III SA/Kr 386/12
WyrokWSA w Krakowie2013-01-30
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Bożenna Blitek, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć postępowanie rozgraniczeniowe jako bezprzedmiotowe, jeśli granica nieruchomości została już prawomocnie ustalona w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć postępowanie rozgraniczeniowe jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 KPA, gdy granica nieruchomości została już prawomocnie ustalona w postępowaniu sądowym. Prowadzenie kolejnego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie, która została już rozstrzygnięta, jest niedopuszczalne i stanowiłoby naruszenie prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ granica nieruchomości była już przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego zakończonego ostateczną decyzją z 1998 r. i prawomocnym postanowieniem sądu cywilnego z 2001 r. Skarżąca zarzuciła naruszenia proceduralne i błędne ustalenie przebiegu granicy. Kolegium utrzymało decyzję organu I instancji, podtrzymując stanowisko o bezprzedmiotowości postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SA/Kr 386/12 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2013r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec, Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.), WSA Maria Zawadzka, , Protokolant Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013r., sprawy ze skargi K. M., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 12 stycznia 2012r. nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala
Decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy S umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte wnioskiem K. M. z dnia 10 marca 2010 r. o rozgraniczenie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] od nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] własności J. i M. S. położonych w R. Organ I instancji podał, że rozpatrując powyższy wniosek K. M. ustalono, że dotyczy on granicy nieruchomości, która była już przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S znak: [...] z dnia [...] 1998 r. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu z urzędu Sądowi Rejonowemu Wydział I Cywilny sprawy ustalenia przebiegu spornej granicy. W wyniku postępowania cywilnego przebieg spornego odcinka granicy działki nr [...] z działką nr [...] został prawomocnie określony postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 9 maja 2001 r., sygn. akt [...] i postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 25 kwietnia 2002 r., sygn. akt [...]. Zdaniem organu I instancji, postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem z dnia 10 marca 2010 r. dotyczy sprawy tożsamej pod względem przedmiotu jak i podmiotu z już rozstrzygniętą w postępowaniu administracyjnym i sądowym. Jest tożsame z postępowaniem umorzonym decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S z dnia [...] 2009 r. Nr [...] oraz ostatecznymi decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które orzekało w tej sprawie w trybie odwoławczym wydając decyzje z dnia [...] 2009 r. Nr [...], z dnia [...] 2009 r. Nr [...], z dnia [...] 2009 r. Nr [...], z dnia [...] 2009 r. Nr [...], z dnia [...] 2010 r. Nr [...], z dnia [...] 2010 r. Nr [...], z dnia [...] 2010 r. Nr [...], z dnia [...] 2010 r. Nr [...], z dnia [...] 2010 r. Nr [...], z dnia [...] 2010 r. Nr [...], z dnia [...] 2011 r. Nr [...], z dnia [...] 2011 r. Nr [...]. Organ I instancji stwierdził, że celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty, a niniejsza sprawa została już rozstrzygnięta w postępowaniu sądowym. Organ podkreślił, że ustalenie istnienia przesłanki wskazującej, iż postępowanie dotyczy sprawy już rozstrzygniętej, stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji poprzez jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Umorzenie to jest obligatoryjne, a dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy.
W odwołaniu od powyższej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S K. M. wyraziła niezadowolenie ze sposobu załatwienia sprawy. Odwołująca się zarzuciła, że organ I instancji nie przesłał stronom zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. Ponadto organ nie zebrał wszystkich niezbędnych dowodów dotyczących prawa własności J. i M. S., czy spadkobierców. K. M. zarzuciła również, że organ I instancji przed wydaniem decyzji nie powiadomił stron o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem i zgłoszenia uwag oraz wniosków. Odwołująca się stwierdziła, że organ I instancji błędnie przyjął, że przebieg granicy został prawomocnie określony, gdyż – jej zdaniem - Sąd nie zajmował się tym odcinkiem granicy.
Decyzją z dnia 12 stycznia 2012 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S z dnia [...] 2011 r. Nr [...]. Kolegium stwierdziło, że sporny odcinek granicy, wbrew twierdzeniom K. M., został prawomocnie ustalony wskazanymi przez organ I instancji postanowieniami sądowymi wydanymi na skutek decyzji organu I instancji z dnia [...] 1998r. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego między tymi nieruchomościami i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Organ II instancji zaznaczył przy tym, że kwestia ta została wyjaśniona K. M. w uzasadnieniach kilkunastu decyzji wydawanych w sprawie tegoż odcinka granicy w związku z wszczynanymi przez nią postępowaniami, czy to w trybie odwoławczym, czy też w trybach nadzwyczajnych, których to daty i sygnatury przytoczył organ I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że sporna granica między działkami [...] a [...] przebiega – w myśl postanowień Sądu Rejonowego z dnia 9 maja 2001 r., sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego z dnia 25 kwietnia 2002 r., sygn. akt [...] – od punktu 6 do punktu 20, od punktu 20 do punktu 3, następnie do punktu 4 i 5. Kolegium wskazało, że zarówno podczas postępowania administracyjnego, jak i podczas postępowania sądowego K. M. podnosiła, iż granica pomiędzy tymi działkami przebiega nie od punktu 6 do punktu 20, od punktu 20 do punktu 3, następnie do punktu 4 i 5, lecz od punktu 6, przez punkty 8, 14, 15, 10 do punktu 16 (numeracja według oznaczenia na mapie rozgraniczeniowej z dnia 23 lutego 2001 r.). Z kolei we wniosku będącym przedmiotem niniejszego postępowania K. M. wskazała, że sporna granica przebiega od punktu 1 przez punkty 2, 3, 4, 5 do punktu 6. Punkty te odpowiadają punktom oznaczonym na mapie postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego przed sądem powszechnym numerami 8, 14, 15, 10 i 16. Zdaniem Kolegium, z powyższego zestawienia, jak również z szeregu pism składanych w toku prowadzonych przed Kolegium z inicjatywy K. M. postępowań, jednoznacznie wynika, że K. M. nie przyjmuje do wiadomości prawomocnych postanowień Sądu i w istocie żąda wzruszenia w trybie administracyjnym tych postanowień przez wydanie rozstrzygnięć - w tej samej sprawie, która była już przedmiotem rozpatrzenia zarówno organu I instancji (decyzja z dnia [...] 1998 r.), jak i sądu, decyzji rozgraniczeniowej - zgodnie z jej żądaniami formułowanymi w toku tych postępowań. W związku z powyższym Kolegium uznało, że postępowanie wszczęte wnioskiem K. M. z dnia 10 marca 2010 r. jest bezprzedmiotowe, gdyż dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, a ponadto z uwagi na specyfikę postępowania rozgraniczeniowego, prawomocnymi postanowieniami sądów powszechnych.
Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodziła się K. M. i pismem z dnia 27 lutego 2012 r. wniosła na nią skargę domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Decyzjom organów obu instancji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podając szczegółowy spis tych naruszeń.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Kolegium przypomniało, iż granica pomiędzy nieruchomością skarżącej, tj. działką nr [...] a nieruchomością J. i M. S. tj. działką nr [...] została prawomocnie ustalona postanowieniami Sądu Rejonowego z dnia 9 maja 2001 r., sygn. akt [...] i Sądu Okręgowego z dnia 25 kwietnia 2002 r., sygn. akt [...]. Kolegium stwierdziło, iż pomimo tego, że postanowienia te są prawomocne, skarżąca ich nie akceptuje i składa kolejne wnioski do organu I instancji o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy tymi nieruchomościami żądając ich rozgraniczenia zgodnie z jej stanowiskiem co do przebiegu spornej granicy prezentowanym w postępowaniu sądowym, a przez Sąd nieuwzględnionym. Kolegium wskazało, że skarżąca podejmowała także próby wyeliminowania z obrotu prawnego powyższych orzeczeń sądowych w drodze postępowania o wznowienie, ale próba ta okazała się bezskuteczna. Dokumenty potwierdzające tę okoliczność znajdują się w aktach [...]. Kolegium podniosło, że od daty wydania prawomocnych postanowień sądu o rozgraniczeniu nieruchomości nie nastąpiły żadne zmiany w stanie faktycznym i prawnym i nie zmieniły się twierdzenia skarżącej co do przebiegu spornej granicy, a zatem – w ocenie organu – prowadzenie w trybie administracyjnym kolejnego postępowania rozgraniczeniowego jest bezprzedmiotowe. Uzasadnionym zatem było umorzenie postępowania w przedmiocie rozgraniczenia spornych nieruchomości. W odniesieniu do zarzutu skarżącej, że B. M. nie otrzymał zaskarżonej decyzji, Kolegium podało, że B. M. jest co prawda współwłaścicielem na prawach wspólności ustawowej działki nr [...], niemniej jednak nie składał on ani wniosku o wszczęcie postępowania, ani nie odwoływał się od decyzji organu I instancji, a zatem nie wydaje się celowym doręczenie mu wyłącznie procesowego rozstrzygnięcia, skoro otrzymała je skarżąca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło przy tym również, że wprawdzie w pismach kierowanych do organów administracji przez skarżącą B. M. wymieniany jest też jako je wnoszący, jednakże pism tych B. M. zasadniczo nie podpisuje.
W piśmie z dnia 19 kwietnia 2012 r. uczestnicy postępowania M. S. i J. S. wnieśli o oddalenie skargi K. M. uzasadniając to tym, że jest ona bezprzedmiotowa, gdyż dotyczy sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną, a wcześniej prawomocnym postanowieniem sądów powszechnych z klauzulą wykonalności.
Pismem z dnia 28 stycznia 2013 r. organ odwoławczy nadesłał dokumenty: postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 9 maja 2001 r., sygn. akt [...], postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 25 kwietnia 2002 r., sygn. akt [...] oraz mapę rozgraniczeniową z dnia 23 lutego 2001 r., z którymi Sąd zapoznał się na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia działek nr [...] i [...] położonych na terenie wsi R.
Zgodnie z treścią art. 29 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.):
"Art. 29. 1. Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów.
2. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami.
3. Rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy."
Rozstrzygnięcie sprawy o rozgraniczenie może zakończyć się zawarciem ugody (art. 31 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), wydaniem decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości (art. 33 ust. 1 w/w ustawy), wydaniem decyzji o umorzeniu i przekazaniem sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), a także wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej kpa).
W niniejszej sprawie organ I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 kpa, który stanowi:
"Art. 105. § 1. Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części."
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza taki stan, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej istoty (J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, 7 wydanie, s. 485). Bezprzedmiotowość to zatem, mówiąc innymi słowy, brak przedmiotu postępowania. Przedmiotem tym jest kontrolowana sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach i obowiązkach indywidualnego podmiotu. Podkreślić przy tym należy, że obligatoryjne jest umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, w sytuacji gdy brak jest któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego.
Organy administracyjne wskazały, że przebieg granicy miedzy działkami nr [...] i [...] został już ustalony prawomocnymi postanowieniami Sądu Rejonowego z dnia 9 maja 2001 r., sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego z dnia 25 kwietnia 2002 r., sygn. akt [...]. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy administracyjne słusznie uznały, iż postępowanie administracyjne toczące się w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć. Skoro bowiem żądanie skarżącej o rozgraniczenie nieruchomości zostało załatwione prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego, to brak jest podstaw prawnych aby organ administracyjny ponownie przeprowadził postępowanie rozgraniczeniowe, tym bardziej, że przebieg granicy nie uległ zmianie.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji, a zatem na podstawie powołanych wyżej przepisów skargi nie uwzględnił orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a. – jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło