004r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na zawiadomienie Wójta Gminy R. z dnia 9 września 2003r. Nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów postanawia: skargę odrzucić
A. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę (nazwaną "kasacją"), na załączone do skargi zawiadomienie Wójta Gminy R. z dnia 9 września 2003 r. Nr [...], o wprowadzeniu z urzędu zmian w rejestrze gruntów i budynków w obrębie Z. Gm. R., wg. drugostronnego zestawienia, z którego wynika zmiana klasyfikacji gleboznawczej w zakresie gruntów stanowiących użytki zielone objęte poz. 88 jednostki rejestrowej prowadzonej dla A. M. jako właściciela. Zawiadomienie odwołując się do podstawy w przepisach Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków równocześnie wskazując na przepisy ustaw podatkowych informuje o powierzchni gruntu przyjętej jako podstawa naliczenia podatku.
W skardze podniesiono, że skarżąca nie wyraziła zgody na powiększenie powierzchni i zmiany klasy gruntów o czym zawiadomiła Wójta Gminy, lecz odpowiedzi nie otrzymała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Zgodnie z przepisem art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000r Nr 100, poz. 2086 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą- dane m.in. o powierzchni gruntów , rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, należą do informacji objętych ewidencja gruntów i budynków.
Stosownie do przepisu art. 22 ust. 1 ewidencję gruntów oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadza starostowie. Przepis art. 6a ust. 4 przewiduje możliwość powierzenia wójtowi przez starostę w drodze porozumienia prowadzenia spraw należących do jego zadań i kompetencji, w tym wydawania decyzji administracyjnych. Starosta jest organem administracji geodezyjnej i kartograficznej (art. 6a ust. 1 pkt 2 Lit. "b"), a zgodnie z art. 7 "b" ust. 2 pkt ustawy wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej.
Przepisy wydanego na podstawie powyższej ustawy Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454)- zwanego dalej rozporządzeniem - regulują m. in. (w Rozdz. 3) prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych. Rozporządzenie posługując się kategorią "aktualizacji" danych zawartych w ewidencji (§ 46 ust. 1), przewiduje tę aktualizację , przez wprowadzenie zmian na wniosek lub z urzędu przy czym m. in. z urzędu podlegają wprowadzeniu w ewidencji gruntów w ramach jej aktualizacji zmiany wynikające nie tylko z prawomocnych orzeczeń sądowych , aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych (§ 46 ust. 2, pkt 1) ale także z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych ( § 46 ust. 2, pkt 2).
Zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 w przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy. Odesłanie do art. 22 ust. 3 ustawy, który w nawiązaniu do określenia kręgu podmiotów obowiązanych do zgłoszenia zmian danych objętych ewidencja gruntów, wskazuje dokumenty geodezyjne, kartograficzne lub inne jako mogące stanowić podstawę wprowadzenia zmian , oznacza , że aktualizacja ewidencji gruntów następuje albo w drodze rozstrzygnięć przewidzianych i typowych dla postępowania administracyjnego, a więc w formie decyzji (art. 104 kpa), albo przez czynność o charakterze czynności materialno-technicznej - tj. przez dokonanie w rejestrze zmiany, której podstawę stanowi dokument geodezyjno-kartograficzny przyjęty do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego i zawierający wykaz zmian danych ewidencyjnych przy czym organ prowadzący ewidencję decyduje o formie aktu stanowiącego podstawę aktualizacji.
Dla powiadomienia przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków , o dokonanej aktualizacji tej ewidencji przez wprowadzenie zmian w obszarze czynności o charakterze materialno-technicznym, rozporządzenie przewiduje formę zawiadomienia (§ 48 ust. 2 pkt 7 i ust. 3 i 4) określając krąg podmiotów, które zostają zawiadomione o dokonanych zmianach (§ 49 ust. 1).
Treść załączonego do skargi i będącego jej przedmiotem zawiadomienia Wójta Gminy R. z 9 września 2003r wskazuje, iż powiadamia on o już dokonanej czynności materialno-technicznej - wprowadzenia zmian w jednostce rejestru gruntów skarżącej, co do klasyfikacji gleboznawczej użytków zielonych, oraz przy okazji o przyjętej powierzchni gruntów dla celów podatkowych.
Zawiadomienie wystosowane przez Wójta Gminy nie zawiera żadnej informacji i pouczenia czy od dokonanej zmiany w ewidencji służą czy też nie służą ewentualne środki odwoławcze.
Przepis art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w pkt. 6 stanowi, że Sąd odrzuca skargę jeżeli jest niedopuszczalna z przyczyn innych (niż wymienione w pkt 1-5).
Zgodnie z art. 52 § 1 tej ustawy skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Wskazanie przez przepisy rozporządzenia (art. 47 § 3) na tryb postępowania administracyjnego, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, przesądza o tym, iż wprowadzanie zmian w ewidencji gruntów stanowi materię decyzyjną , gdyż zgodnie z przepisem art. 104 § 1 organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy stanowią inaczej , a decyzje (§ 2 ) rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Podstawową zasadą postępowania administracyjnego jest jego dwuinstancyjność (art. 15 kpa), której realizację stanowi dopuszczalność odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji do organu administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 1 i 2 kpa).
Odejście od zasady dwuinstancyjności może wynikać z przepisów proceduralnych lub materialno-prawnych. Wniesienie odwołania do organu wyższego stopnia w sprawie, w której odwołanie nie przysługuje, owocuje wydaniem przez ten organ opartego na przepisie art. 134 kpa postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Rozstrzygnięcie takie jako ostateczne podlega kontroli w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy o p.s.a.).
Zgodnie z art. 52 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak wniesienie odwołania lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie. Nawet jednak w tych sytuacjach, gdy ustawa nie przewiduje w/w środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, przepisy art. 52 § 3i4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi warunkują dopuszczalność skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego uprzednim wezwaniem na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa.
Z treści skargi na zawiadomienie Wójta Gminy R. w dniu 9 września 2003, będącej w istocie skargą na wprowadzoną zmianę w ewidencji gruntów , o której powiadomiono tym aktem wynika, iż jej wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nastąpiło wprost na akt I instancji, bez wyczerpania środków zaskarżenia albo w postaci odwołania od wprowadzonej zmiany w ewidencji gruntów, a w przypadku gdy odwołanie takie nie przysługuje, w formie wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.
Z tych przyczyn, skarga jako niedopuszczalna wobec jej wniesienia przed wyczerpaniem środków zaskarżenia w rozumieniu przepisu art. 52 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) ulega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 tej ustawy. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło