III SA/Kr 387/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie NSA Grażyna Danielec spr. WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania s k a r g ę o d d a l a Wojewoda decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. M. i A. M. oraz D. M. od decyzji Burmistrza M. P. z dnia [...], znak [...] orzekającej o wymeldowaniu B. M., A. M., I. B. oraz D. M. z miejsca pobytu stałego z budynku nr [...] w B. - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wymeldowania B. M., A. M. oraz D. M. z pobytu stałego z budynku nr [...] w B. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustalił, że wymeldowania B. M., A. M., I. B. oraz D. M. z pobytu stałego z budynku nr [...] w B. domagał się właściciel przedmiotowej nieruchomości S. M. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zaskarżoną decyzją orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego wymienionych osób, z uwagi na to, iż bez wymeldowania opuściły przedmiotowy lokal. W odwołaniu skarżący zarzucili błędnie ustalony stan faktyczny, bowiem do opuszczenia przedmiotowego lokalu nie doszło w sposób dobrowolny. Zostali do tego zmuszeni nagannym zachowaniem M. M. który odsiadywał w Zakładzie Karnym karę za znęcanie się nad Odwołującymi. Po zwolnieniu warunkowym [...] M. M., mimo stosownego zakazu w tej materii, powrócił do budynku nr [...] w B. Wówczas to Wymienieni w obawie o swoje zdrowie i życie opuścili przedmiotowy lokal. Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania uznał, iż zasługuje ono na uwzględnienie, gdyż trafny jest zarzut o braku należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim co do faktu opuszczenia w sposób dobrowolny - przez skarżących - miejsca pobytu stałego. Dalej organ podnosi, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przy tym opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego musi być dobrowolne i nie może nosić znamion przymusu. Organ odwoławczy wskazał, iż organ pierwszej instancji, prowadząc ponownie sprawę, winien przede wszystkim wyjaśnić okoliczności związane z opuszczeniem przedmiotowego budynku przez B. M. i A. M. i D. M. Z wyjaśnienia D. M., a także treści złożonego odwołania wynika bowiem, że Odwołujący zostali zmuszeni do opuszczenia przedmiotowego budynku. M. M. w przeszłości został skazany z racji znęcania się fizycznego i psychicznego nad rodziną i w wyniku wydanego wyroku karnego odbywał za wymienione wyżej czyny karę pozbawienia wolności. Podniesiona przez Odwołujących kwestia niedobrowolnego opuszczenia przedmiotowego lokalu wymaga więc szczegółowego wyjaśnienia przez organ I instancji. Organ II instancji zalecił przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem stron tego postępowania oraz zobowiązać Odwołujących do dostarczenia do wglądu wyroku, na który powoływali się: Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. M. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu i zmierza do przewlekłości postępowania, gdyż organ II instancji nie uwzględnił, że zmieniły się stosunki właścicielskie i M. M. sprzedał przedmiotowy budynek i już w nim nie zamieszkuje. Zdaniem skarżącego Wojewoda mógł sam przeprowadzić uzupełniające dowody i wydać merytoryczną decyzję. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zaskarżona decyzja jest decyzją kasacyjną wydaną w oparciu o art. 138 § 2 kpa. Decyzja taka nie rozstrzyga istoty sprawy administracyjnej, a jedynie powoduje, iż sprawa wraca do organu I instancji, który prowadzi postępowanie administracyjne od początku. Kontrola legalności decyzji kasacyjnej dokonywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny koncentruje się na badaniu dopuszczalności wydania takiej decyzji w konkretnej sytuacji prawnej i faktycznej. Przesłanką do wydania tego typu decyzji jest określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". W sprawie niniejszej organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji z uwagi na to, że nie została wyjaśniona przez ten organ, przesłanka dobrowolności opuszczenia budynku przez osoby, których wymeldowania domaga się skarżący. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) jedną z przesłanek koniecznych do wymeldowania jest dobrowolność opuszczenia lokalu. Wbrew temu co twierdzi skarżący organ odwoławczy zgodnie z treścią art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję pierwszoinstancyjną, gdyż przeprowadzenie postępowania, przez II instancję, w zakresie koniecznym do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.