III SA/Kr 386/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Bociąga Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi S. R. – M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 8 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania skargę oddala. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 8 marca 2013 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną przez S. R. – M. działającą przez ojca H. R. decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARIMR z dnia [...] 2012 r. Nr [...] o odmowie przyznania skarżącej płatności ONW na rok 2011 do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW (obszary ze specyficznymi utrudnieniami). Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepisy art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.Nr 64. Poz. 427) i § 2 ust. 2 , § 3 ust. 1,2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz.U. Nr 40, poz. 329). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: S. R. – M. wniosła w dniu 16.05.2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR o przyznanie na 2011 r. płatności związanych ze wspieraniem gospodarowania do obszarach o utrudnieniach w prowadzeniu działalności rolniczej (ONW). Wniosek dotyczył przyznania płatności do obszaru kilkudziesięciu działek rolnych, położonych na działkach ewidencyjnych znajdujących się w powiecie [...], gminie S, obrębie ewid. S nr [...] oraz w gm. M, obr. G nr [...]. Łącznie zadeklarowała 13,71 ha do płatności ONW. W dniu 15.09.2011 r. gospodarstwo skarżącej zostało poddane kontroli metodą inspekcji terenowej. W jej wyniku stwierdzono zawyżenie powierzchni zadeklarowanej do w/w płatności wobec powierzchni faktycznie do nich uprawnionej. Dotyczyło to obszaru zadeklarowanego jako działka rolna AB, AC, B, BB, BF, BG, C, l, K, M, N, O, P, Q, R, S, V, X, Y. Ponadto w przypadku działek A, AD, BA, BF, BG, C, O, P, R, S, X stwierdzono uchybienia dot. przestrzegania wymogów tzw. wzajemnej zgodności (dobrej kultury rolnej). Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARIMR w dniu [...] 2012 r. decyzji Nr [...] o odmowie przyznania skarżącej płatności ONW na rok 2011 do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW (obszary ze specyficznymi utrudnieniami). S. R. wniosła od ww decyzji odwołanie, w którym podniosła, że jest ona krzywdząca i nie odzwierciedla stanu faktycznego działek zadeklarowanych do płatności. Wskazała w szczególności, że cały zadeklarowany teren znajduje się na wysokości powyżej 350 m n.p.m., co wymusza określony sposób prowadzenia działalności rolniczej. Z tego też względu zadeklarowała w całości gospodarstwo do płatności ONW. Wyjaśniła niewykoszenie użytków do 31 lipca 2011 r., iż nastąpiło to z uwagi na długotrwałe opady, dodatkowo podnosząc nieracjonalność tego wymogu czasowego. Na koniec skarżąca zarzuciła uniemożliwienie jej czynnego udziału w kontroli, bądź jej reprezentantowi. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpoznaniu odwołania wydał opisaną na wstępie decyzję. Organ zaznaczył, że postępowanie wyjaśniające organów ARiMR jest skoncentrowane na ustaleniu jaka część powierzchni zadeklarowanej przez stronę w jej wniosku o przyznanie w/w wsparcia (lub zwierząt - jeżeli o płatności związane z ich posiadaniem również występowano) jest uprawniona do jego przyznania. Temu służyła kontrola dokonana w gospodarstwie skarżącej w dniu 15.09.2011 r. , o której skarżąca nie została powiadomiona. Organ generalnie uznał, że nie wszystkie obszary zadeklarowane przez skarżącą do płatności ONW znajdują się w strefach uprawniających do takich płatności. Obręb ewid. S nr [...] (na którym położona była zdecydowana większość działek strony) nie został wskazany w załączniku do rozporządzenia z 11 marca 2009r. zawierającym wykaz obszarów ONW. Takim obszarem był i jest obręb G nr [...], który zgodnie z w/w załącznikiem znajduje się w strefie ONW o utrudnieniach specyficznych. Obszar S nie został z tego względu potraktowany jako obszar zadeklarowany do płatności, co oznaczało, że łączna powierzchnia zadeklarowana do tych płatności wynosiła 1,18 ha i składały się na nią tylko działki rolne położone w obrębie G nr [...] ozn. literami BA (0,13 ha - dz. ewid. nr [...]), BB (0,29 ha – [...]), BC (0,21 ha – [...] i [...]), BD (0,11 ha – [...]), BE (0,12 ha – [...]), BF (0,11 ha- [...]), BG (0,21 ha- [...] i [...]). Weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że powierzchnia uprawniona za 2011 r. do płatności była mniejsza niż powierzchnia, którą strona zadeklarowała wniosku o przyznanie tych płatności. Dotyczyło to obszaru zadeklarowanego, jako działka rolna: BB - dz. ewid. nr [...]; zadeklarowano powierzchnię 0,29 ha; pow. ; pow. uprawnioną do płatności oszacowano na poziomie - 0,28 ha, BF- [...]; 0,11 ha; JPO-0,00 ha, BG- [...] i [...]; 0,21 ha; JPO - 0,00 ha. Kontrola dotycząca weryfikacji powierzchni uprawnionej do wsparcia uzupełniona została kontrolą dotycząca przestrzegania przez skarżącą wymogów tzw. wzajemnej zgodności obejmująca między innymi wypełnienie przez rolnika nakazów związanych z tzw. dobrą kulturą rolną. Wyniki tej kontroli wskazywały na uchybienia dotyczące braku wykoszenia działek rolnych i usunięcia skoszonej okrywy roślinnej w terminie do dnia 31.07.2011 r. na pow. 5,55, co dotyczyło następujących działek rolnych: BA - dz. ewid. nr [...]; zadeklarowano powierzchnię 0,13 ha - pow. niewykoszoną (zaniedbaną rolniczo) ustalono na poziomie 0,13 ha, BB – [...]; 0,29 ha - 0,28 ha, BC – [...] [...]; 0,21 ha - 0,21 ha, BD-[...]; 0,11 ha-0,11 ha, BE- [...]; 0,12 ha -0,12 ha, BF- [...];0,11 ha-0,11 ha i BG- [...], [...]; 0,21 ha - 0,21 ha. Szczegółowo organ wskazał , że w przypadku działek rolnych BF (dz. ewid. [...]), BG ([...], [...]) całe ich powierzchnie nie kwalifikują się do płatności za 2011 r. Zdecydowały o tym przede wszystkim zdjęcia z kontroli. Na działce rolnej BF widać wysoką żółtą wysuszoną trawę, nieliczne chwasty i niewielkie zakrzaczenia. Tak samo na działkach BG. W przypadku działki rolnej BB (dz. ewid. nr [...]) pow. nieuprawnioną do wsparcia oszacowano na poz. 0,01 ha i dotyczy ona północnej części tej działki północnej. Odnosząc się ściśle do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że gdyby nawet zaistniały niekorzystne warunki pogodowe, które uniemożliwiły skarżącej utrzymanie ww działek w dobrej kulturze rolnej to winna takie okoliczności zgłosić organowi. W tym miejscu organ wskazał, że kwestie siły wyższej regulują przepisy art. 71, 31 i 50 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 i art. 75 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Co do wymogu koszenia traw do 31 lipca organ wskazał, że termin ten obowiązuje wszystkich rolników i wynika z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 1 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U.2010.39.211). Organ podkreślił, że powyższe okoliczności przesądziły o braku możliwości przyznania skarżącej płatności w żądanej wysokości. Na koniec organ wskazał na obowiązki osoby prowadzącej gospodarstwo rolnicze, których wypełnienie gwarantuje przyznanie płatności, a także na zasadę wynikającą z ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, iż to na stronie postępowania spoczywa ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi swoje uprawnienia. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi S. R. – M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której postawiła w pierwszej kolejności zarzut dokonania kontroli na gruncie bez udziału rolnika bądź jego przedstawiciela. W ocenie skarżącej wstęp na działki winien być uzgodniony z rolnikiem. W ocenie skarżącej ma to znaczenie dla spisania protokołu z udziałem strony. Skarżąca zwróciła także uwagę, że na terenie powiatu [...] funkcjonuje pojęcie działki katastralnej, nie tylko ewidencyjnej, stąd mogą wynikać różnice w powierzchni deklarowanych działek. Skarżąca poddała także w wątpliwość jakość pomiarów przy pomocy GPS. Wskazała na charakterystykę upraw na terenach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (górskich), zwłaszcza na nieracjonalność wymogu by trawy kosić do 31 lipca. Zawnioskowała by uwzględniać w przyznawaniu dopłat posiadaną powierzchnię, to jest przeliczać ilość bydła na 1 ha użytków, gdyż inaczej w ocenie skarżącej prowadzenie gospodarstwa stanie się nieopłacalne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. | Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: | |Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze | |zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w | |ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji | |sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania | |administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art.| |135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt | |lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla | |decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie | |prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono | |mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. | |Kontrolując zaskarżone decyzje zgodnie z powyższymi zasadami należało uznać, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. | |Skarżąca zakwestionowała dokonane przez organy orzekające ustalenia faktyczne, których wynikiem jest stan prawny przyjęty przez | |organy za podstawę kwestionowanych rozstrzygnięć. Zarzuty podniesione w skardze dotyczą ustaleń poczynionych przez organy Agencji | |Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odniesieniu do płatności ONW. | |Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia | |bezpośredniego (tekst jednolity, Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), dalej ustawa o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i | |warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art.1 pkt 1 tej ustawy, do postępowań w sprawach | |indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy | |ustawy stanowią inaczej. | |Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej | |(...) organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały | |materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą | |mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział| |w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i | |materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Natomiast w myśl art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy strony | |oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co | |do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego | |faktu wywodzi skutki prawne. Powołany art. 3 w/w ustawy wprowadza istotne modyfikacje zasad procedowania w stosunku do reguł | |przewidzianych w kodeksie postepowania administracyjnego, czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. | | | |W kontrolowanych sprawach organy prawidłowo ustaliły, że powierzchnia faktycznie użytkowana przez stronę była mniejsza niż | |powierzchnia, którą skarżący zadeklarował do ONW, gdyż część zdeklarowanych działek nie jest umiejscowiona na terenie uprawniającym| |do tych płatności. Skarżąca zadeklarowała do płatności ONW 1,18 ha, a powierzchnia stwierdzona, w przypadku tych (ONW) płatności | |wyniosła 0,85 ha, co oznacza, że powierzchnia położona w strefie uprawnionej do tych płatności jest mniejsza niż 1 ha, co skutkuje | |odmową przyznania tych płatności. | |Wykaz obszarów ONW zawarty został w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11marca 2009rw sprawie | |szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich | |i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania {ONW), Objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2009-2013| |(Dz. U. 2013r Nr 40 poz. 3290). Decyzja organów jest zatem decyzją związaną, dlatego nie istnieje możliwość uzyskania tych | |płatności do działek rolnych położonych poza terenem wskazanym w załączniku. Oznacza to, że organy nie mogą samodzielnie ustalać, | |które ze zgłoszonych terenów są uprawnione do w/w płatności, jeżeli nie są one na terenie wskazanym w załączniku do rozporządzenia.| | | |Ustalenie przez organ, że powierzchnia faktycznie położona w obszarze uprawniającym do płatności ONW i użytkowana rolniczo wynosi | |0,83 ha, oznaczało, że gospodarstwo rolne nie spełnia określonego w § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 | |marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania| |na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów | |Wiejskich na lata 2007-2013, wymogu posiadania odpowiedniego areału użytków rolnych wynoszących minimum 1 ha, co słusznie | |spowodowało odmowę przyznania płatności ONW. | |Uzupełnienie kontroli dotyczącej weryfikacji powierzchni uprawnionej do wsparcia o kontrolę przestrzegania wymogów tzw .wzajemnej | |zgodności pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie , dlatego polemika skarżącej odnośnie jej wyników nie może odnieść skutku w | |postaci uwzględnienia skargi. | |Z tych względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. | | | | | | | | | | | | |